Gỡ nút thắt mặt bằng cho dự án rạch Xuyên Tâm

PHƯỜNG ĐẦU TIÊN HOÀN TẤT BỒI THƯỜNG

Sáng ngày cuối tháng 1.2026, ông Vũ Công Sinh (ở hẻm 80 Dương Quảng Hàm, P.An Nhơn, TP.HCM) dắt xe rời khỏi nhà đưa con đi học trong tiếng máy khoan cọc nhồi, máy xúc hoạt động liên hồi. Ông Sinh là một trong những hộ dân đầu tiên bàn giao mặt bằng để triển khai dự án cải tạo rạch Xuyên Tâm thuộc các phường Gia Định, Bình Thạnh, Bình Lợi Trung và An Nhơn. Nhà ông Sinh rộng 145 m², trong đó phần bị thu hồi gần 60 m². Do pháp lý chưa đầy đủ, phần diện tích thu hồi được hỗ trợ bằng 56% đơn giá đất ở, tổng mức hỗ trợ khoảng 3 tỉ đồng. Thấy mức bồi thường, hỗ trợ hợp lý, ông Sinh đồng ý nhận tiền, bàn giao mặt bằng từ tháng 11.2023.

Ảnh: Sỹ Đông

Lúc trước, ông Sinh mua đất có chiều dài nên sau khi giải tỏa, phần còn lại vẫn khá rộng để xây dựng nhà cửa khang trang. Thay vì đi lại trên con đường nhỏ hẹp, đoạn phía trước nhà sẽ được mở rộng lên 20 m, thoát khỏi cảnh ô nhiễm môi trường kéo dài cả chục năm qua. "Mỗi người dân có sự hiểu biết khác nhau, hoàn cảnh khác nhau, nhưng nếu nghĩ rộng ra một chút thì sẽ thấy ổn", ông Sinh tươi cười bộc bạch.

Đến nay, An Nhơn là phường đầu tiên trong 4 phường có dự án đi qua hoàn thành bồi thường, bàn giao mặt bằng để đẩy nhanh tiến độ xây lắp. Ông Dương Văn Kim, Phó chủ tịch UBND P.An Nhơn, cho biết dự án cải tạo rạch Xuyên Tâm đi qua địa bàn ảnh hưởng 138 trường hợp, gồm Trường ĐH Văn Lang và 137 hộ dân với tổng diện tích đất thu hồi gần 25.000 m². Tổng dự toán kinh phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư gần 500 tỉ đồng. Đến nay, địa phương đã hoàn tất bồi thường, bàn giao toàn bộ mặt bằng cho Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng hạ tầng đô thị để thi công gói thầu xây lắp, với chiều dài tuyến khoảng 1,3 km.

Về bố trí tái định cư, hội đồng bồi thường dự án đã họp, thống nhất giải quyết chính sách tái định cư bằng căn hộ chung cư Khang Gia.

BẢO ĐẢM QUYỀN LỢI TỐT NHẤT CHO NGƯỜI DÂN

Rạch Xuyên Tâm là dự án trọng điểm về chỉnh trang đô thị, cải thiện ô nhiễm môi trường của TP.HCM với tổng mức đầu tư hơn 17.200 tỉ đồng, thực hiện trong giai đoạn 2023 - 2028. Tuyến rạch dài gần 8,9 km, gồm một tuyến chính dài gần 6,7 km và 3 nhánh hơn 2,2 km. Hơn 2.200 hộ dân dọc tuyến kênh này bị ảnh hưởng khi triển khai dự án. Hồi tháng 9.2025, Bí thư Thành ủy TP.HCM Trần Lưu Quang đã khảo sát dự án, tháo gỡ những vướng mắc mà chủ đầu tư gặp phải, đặc biệt là công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng. Theo khảo sát, hiện các phường Bình Thạnh, Bình Lợi Trung và Gia Định đang tập trung công tác bồi thường để sớm bàn giao mặt bằng.

Ảnh: Sỹ Đông

Ông Phan Quang Khánh, Chủ tịch UBND P.Bình Thạnh, cho biết phường có 872 trường hợp bị ảnh hưởng với diện tích thu hồi hơn 261.000 m². Đến nay, phường đã phê duyệt phương án bồi thường, giải ngân cho toàn bộ các hộ dân bị ảnh hưởng với tổng số tiền hơn 3.753 tỉ đồng. Hiện 350 hộ đã bàn giao mặt bằng, nhiều khu vực ưu tiên được bàn giao sớm để chủ đầu tư có thể thi công ngay.

Nêu khó khăn trong công tác bồi thường, ông Khánh cho biết do cận Tết Nguyên đán, các hộ thuộc diện giải tỏa một phần cần thời gian sửa chữa, gia cố nhà cửa nên xin gia hạn bàn giao sau tết để ổn định cuộc sống. Một số trường hợp giải tỏa toàn bộ nhưng tổng giá trị bồi thường thấp hơn giá trị căn hộ tái định cư nên cần thêm thời gian để cân nhắc, tính toán phương án tài chính tối ưu giữa số tiền được bồi thường và giá trị căn hộ mới, nhằm đảm bảo sự ổn định lâu dài sau khi di dời. Ngoài ra, một số hộ gia đình còn tranh chấp nội bộ về quyền thừa kế hoặc phân chia tiền bồi thường, dẫn đến chưa thống nhất ý kiến trong việc bàn giao.

Để đảm bảo quyền lợi tốt nhất cho người dân và bàn giao mặt bằng sớm, ông Khánh cho biết phường đã chủ động kiến nghị cấp trên chấp thuận cơ chế "tạm cư tại chỗ". Cụ thể, cho phép người dân vào ở tạm thời tại căn hộ tái định cư đã chọn trong khi chờ ban hành giá thuê, thuê mua chính thức. "Điều này giúp người dân an cư ngay, không phải đi thuê trọ bên ngoài", ông Khánh nói thêm. Với các hộ đồng ý bàn giao mặt bằng, phường giải quyết ngay việc chi tiền hỗ trợ tạm cư, hỗ trợ tiền thuê nhà 6 tháng đối với hộ chờ nhận nền đất hoặc chờ sửa chữa chung cư. Bên cạnh đó, phường phối hợp chủ đầu tư để tiếp nhận mặt bằng theo hình thức "cuốn chiếu", ưu tiên bàn giao mặt bằng nhánh 1 để thi công xuyên tết, phấn đấu hoàn thành dịp 30.4.2026.

NHIỀU ĐOẠN CÓ THỂ KHAI THÁC CUỐI NĂM 2026

Thông tin về tiến độ cải tạo rạch Xuyên Tâm, ông Đậu An Phúc, Giám đốc Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng hạ tầng đô thị TP.HCM, cho biết gói xây lắp 3 đang thi công đảm bảo tiến độ, còn gói số 1 và số 2 phải chờ mặt bằng. Đoạn qua các phường An Nhơn và Bình Lợi Trung đang được đẩy nhanh tiến độ, phấn đấu tháng 11.2026 sẽ hoàn thành cơ bản hệ thống hạ tầng kỹ thuật như cống thoát nước, đường giao thông, cây xanh, chiếu sáng, người dân có thể đi lại được. "Những đoạn khác, khi nào bàn giao mặt bằng đủ, chủ đầu tư đảm bảo trong vòng 10 - 12 tháng sẽ hoàn thành", ông Phúc nói thêm.

Ảnh: Sỹ Đông

Hiện các phường đang tập trung bồi thường, giải phóng mặt bằng nhưng quá trình này cần trải qua nhiều bước vận động, tiếp xúc nên còn chậm so với tiến độ của thành phố giao. Ông Phúc nhìn nhận đa số người dân đồng thuận bàn giao mặt bằng, nhưng do đang thời điểm cận tết nên ai cũng muốn ở lại căn nhà cũ để đón tết. Đây là nét văn hóa truyền thống của dân tộc nên cả chủ đầu tư và chính quyền địa phương đều không muốn di dời dân ra ngoài ở. Thay vào đó, các phường sẽ đẩy nhanh bàn giao mặt bằng ngay sau Tết Nguyên đán.

Liên quan đến tái định cư, hiện chủ đầu tư đang phối hợp địa phương vận động người dân tạm cư theo hình thức tự tìm nơi phù hợp hoặc địa phương giới thiệu cho đến khi được tái định cư ổn định.