Giảm đau đa mô thức - Dùng nhiều “chìa khóa”, cùng mở ra hành trình hồi phục nhẹ nhàng sau phẫu thuật
Trong hành trình phẫu thuật, gây mê và kiểm soát đau đóng vai trò trung tâm quyết định trải nghiệm của người bệnh. Không chỉ là kỹ thuật, đó còn là triết lý nhân văn “mỗi cuộc phẫu thuật phải là hành trình nhẹ nhàng, không có nỗi ám ảnh mang tên đau”.
Giảm đau đa mô thức là chiến lược kiểm soát đau hiện đại, trong đó bác sĩ kết hợp nhiều loại thuốc và kỹ thuật khác nhau để giảm đau tối ưu thay vì chỉ dựa vào một cách duy nhất. Có thể hình dung như việc “dùng nhiều chìa khóa để khóa chặt cánh cửa đau”, giúp kiểm soát đau hiệu quả hơn, hạn chế tối đa tác dụng phụ và giảm nhu cầu dùng morphin - nhóm thuốc vốn tiềm ẩn nhiều rủi ro cho người bệnh.
BVĐK Hồng Ngọc đang triển khai toàn diện các phương pháp giảm đau đa mô thức hiện đại và cá thể hóa từng người bệnh. ThS.BS Nguyễn Thị Dung - Khoa Gây mê Hồi sức - chia sẻ: “Trước mỗi ca phẫu thuật, bác sĩ gây mê sẽ trực tiếp thăm khám và lắng nghe mong muốn của từng người bệnh.
Đồng thời, ê-kíp gây mê phối hợp liên chuyên khoa chặt chẽ, thảo luận kỹ với phẫu thuật viên và bác sĩ phục hồi chức năng để xây dựng phác đồ giảm đau cá thể hóa, phù hợp với tình trạng bệnh lý và nhu cầu riêng".
Thực hiện hàng nghìn ca phẫu thuật mỗi tháng thuộc nhiều chuyên khoa khác nhau như sản phụ khoa, phẫu thuật tiêu hoá lớn, chấn thương chỉnh hình, hay nhi khoa,... các bác sĩ gây mê luôn hiểu rằng sẽ không có một công thức chung nào có thể áp dụng cho tất cả.
BVĐK Hồng Ngọc áp dụng giảm đau đa mô thức và cá thể hóa trên từng ca phẫu thuật.
Điển hình có thể kể đến chấn thương chỉnh hình - nhóm phẫu thuật vốn được đánh giá có mức độ đau cao, nhất là khi bệnh nhân thay đa khớp. Trong trường hợp này, ê-kíp gây mê BVĐK Hồng Ngọc sẽ lựa chọn giải pháp đặt catheter thần kinh ngoại biên để kiểm soát cơn đau.
Kỹ thuật này hoạt động bằng cách đưa thuốc tê vào xung quanh dây thần kinh, làm gián đoạn tín hiệu truyền về não. Nhờ vậy, cơn đau được kiểm soát hiệu quả, giúp giảm nhu cầu sử dụng thuốc giảm đau toàn thân, hạn chế tác dụng không mong muốn và tạo điều kiện để người bệnh tự tin vận động sớm sau mổ.
Bệnh nhân thay 2 khớp đi lại được sau 2 ngày nhờ ít đau.
Một ví dụ điển hình khác là ở các ca đại phẫu tiêu hóa - nhóm phẫu thuật tiềm ẩn nhiều nguy cơ biến chứng hậu phẫu nếu kiểm soát đau không hiệu quả, trong đó thường gặp nhất là xẹp phổi.
Để phòng ngừa tình trạng này, ê-kíp bác sĩ gây mê sử dụng linh hoạt nhiều phương pháp khác nhau như gây tê ngoài màng cứng, hoặc lựa chọn phương án thay thế an toàn hơn như gây tê cơ vuông thắt lưng hay gây tê thành bụng khi bệnh nhân có chống chỉ định (ví dụ đang sử dụng thuốc chống đông). Nhờ vậy, người bệnh vừa được giảm đau hiệu quả, vừa đảm bảo an toàn, từ đó sớm hồi phục hô hấp, vận động.
Giảm đau đa mô thức chìa khóa cho phẫu thuật "không đau".
Chương trình hồi phục sớm ERAS - Tiêu chuẩn trong chăm sóc phẫu thuật hồi phục sớm
Đau sau phẫu thuật có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến quá trình hồi phục. Do đó, điều trị đau không đơn thuần là lựa chọn phương pháp giảm đau, mà cần được triển khai toàn diện trong cả ba giai đoạn: trước - trong - sau mổ.
Mỗi mắt xích trong lộ trình này đều giữ vai trò then chốt, khi kết hợp sẽ tạo nên hiệu quả cộng hưởng, trở thành nền tảng của mô hình hồi phục sớm sau phẫu thuật - ERAS (Enhanced Recovery After Surgery).
Bắt nguồn từ châu Âu, mô hình ERAS đã nhanh chóng lan tỏa khắp thế giới, tạo nên một cuộc cách mạng trong phẫu thuật hiện đại và trở thành tiêu chuẩn vàng trong chăm sóc hồi phục sớm.
Tại BVĐK Hồng Ngọc, ERAS được triển khai đồng bộ theo một lộ trình bài bản: Trước phẫu thuật, bệnh nhân được tư vấn, đánh giá toàn trạng, chuẩn bị dinh dưỡng và hướng dẫn vận động để giảm lo âu, nâng cao thể trạng. Trong mổ, bác sĩ áp dụng gây mê - giảm đau đa mô thức, lựa chọn kỹ thuật ít xâm lấn, kiểm soát dịch truyền và duy trì thân nhiệt ổn định.
Sau mổ, người bệnh tiếp tục được kiểm soát đau liên tục và cá thể hóa, được khuyến khích vận động và ăn uống sớm, đồng thời được theo dõi sát để phát hiện và xử trí kịp thời biến chứng.
ThS.BS Nguyễn Thị Dung - Khoa Gây mê Hồi sức - chia sẻ: “Đó cũng là niềm tự hào lớn của chúng tôi, khi được góp phần trực tiếp vào thành công của ca mổ và quá trình hồi phục sớm của người bệnh".
Thời gian nằm viện của nhóm bệnh nhân áp dụng ERAS rút ngắn gần 2 ngày so với chăm sóc theo quy trình tiêu chuẩn (Ảnh: Báo cáo từ JAMA Network Open, 2024).
Việc áp dụng đồng bộ giảm đau đa mô thức và lộ trình ERAS đã mang lại những kết quả rõ rệt: bệnh nhân phục hồi nhanh hơn, thời gian nằm viện rút ngắn, chi phí điều trị giảm.
BVĐK Hồng Ngọc hướng đến mục tiêu phẫu thuật không đau.
Sự hiện diện của mô hình này tại BVĐK Hồng Ngọc cho thấy một xu hướng mới đang phát triển tại Việt Nam “phẫu thuật không đau” không còn là khái niệm mà đã và đang trở thành hiện thực.
