Lương y đa khoa Bùi Đắc Sáng, Hội Đông y Hà Nội, cho biết hoa sữa tên khoa học là Alstonia scholaris, thuộc họ Trúc đào (Apocynaceae). Cây có tên gọi này do khi thân hoặc các bộ phận bị tổn thương, nhựa màu trắng đục như sữa sẽ chảy ra.
Hoa sữa phân bố rộng ở Việt Nam, đặc biệt tại các tỉnh miền Bắc. Đây là cây thân gỗ, thường cao 15-30 m, thân thẳng, vỏ màu nâu và nứt nẻ. Lá mọc vòng, hình bầu dục thuôn dài, rộng khoảng 5,5-6,5 cm, dài 8-22 cm. Hoa mọc thành cụm ở đầu cành, có màu trắng hoặc xanh nhạt và tỏa mùi thơm đặc trưng.
Hoa sữa từ lâu gắn với mùa thu Hà Nội, vừa gợi thương nhớ, vừa gây tranh cãi bởi mùi hương nồng đặc trưng.
Phấn hoa sữa có khả năng gây dị ứng. Mùi hương của loài cây này cũng khá nồng, vì vậy mức độ dễ chịu hay khó chịu phụ thuộc vào khoảng cách tiếp xúc, thời gian tiếp xúc và cơ địa mỗi người.
Khi đứng xa, mùi hoa thoang thoảng có thể tạo cảm giác dễ chịu. Ngược lại, nếu ở gần cây hoặc tiếp xúc với hương thơm trong thời gian dài, một số người có thể cảm thấy mùi hương xộc vào mũi, gây khó chịu. Phấn hoa và các thành phần phát tán trong không khí cũng có thể trở thành tác nhân kích thích phản ứng dị ứng khi được hít vào.
Những người có tiền sử viêm mũi dị ứng, viêm xoang, viêm kết mạc dị ứng hoặc mắc bệnh hô hấp cần đặc biệt thận trọng. Người có cơ địa dị ứng có thể xuất hiện tình trạng ngứa, nổi mẩn, phát ban khi tiếp xúc với dị nguyên từ hoa. Vào thời điểm hoa sữa nở rộ, một số người còn gặp triệu chứng đau đầu, chóng mặt, nhất là khi phải ở lâu trong khu vực có mùi hương đậm đặc.
Vì vậy, người nhạy cảm nên hạn chế tiếp xúc trực tiếp với cây đang nở hoa, tránh đứng lâu dưới tán cây và chủ động rời khỏi khu vực nếu xuất hiện triệu chứng bất thường.
Lương y Bùi Đắc Sáng lưu ý người dân tránh nhầm cây hoa sữa với cây vú sữa. Đặc biệt, sử dụng vỏ cây sữa với liều cao có thể gây độc, do đó không tự ý thu hái, sắc uống hoặc dùng làm thuốc khi chưa có hướng dẫn của người có chuyên môn.
Với người mắc bệnh hô hấp hoặc có cơ địa dị ứng, biện pháp an toàn là hạn chế tiếp xúc với phấn hoa và mùi hương nồng. Nếu xuất hiện các triệu chứng như khó thở, khò khè hoặc sưng môi, lưỡi sau khi tiếp xúc với dị nguyên, cần được cấp cứu kịp thời.
