Giun ký sinh ở chuột tấn công não người phụ nữ

Triệu chứng của chị Hoa âm ỉ sau đó tăng nặng, kèm cảm giác mất thăng bằng, choáng váng, buồn nôn, tưởng đột quỵ, đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM khám. Kết quả chụp MRI 3 Tesla cho thấy não có nhiều tổn thương dạng nốt ở vỏ và dưới vỏ não, rải rác ở thân não và tiểu não - những vị trí liên quan trực tiếp đến chức năng vận động, thăng bằng và điều phối thần kinh.

BS.CKI Cao Hoàng Trọng, Khoa Thần kinh, Trung tâm Khoa học Thần kinh, chọc dò dịch não tủy ghi nhận số lượng bạch cầu tăng rất cao (973 tế bào/µL), trong đó bạch cầu ái toan (một loại tế bào miễn dịch) chiếm ưu thế, kèm protein tăng và đường giảm so với đường máu. "Đây là bộ ba dấu hiệu điển hình của viêm màng não do ký sinh trùng", bác sĩ Trọng nói.

Chị Hoa thường có thói quen ăn rau sống và nuôi chuột hamster tại nhà. Bác sĩ chỉ định xét nghiệm PCR dịch não tủy, kết quả xác định dương tính với Angiostrongylus cantonensis - loại giun tròn ký sinh ở chuột. Bác sĩ chẩn đoán chị Hoa bị viêm màng não tăng bạch cầu ái toan do ấu trùng giun sống ở động mạch phổi của chuột xâm nhập hệ thần kinh trung ương.

Theo bác sĩ Trọng, Angiostrongylus cantonensis là nguyên nhân thường gặp nhất gây viêm màng não do ký sinh trùng ở người. Vật chủ chính của loài này là chuột. Giun trưởng thành sống trong động mạch phổi của chuột, đẻ trứng, nở thành ấu trùng, sau đó theo đường hô hấp, tiêu hóa và thải ra môi trường qua phân. Ốc sên, ốc bươu hoặc các loài nhuyễn thể khác đóng vai trò vật chủ trung gian khi ăn phải ấu trùng.

Bác sĩ Trọng cho rằng chị Hoa có thể nhiễm bệnh do tiếp xúc trực tiếp với chuột hoặc do ăn phải ốc chưa nấu chín, rau sống có dính chất nhầy của ốc hoặc thực phẩm bị nhiễm ấu trùng. Sau khi vào cơ thể, ấu có thể di chuyển lên não và tủy sống. Tại đây, chúng gây phản ứng viêm mạnh, dẫn đến viêm màng não, tổn thương nhu mô não. Một số trường hợp ấu trùng có thể di chuyển đến mắt, làm giảm thị lực, nặng hơn là mù vĩnh viễn.

Các bác sĩ hội chẩn chỉ định điều trị cho người bệnh bằng thuốc kháng viêm trong khoảng 7-10 ngày để giảm tình trạng phù não, đau đầu và hạn chế tổn thương thần kinh. Song song đó, người bệnh được dùng thuốc diệt ký sinh trùng kéo dài khoảng 2-3 tuần. Chức năng gan được theo dõi định kỳ để phát hiện sớm tác dụng phụ, điều chỉnh kịp thời nếu cần.

Sau khoảng hai tuần điều trị, tình trạng đau đầu, choáng váng của người bệnh giảm, hết nôn ói, khả năng thăng bằng cải thiện. Người bệnh xuất viện, theo dõi ngoại trú để đánh giá nguy cơ di chứng thần kinh.

Bác sĩ Hoàng Trọng cho hay viêm màng não tăng bạch cầu ái toan thường khởi phát sau 1-3 tuần kể từ khi nhiễm. Triệu chứng phổ biến như đau đầu dữ dội, cứng gáy, buồn nôn, rối loạn tri giác, yếu liệt hoặc rối loạn vận động. Dù tỷ lệ tử vong không cao (khoảng 2-3%), nhưng có thể để lại di chứng thần kinh lâu dài như suy giảm trí nhớ, rối loạn thăng bằng, đau đầu mạn tính.

Để phòng bệnh, nên ăn chín uống sôi, hạn chế rau sống không rõ nguồn gốc, rửa kỹ và ngâm nước muối; không ăn ốc, hải sản chưa chín. Khi nuôi thú cưng như chuột, hamster cần giữ vệ sinh, tránh tiếp xúc chất thải.

Nếu xuất hiện đau đầu kéo dài, buồn nôn, nhạy sáng, rối loạn thăng bằng sau khi ăn thực phẩm nguy cơ, người bệnh cần đi khám sớm tại cơ sở có chuyên khoa thần kinh để tránh biến chứng lên não.

*Tên người bệnh đã được thay đổi