Quan sát từ LOFAR gợi ý tốc độ Hệ Mặt trời có thể cao hơn nhiều so với dự đoán lâu nay - Ảnh: NASA
Một nhóm nhà thiên văn châu Âu cho biết Hệ Mặt trời có thể đang chuyển động trong vũ trụ với tốc độ cao gấp hơn 3 lần so với ước tính trước đây - một kết quả đặt ra câu hỏi lớn đối với mô hình vũ trụ học chuẩn, vốn được xem là khuôn khổ tốt nhất hiện nay để mô tả cấu trúc và sự tiến hóa của vũ trụ.
Theo nghiên cứu được công bố trên tạp chí Physical Review Letters, nhóm nghiên cứu đã sử dụng mạng kính thiên văn vô tuyến LOFAR cùng hai đài quan sát vô tuyến khác để lập bản đồ phân bố các thiên hà vô tuyến. Đây là những thiên hà phát ra sóng vô tuyến mạnh từ các "thùy" trải rộng vượt xa cấu trúc sao quan sát được.
Sóng vô tuyến có bước sóng dài, ít bị bụi khí che khuất nên đặc biệt hữu ích để đo chuyển động của Hệ Mặt trời: ở hướng chúng ta đang di chuyển, số thiên hà vô tuyến quan sát được sẽ nhỉnh hơn một chút, nhưng chênh lệch này nhỏ đến mức chỉ hiện ra với các thiết bị cực nhạy.
"Kết quả phân tích cho thấy Hệ Mặt trời đang chuyển động nhanh hơn 3 lần so với dự đoán hiện nay", ông Lukas Böhme, Đại học Bielefeld, trưởng nhóm nghiên cứu, cho biết. "Kết quả này mâu thuẫn rõ rệt với kỳ vọng dựa trên mô hình vũ trụ học chuẩn và buộc chúng ta phải xem xét lại nhiều giả định cơ bản".
Theo nhóm nghiên cứu, mức "bất đẳng hướng" họ ghi nhận trong phân bố thiên hà vô tuyến mạnh gấp 3,7 lần so với giá trị mô hình chuẩn dự đoán. Những kết quả này phù hợp với các quan sát hồng ngoại trước đây về chuẩn tinh (quasar), những thiên thể cấp năng lượng cho các lỗ đen siêu khối lượng, phát sáng rực rỡ do sự phát xạ năng lượng khổng lồ từ vật chất bao quanh lỗ đen.
"Nếu Hệ Mặt trời thực sự đang di chuyển nhanh như vậy, chúng ta cần xem lại những giả định nền tảng về cấu trúc quy mô lớn của vũ trụ", nhà vũ trụ học Dominik J. Schwarz, đồng tác giả, nhận định. "Hoặc cũng có thể bản thân phân bố thiên hà vô tuyến không đồng đều như chúng ta nghĩ. Dù theo hướng nào, các mô hình hiện tại cũng đang bị thử thách".
