Hàng loạt nhà vườn trồng xoài tại Đồng Nai đang điêu đứng khi giá xoài sụt giảm mạnh, chỉ còn 1.000-1.500 đồng/kg. Nhiều thương lái bất ngờ bỏ cọc, không quay lại thu mua, khiến nông dân đành “neo” quả trên cây, không thu hoạch.
Xoài chín rụng đầy gốc, người dân ngậm ngùi nhìn tài sản đổ đống dưới đất.
Ghi nhận tại các huyện trồng xoài trọng điểm như Định Quán, Vĩnh Cửu, Tân Phú, nhiều vườn trồng giống xoài Đài Loan đã đến kỳ thu hoạch nhưng không thấy bóng dáng thương lái. Giá bán giảm sâu chưa từng có, bà con nông dân không dám thuê nhân công thu hái vì càng hái càng lỗ.
Anh Đào Văn Cảnh, chủ một vườn xoài rộng 2ha tại xã La Ngà, huyện Định Quán cho biết: “Cả vườn năm nay cho sản lượng hơn 10 tấn, nhưng không ai đến mua. Xoài chín rồi cứ thế rụng đầy gốc. Đến nay, tôi mới bán được hơn 700kg với giá 1.000 đồng/kg, chưa được một triệu đồng cho cả vụ”.
Không chỉ ế ẩm, nhiều nhà vườn còn rơi vào cảnh "mất trắng" khi thời tiết khắc nghiệt làm năng suất sụt giảm mạnh.
Tại xã La Ngà (huyện Định Quán), ông Phạm Văn Tuyên cho biết, vườn xoài của gia đình năm nay mất mùa, sản lượng sụt 30-50% so với năm ngoái. Đáng nói là, thương lái đã đặt cọc từ trước Tết, nay đến mùa thu hoạch lại “bỏ của chạy lấy người”.
“Trước kia, cứ đến vụ là thương lái tranh nhau đặt cọc mua vườn. Năm nay họ cũng cọc nhưng đến thu hoạch thì bỏ luôn, nói giá thấp không mua nữa. Bây giờ bước vào mùa mưa, phải hái bỏ toàn bộ để dưỡng cây, đầu tư lại cho vụ sau. Nông dân chúng tôi lỗ nặng”, ông Tuyên nói.
Chị Nguyễn Thị Mai, thương lái chuyên thu mua xoài tại huyện Định Quán, thừa nhận, nhiều thương lái rút lui, bỏ cọc là có thật. Chị Mai cho rằng, thị trường xuất khẩu hiện rất khó khăn, trong khi xoài không thể bảo quản được lâu như các loại trái cây khác nên người mua cũng cân nhắc.
“Trước đây, mỗi chuyến tôi gom vài chục tấn xoài chuyển đi xuất khẩu. Năm nay, hàng xuất đi không được, giá xoài nội địa lại quá thấp, vận chuyển không bù nổi chi phí nên nhiều thương lái chấp nhận bỏ cọc. Bản thân tôi cũng bị ép giá. Nhiều lô gom về không tiêu thụ được đành phải đổ bỏ”, chị Mai nói.
Theo bà Nguyễn Thị Kim Loan, Chủ tịch Hội Nông dân xã La Ngà, xoài là cây trồng chủ lực của địa phương. Tuy nhiên, những năm gần đây, giá xoài liên tục lao dốc, riêng năm nay giảm chạm đáy.
Chính quyền xã đang tìm hướng kết nối sản phẩm nông dân với doanh nghiệp, khuyến khích bà con sản xuất xoài theo hướng hữu cơ, an toàn để nâng cao giá trị và sức cạnh tranh.
Lý giải nguyên nhân giá xoài xuống thấp kỷ lục, nhiều thương lái cho hay do nguồn cung trong nước tăng mạnh, trong khi sức tiêu thụ nội địa hạn chế. Đặc biệt, việc xuất khẩu xoài gặp khó khi nhiều thị trường siết chặt quy định nhập khẩu.
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đồng Nai, toàn tỉnh hiện có khoảng 12.000ha xoài, sản lượng hàng năm đạt khoảng 115.000 tấn, chủ yếu là giống xoài Đài Loan và xoài ba mùa. Tuy nhiên, thị trường bấp bênh, giá cả lên xuống thất thường, người trồng xoài chủ yếu phụ thuộc vào thương lái, chưa có chuỗi liên kết bền vững.
