"Ban đại diện cha mẹ học sinh" thay bằng "Cha mẹ học sinh đồng hành – hỗ trợ"
Câu chuyện quỹ phụ huynh từ lâu là vấn đề được nhiều gia đình quan tâm, nhất là khi việc vận động đóng góp ở một số nơi có thể tạo ra áp lực nếu mức thu được chia bình quân hoặc gắn với kỳ vọng mọi gia đình phải tham gia như nhau.
Trao đổi với PV Báo Dân Việt về nội dung này, cô Nguyễn Thị Minh Thúy, Hiệu trưởng Trường THCS và THPT Nguyễn Siêu, cho rằng một trong những thách thức lớn nhất của các nhà trường là xây dựng sự đồng hành thực chất từ phụ huynh. Theo cô, phụ huynh không phải ai cũng có chuyên môn về giáo dục; khoảng cách thế hệ và những trải nghiệm từ thời đi học của chính mình đôi khi khiến cha mẹ áp đặt suy nghĩ, kỳ vọng lên con.
“Chính vì vậy, giải pháp của Trường Nguyễn Siêu là xây dựng nhóm phụ huynh và đào tạo họ. Thay vì mô hình "Ban đại diện cha mẹ học sinh" – vốn thường được hiểu theo hướng đòi hỏi quyền lợi hoặc tặng quà – nhà trường chuyển sang "Cha mẹ học sinh đồng hành – hỗ trợ" (PSA), nhấn mạnh vai trò hỗ trợ con và đồng hành cùng nhà trường. Mục tiêu là giúp phụ huynh hiểu chương trình, triết lý giáo dục và đồng hành cùng con, Nhà trường”, cô Thúy chia sẻ.
Nhà giáo Nguyễn Thị Minh Thúy và Đại tá, NGND Nguyễn Trọng Vĩnh - Nhà sáng lập Trường Nguyễn Siêu. Ảnh: NVCC
Nhà giáo Nguyễn Thị Minh Thúy cho biết, nhiều năm qua nhà trường không có quỹ phụ huynh mà chỉ hoạt động dựa trên mô hình này.
Cộng đồng Cha mẹ học sinh đồng hành – hỗ trợ (sau đây gọi là “PSA” – Nguyen Sieu Parent Support Association) là một tổ chức tình nguyện, được dẫn dắt bởi cha mẹ học sinh hoặc người giám hộ hợp pháp của học sinh đang theo học tại Trường, cùng với sự tham gia của cán bộ, giáo viên và nhân viên trong cộng đồng nhà trường.
Vậy, khi không có quỹ lớp, quỹ trường, Cha mẹ học sinh đồng hành – hỗ trợ sẽ hoạt động thế nào?
Theo cô Thúy, cha mẹ là đối tác của nhà trường trong nuôi dưỡng và học tập, tham gia bằng thời gian, năng lực, mạng lưới và sự sẻ chia, chứ không chỉ bằng đóng góp tài chính. PSA không thực hiện chức năng quản lý, không can thiệp vào công tác chuyên môn, nhân sự, tuyển sinh, đánh giá và kỷ luật học sinh của Nhà trường.
Điều đặc biệt, tất cả cha mẹ học sinh hoặc người giám hộ hợp pháp của học sinh đang theo học tại Trường Nguyễn Siêu đều tự động trở thành thành viên của PSA kể từ ngày học sinh nhập học. Các thành viên đăng ký tham gia PSA là những cha mẹ chủ động muốn đóng góp công sức, năng lực của mình vì các con học sinh.
Thay vì họp phụ huynh, nhà trường tổ chức chương trình Cha mẹ học sinh đồng hành. Ảnh: NTCC
Ban Điều phối chịu trách nhiệm xây dựng kế hoạch và lãnh đạo việc thực hiện theo đúng sứ mệnh và mục tiêu của PSA. Ban có quyền uỷ nhiệm cho các Tiểu ban thực hiện nhiệm vụ cụ thể, đồng thời ban hành các quy định nội bộ phù hợp với Điều lệ. Ban Điều phối làm việc thường xuyên và hợp tác chặt chẽ với Hiệu trưởng, họp định kỳ hằng tháng trong năm học (trực tiếp hoặc trực tuyến) và họp mở rộng với Hiệu trưởng ít nhất mỗi học kỳ một lần.
Tư cách thành viên chấm dứt khi học sinh thôi học. Cựu cha mẹ học sinh, cựu học sinh và cựu giáo viên có thể đăng ký làm Thành viên danh dự (Friends of NS) để tiếp tục tham gia các sự kiện và mạng lưới nghề nghiệp của PSA.
Thành viên có quyền tham dự và biểu quyết tại Hội nghị thường niên, ứng cử và đề cử vào Ban Điều phối, tham gia các Tiểu ban, được cung cấp thông tin về hoạt động và tài chính của PSA.
Tuy nhiên, mô hình của Nguyễn Siêu không đồng nghĩa với việc không có bất kỳ nguồn quỹ hỗ trợ nào từ phụ huynh. Theo điều lệ, PSA vẫn có thể tiếp nhận đóng góp tự nguyện, doanh thu từ vé, gian hàng, đấu giá thiện nguyện tại các sự kiện, nguồn thu từ Tủ đồng phục xanh và tài trợ của doanh nghiệp, tổ chức được chấp thuận.
Điểm khác biệt nằm ở chỗ các khoản đóng góp không phải nghĩa vụ bắt buộc của mỗi gia đình, không gắn với quyền lợi học tập của học sinh và không được sử dụng danh sách đóng góp để tạo áp lực. Tất cả hoạt động tài chính đều được thực hiện minh bạch, có kế hoạch và báo cáo rõ ràng.
Mọi hoạt động mua sắm do PSA thực hiện phải được xem xét, phê duyệt trước theo quy trình của Trường. Khoản chi trên 20 triệu đồng cần tối thiểu hai báo giá; Bảo đảm nguyên tắc công khai, minh bạch, tiết kiệm và đúng mục đích; thành viên có liên quan lợi ích với nhà cung cấp không tham gia quyết định; Lưu hồ sơ chứng từ đầy đủ, phục vụ công tác kiểm tra tài chính; tài sản mua bằng quỹ PSA bàn giao cho Nhà trường được ghi nhận vào sổ tài sản của Trường.
Phụ huynh có thể đóng góp bằng công sức, chuyên môn thay vì chỉ bằng tiền
Theo cô Thúy, PSA không chỉ là nơi kết nối phụ huynh mà còn hướng tới vai trò đối tác của nhà trường trong quá trình nuôi dưỡng, học tập và phát triển toàn diện của học sinh.
Hoạt động của cộng đồng được tổ chức theo hai hướng chính: đồng hành cùng các sự kiện của trường và phối hợp tổ chức các hội thảo, chuyên đề dành cho cha mẹ, học sinh.
Nhà giáo Nguyễn Thị Minh Thúy cùng giáo viên và phụ huynh, học sinh tham gia đạp xe kết nối mới đây. Ảnh: NTCC
Phụ huynh có thể tham gia hỗ trợ các hoạt động văn hóa, thể thao, nghệ thuật, STEM, hướng nghiệp, thiện nguyện, phát triển kỹ năng sống hoặc các chương trình xây dựng môi trường học tập an toàn, hạnh phúc. Nhà trường cũng dự kiến xây dựng mạng lưới nghề nghiệp phụ huynh, kết nối chuyên gia và tạo cơ hội để học sinh tiếp cận trải nghiệm nghề nghiệp.
Bên cạnh đó, PSA tổ chức các hoạt động kết nối gia đình, chương trình đón chào phụ huynh mới, bố trí cha mẹ đồng hành với những gia đình mới và duy trì diễn đàn đối thoại giữa Ban giám hiệu, giáo viên với phụ huynh.
Trong mô hình này, một phụ huynh có chuyên môn phù hợp có thể tham gia chia sẻ kiến thức, tư vấn nghề nghiệp hoặc hỗ trợ một hoạt động giáo dục. Người khác có thể đóng góp thời gian làm tình nguyện viên, hỗ trợ tổ chức sự kiện hoặc tham gia các hoạt động cộng đồng.
