Tỷ lệ sở hữu nhà tại châu Âu đã giảm từ 77% xuống còn 75% trong thập kỷ qua và khoảng 1/3 dân số tại các nước nói tiếng Anh đang sống trong nhà thuê. Đây không còn là câu chuyện tài chính đơn thuần, mà là sự thay đổi văn hóa mang tính thế hệ.
Từ bỏ giấc mơ sở hữu nhà
Khả năng mua nhà của giới trẻ đang ở mức tồi tệ nhất trong nhiều thập kỷ. Tại Mỹ, khảo sát của Bankrate (tháng 9/2025) cho thấy 1/6 người từng mơ ước mua nhà đã bỏ cuộc trong vòng 5 năm qua vì không tìm được căn nhà nào vừa ý hoặc vừa túi tiền.
Trong đó, thế hệ Millennials (từ 29-44 tuổi) dẫn đầu với 22% đã từ bỏ giấc mơ này. Tại châu Âu, RE/MAX European Housing Trend Report 2025 ghi nhận sự không hài lòng của người dân về nhà ở tại các quốc gia như Hungary (chỉ 64% hài lòng), Ireland (68%) và Hy Lạp (66%).
"Sự kết hợp nghiệt ngã giữa giá nhà cao, nguồn cung thấp và lãi suất thế chấp cao đã khiến 1/6 người mua nhà trong 5 năm qua hoàn toàn bỏ cuộc. Những người từng là người mua đang phải chấp nhận thuê nhà hoặc các phương án sống khác lâu hơn và sự thất vọng với nền kinh tế đang ngày càng gia tăng", Stephen Kates, chuyên gia Tài chính của Bankrate, nhận xét.
Tại sao giới trẻ chọn thuê thay vì mua?
Theo báo cáo NextGen Homebuyer Report 2025, chỉ 19% người trẻ cho rằng đây là thời điểm tốt để mua nhà, trong khi 59% nghĩ ngược lại.
Rào cản lớn nhất đối với việc tích lũy tiền đặt cọc là chi phí sinh hoạt cao (69%), thu nhập thấp (47%) và sự bất ổn về tương lai (39%).
Tình trạng thiếu hụt nguồn cung nhà ở toàn cầu cũng là yếu tố then chốt. Hines Research chỉ ra rằng tại các nền kinh tế phát triển đang thiếu khoảng 6,5 triệu căn nhà để đáp ứng nhu cầu hiện tại, gây ra cuộc khủng hoảng khả năng chi trả trên toàn cầu.
Hơn 80% hộ gia đình được khảo sát cho có xu hướng thuê nhà rõ rệt hơn mua nhà. Báo cáo của Savills World Cities H1 2025 cũng cho thấy giá thuê bất động sản hạng sang toàn cầu đang tăng 2% trong nửa đầu 2025, nhanh hơn tốc độ tăng giá trị tài sản (0,7%), người dân đang chuyển sang thuê trong bối cảnh bất ổn.
Không chỉ vì khó khăn tài chính, giới trẻ trên toàn thế giới đang thay đổi ưu tiên theo một cách chưa từng có. Họ không còn đo lường sự thành công bằng những tài sản sở hữu, mà bằng những trải nghiệm sống và sự tự do cá nhân.
Một cuộc khảo sát của JLL trên 12.000 người tiêu dùng tại 19 thị trường cho thấy, 74% người trẻ mong đợi các thành phố mang đến những trải nghiệm mới và 69% sẵn sàng chi trả nhiều hơn cho những không gian sống chất lượng cao.
Thay vì gánh nặng trả nợ thế chấp trong 20-30 năm, nhiều người trẻ chọn thuê nhà để có sự linh hoạt về địa lý và tài chính. Tại Trung Quốc, khảo sát của China Youth Daily cho thấy 77,3% giới trẻ nước này đã từng trải nghiệm mô hình "thuê thay vì mua".
Nhiều người dành một phần thu nhập để trải nghiệm các sản phẩm công nghệ mới, du lịch, hoặc đầu tư vào sở thích cá nhân.
Khi niềm tin của giới trẻ vào hệ thống suy giảm
Một vấn đề nữa là sự mất niềm tin của thế hệ trẻ vào các tổ chức tài chính và tư vấn bất động sản. NextGen Homebuyer Report 2025 cho thấy niềm tin vào ngân hàng đã sụt giảm từ 61,5% năm 2024 xuống chỉ còn 40% năm 2025.
Đặc biệt, chỉ có 19,5% người trẻ tin tưởng vào các chuyên gia tư vấn cho vay thế chấp, và 33% tin tưởng môi giới bất động sản.
Nguyên nhân sâu xa đến từ việc thế hệ Millennials và Gen Z đã trưởng thành qua hàng loạt cú sốc kinh tế: khủng hoảng tài chính 2008, đại dịch COVID-19 và sự bất ổn kéo dài. Họ đã chứng kiến những thất bại mang tính hệ thống và ngày càng nhận thức rõ về bất bình đẳng cấu trúc.
Thay vì tin vào các kênh truyền thống, 40% Gen Z tìm kiếm thông tin mua nhà qua mạng xã hội, 43% sử dụng công cụ AI như ChatGPT và 74% dùng YouTube để tự học về mua nhà.
Khi giá nhà vượt xa thu nhập, niềm tin vào hệ thống bị xói mòn và sự hỗ trợ từ gia đình chỉ làm tăng bất bình đẳng, giới trẻ toàn cầu đang dần thay đổi cách nhìn về khái niệm "ngôi nhà", không còn là nơi phải sở hữu để ổn định, mà là nơi có thể sống trọn vẹn mà không mắc nợ.
Đây không chỉ là xu hướng nhất thời, mà là một sự chuyển dịch nhân khẩu học và văn hóa sẽ định hình lại thị trường bất động sản toàn cầu trong nhiều thập kỷ tới.
