Bộ Tài chính đang lấy ý kiến về dự thảo Nghị định quy định việc kê khai, tính thuế và khấu trừ thuế, sử dụng hóa đơn điện tử của hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh. Dự thảo lần đầu được xây dựng riêng về quản lý thuế cho nhóm hộ kinh doanh, tách khỏi Luật Quản lý thuế hiện hành.
Hộ kinh doanh doanh thu từ 1 tỷ đồng bắt buộc dùng hóa đơn điện tử có mã
Về sử dụng hóa đơn điện tử, dự thảo Nghị định nêu rõ hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có doanh thu hàng năm từ 1 tỷ đồng trở lên thì phải áp dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế, hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối dữ liệu với cơ quan thuế theo quy định tại Nghị định 70.
Hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu hàng năm dưới 1 tỷ đồng không bắt buộc sử dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế hoặc hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối dữ liệu với cơ quan thuế.
Trường hợp đáp ứng điều kiện về cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin, có nhu cầu sử dụng hóa đơn điện tử thì cơ quan thuế khuyến khích và hỗ trợ hộ, cá nhân kinh doanh đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế hoặc hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối dữ liệu với cơ quan thuế.
Trường hợp hộ, cá nhân kinh doanh không đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử, có nhu cầu sử dụng hóa đơn điện tử thì thực hiện khai và nộp thuế trước khi được cơ quan thuế cấp hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế theo từng lần phát sinh giao dịch bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ.
Các gian hàng tại chợ Đồng Xuân (Ảnh: Hữu Nghị).
Hộ kinh doanh kê khai thuế thế nào?
Theo dự thảo Nghị định, hộ, cá nhân kinh doanh căn cứ mức doanh thu thực tế hàng năm từ hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ, tự xác định thuộc đối tượng không chịu thuế, đối tượng không phải nộp thuế, đối tượng chịu thuế, đối tượng phải nộp thuế theo quy định của pháp luật thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập cá nhân từ ngày 1/1/2026.
Đối với trường hợp xác định thuộc diện chịu thuế giá trị gia tăng và phải nộp thuế thu nhập cá nhân, hộ và cá nhân kinh doanh sẽ tự tính toán nghĩa vụ thuế và thực hiện kê khai, nộp thuế theo từng sắc thuế.
Nếu thuộc đối tượng chịu thuế giá trị gia tăng, người nộp thuế phải kê khai và nộp thuế theo tháng hoặc theo quý tùy theo quy định của pháp luật quản lý thuế.
Nếu thuộc đối tượng nộp thuế thu nhập cá nhân theo phương pháp doanh thu nhân với thuế suất, việc kê khai và nộp thuế được thực hiện theo quý, đồng thời với thời hạn nộp thuế giá trị gia tăng.
Nếu nộp thuế thu nhập cá nhân theo phương pháp thu nhập tính thuế (doanh thu trừ chi phí) nhân thuế suất, người nộp thuế thực hiện nộp thuế theo năm, chậm nhất vào ngày 21/1 của năm tiếp theo.
Các cửa hàng ăn tại Hà Nội (Ảnh: Toàn Vũ).
Đối với hộ, cá nhân kinh doanh sử dụng hóa đơn điện tử hoặc hóa đơn khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối dữ liệu với cơ quan thuế, hệ thống công nghệ thông tin của cơ quan thuế sẽ tự động tổng hợp dữ liệu từ hóa đơn điện tử, cơ sở dữ liệu quản lý thuế và các nguồn dữ liệu khác để tạo tờ khai thuế gợi ý, hỗ trợ người nộp thuế trong việc kê khai và tính thuế.
Trong trường hợp tự xác định không thuộc đối tượng chịu thuế giá trị gia tăng và không phải nộp thuế thu nhập cá nhân, hộ và cá nhân kinh doanh phải kê khai doanh thu và gửi tới cơ quan thuế quản lý trực tiếp chậm nhất vào ngày 31/1 của năm sau.
Đối với các sắc thuế như thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập cá nhân, thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế tài nguyên và thuế bảo vệ môi trường, dự thảo Nghị định chia thành 2 trường hợp.
Nếu hộ, cá nhân kinh doanh sử dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế, hệ thống thông tin quản lý thuế sẽ hỗ trợ xác định số thuế phải nộp và cập nhật dữ liệu cho người nộp thuế. Ngược lại, nếu không sử dụng hóa đơn điện tử, người nộp thuế phải tự xác định số thuế theo quy định.
Đối với phí bảo vệ môi trường và các khoản thu khác, hộ và cá nhân kinh doanh cũng phải tự xác định số tiền phải nộp theo quy định.
Về thời hạn nộp thuế, dự thảo quy định hạn chót nộp thuế trùng với ngày cuối cùng của thời hạn nộp hồ sơ khai thuế. Trường hợp người nộp thuế khai bổ sung hồ sơ, thời hạn nộp thuế được xác định theo kỳ tính thuế phát sinh sai sót.
Dự kiến, nghị định sẽ có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2026, cũng là thời điểm hộ kinh doanh chính thức bỏ hình thức nộp thuế khoán để chuyển sang kê khai, nộp thuế theo doanh thu thực tế.
