Vướng mắc thông quan, tăng thủ tục, một sản phẩm phải xin cấp 2 giấy phép lưu hành...
Liên quan vướng mắc tại Nghị định 46 và Nghị quyết 66.13 của Chính phủ, trong Công văn số 18 gửi Phó thủ tướng lê Thành Long, Hiệp hội sữa Việt Nam cho biết, hiện nay toàn bộ các lô hàng thực phẩm nhập khẩu, bao gồm cả thành phẩm và nguyên liệu dùng để sản xuất, đang kẹt tại cảng, không thể thông quan do việc kiểm tra nhà nước đã được chuyển về UBND các tỉnh thành phố từ ngày 27.1 theo Nghị định 46. Thế nhưng, UBND các tỉnh thành chưa có bất kỳ một hướng dẫn nào, nên các cơ quan kiểm tra nhà nước không thể lấy mẫu kiểm tra và cấp giấy xác nhận đạt chất lượng nhập khẩu. Từ đó, cơ quan hải quan không có cơ sở để cho thông quan.
Ngoài ra, Hiệp hội sữa Việt Nam cho biết, thủ tục kiểm tra hàng hóa nhà nước nhập khẩu, thay vì 1 bước (cơ quan nhà nước kiểm tra và cấp ngay nếu đạt), nay tăng thành 3 bước gồm cơ quan có thẩm quyền cấp tỉnh quyết định kiểm tra như thế nào và đi lấy mẫu; xong chuyển mẫu cho cơ quan kiểm tra nhà nước được chỉ định và kiểm tra; kết quả được gửi về cơ quan có thẩm quyền cấp tỉnh để cấp giấy xác nhận đạt chất lượng nhập khẩu.
Quy định mới khiến nhiều lô hàng nguyên liệu sản xuất thực phẩm, sữa... bị ách tại cảng, ảnh hưởng lớn đến hoạt động sản xuất kinh doanh thực phẩm trong những ngày giáp tết
ẢNH: NGUYÊN NGA
"Như vậy, thời gian thông quan sẽ bị kéo rất dài mà không giúp cải thiện an toàn thực phẩm", Hiệp hội sữa Việt Nam nhấn mạnh và cho biết, việc này gây đứt gãy nghiêm trọng cho sản xuất kinh doanh. Đồng thời phát sinh phí lưu kho vô cùng lớn cùng nhiều thiệt hại khác.
Cũng liên quan vướng mắc về hàng hóa thông qua, tổ chức này cho hay, các nguyên liệu, bao bì nhập khẩu dùng cho sản xuất nội bộ (trước đây được miễn thủ tục tự công bố theo Nghị định 15) cũng đang bị dừng thủ tục thông quan do Nghị định 46 yêu cầu các sản phẩm này phải làm thủ tục công bố hợp quy. Trong khi thủ tục công bố hợp quy rất mất thời gian do phải chuẩn bị hồ sơ nộp và thời gian thẩm xét, do đó doanh nghiệp không thể đáp ứng ngay, dẫn đến không thể thông quan, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sản xuất của ngành thực phẩm.
Đối với ngành sữa, ngay trong nước, theo PGS-TS Trần Quang Trung, Chủ tịch Hiệp hội sữa Việt Nam, Nghị định 46 khiến ngành gặp phải một số vướng mắc lớn khác. Đó là Nghị định có hiệu lực ngay lập tức, khiến nhiều địa phương hiện tại đang ngừng tiếp nhận thay đổi bao bì, nhãn mác, kể cả thay đổi địa chỉ trên bao bì do thay đổi địa giới hành chính cho thực phẩm tự công bố theo Nghị định 15. Rồi các sản phẩm dinh dưỡng công thức dùng cho trẻ dưới 36 tháng tuổi và các sản phẩm thực phẩm khác đã có quy chuẩn kỹ thuật quốc gia, vừa phải đăng ký bản công bố theo Nghị quyết 66.13. "Quy định này chồng chéo, dẫn đến một sản phẩm phải xin cấp 2 giấy phép lưu hành", PGS-TS Trần Quang Trung cho hay.
Ngoài ra, điều 16 của Nghị định 46 quy định tất cả các cơ sở sản xuất kinh doanh thực phẩm phải có giấy chứng nhận đủ điều kiện an toàn thực phẩm. Trong khi đó, các cơ sở sản xuất thực phẩm ở nước ngoài không thể có giấy chứng nhận này, chỉ có các chứng nhận theo chuẩn quốc tế như ISO, HACCP, FSSC... do đó không thể nhập khẩu hàng vào Việt Nam, dù các sản phẩm này được nước ngoài cấp giấy chứng nhận lưu hành tự do. Bên cạnh đó, các quy định về quảng cáo thực phẩm bổ sung có công bố về sức khỏe chuyển từ diện không phải đăng ký sang phải đăng ký nội dung quảng cáo nhưng không có quy định về thời gian chuyển tiếp...
Kiến nghị Thủ tướng chỉ đạo khẩn...
Từ loạt vướng mắc trên, Hiệp hội sữa Việt Nam kiến nghị Thủ tướng khẩn cấp chỉ đạo trực tiếp.
Cụ thể, kiến nghị Thủ tướng cho phép cơ quan kiểm tra nhà nước tiếp tục thực hiện việc kiểm tra thực phẩm nhập khẩu, nguyên liệu và bao bì dùng để sản xuất nội bộ theo quy định tại Nghị định 15/2018 thêm ít nhất 6 tháng, cho đến khi có hướng dẫn mới và các doanh nghiệp có đủ thời gian để thực hiện việc công bố hợp quy các nguyên liệu, bao bì này.
Thứ 2, Thủ tướng chỉ đạo xem xét cắt giảm thủ tục kiểm tra nhà nước theo đúng tinh thần của Nghị quyết 68. Cụ thể, chỉ đạo các cơ quan chức năng tiếp tục cho phép nộp các hồ sơ xin thay đổi các nội dung sản phẩm được quy định trong Nghị định 46 trong thời gian chờ cấp đăng ký mới; chỉ áp dụng 1 giấy phép đối với 1 sản phẩm. Hoặc theo Nghị dịnh, hoặc theo Nghị quyết và bỏ thời hạn của giấy đăng ký công bố hợp quy, vì quan trọng là hậu kiểm chất lượng sản phẩm.
Thứ 3, kiến nghị Thủ tướng sớm chỉ đạo cho phép giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm Việt Nam chỉ áp dụng cho các cơ sở trong nước, cơ sở nước ngoài đã có các chuẩn quốc tế. Hơn nữa, quy định này không phù hợp với cam kết quốc tế của Việt Nam trong WTO.
Thứ 4, Thủ tướng cần chỉ đạo cho phép các sản phẩm đã tự công bố theo Nghị định 15 phải chuyển sang đăng ký công bố sản phẩm được phép không phải xin giấy phép quảng cáo trong thời hạn chuyển tiếp (24 tháng).
Với thời hạn hiệu lực của Nghị quyết 66.13 đến ngày 28.2.2027, trong khi thời gian chuyển tiếp cho sản phẩm từ tự công bố sang đăng ký công bố là 24 tháng. Nếu doanh nghiệp hoàn tất và nộp hồ sơ đăng ký công bố sau thời điểm Nghị quyết hết hiệu lực, thì căn cứ pháp lý để cơ quan quản lý tiếp nhận, thẩm định... hiện chưa được làm rõ.
Hiệp hội sữa Việt Nam kiến nghị Thủ tướng chỉ đạo các bộ ngành rà soát nội dung vướng mắc trên, khẩn trương tháo gỡ cho doanh nghiệp, đặc biệt trong dịp cao điểm cuối năm, nhu cầu sản xuất kinh doanh hàng hóa phục vụ Tết Nguyên đán rất lớn. Việc tập huấn triển khai 2 văn bản nói trên của Bộ Y tế và Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho các thành viên Hiệp hội sữa Việt Nam nên được tổ chức sau Tết Nguyên đán.
