Ngày 21/4 vừa qua, Bộ Giáo dục và Đào Tạo tổ chức Tọa đàm góp ý Dự thảo Báo cáo quốc gia Chương trình Đánh giá quốc tế về dạy và học (TALIS) chu kỳ 2024.
Theo đó báo cáo TALIS chu kỳ 2024 là kết quả khảo sát diện rộng dựa trên ý kiến tự báo cáo của giáo viên và hiệu trưởng cấp THCS, nhằm cung cấp bức tranh khách quan về thực trạng dạy và học của Việt Nam trong mối quan hệ đối sánh với các quốc gia OECD và khu vực.
Đại diện nhóm nghiên cứu báo cáo tại tọa đàm.
Kết quả phân tích 9 lĩnh vực trọng yếu cho thấy đội ngũ giáo viên Việt Nam có nền tảng ổn định và mức độ chuẩn hóa rất cao, với hơn 91% đạt trình độ đại học trở lên và 94,03% được đào tạo sư phạm chính quy – tỉ lệ này vượt xa mức trung bình 77% của OECD, khẳng định sự vững chắc về nghiệp vụ và tính đồng bộ của hệ thống.
Tuy nhiên, nhóm nghiên cứu cũng lưu ý thách thức về tính kế thừa khi lực lượng nòng cốt 40-50 tuổi chiếm tới 55%, trong khi giáo viên trẻ dưới 30 tuổi chỉ chiếm 6%, đồng thời chỉ ra sự mất cân bằng giới khi nữ giới chiếm 70% đội ngũ nhưng tỉ lệ nữ hiệu trưởng chỉ đạt 28,8%, thấp hơn nhiều so với mức 47,3% của OECD.
Một phát hiện nổi bật mang tính đột phá là khả năng thích ứng nhanh với công nghệ của giáo viên Việt Nam, thể hiện qua tỉ lệ ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong giảng dạy đạt 64,45%, cao gấp đôi mức trung bình quốc tế dù điều kiện hạ tầng còn nhiều hạn chế . Điều này cũng đặt ra yêu cầu kiểm soát rủi ro và xác định nội dung/lĩnh vực khuyến khích ứng dụng AI trong giáo dục.
Dù còn đối mặt với áp lực, đội ngũ giáo viên vẫn thể hiện mức độ cam kết và hài lòng nghề nghiệp rất cao (gần 97%), chủ yếu dựa trên động lực nội tại và niềm tin vào giá trị xã hội của nghề.
Trên cơ sở đó, nhóm nghiên cứu khuyến nghị Chính phủ và ngành giáo dục cần sớm hoàn thiện khung pháp lí cho chuyển đổi số, giảm tải thủ tục hành chính, cải thiện chế độ đãi ngộ và tăng cường quyền tự chủ nghề nghiệp trong dạy học để tạo điều kiện cho giáo viên tập trung nâng cao chất lượng dạy học thực chất, đáp ứng yêu cầu của Chương trình giáo dục phổ thông 2018.
