Năm 2025 đánh dấu đợt tăng giá lịch sử của vàng, khi kim loại quý này vượt mốc 3.500 USD/ounce vào ngày 2/9 và tiếp tục leo lên 3.600 USD/ounce sau báo cáo việc làm Mỹ gây thất vọng. Sự suy yếu của thị trường lao động đã khiến Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) nới lỏng chính sách tiền tệ, qua đó thúc đẩy nhu cầu nắm giữ vàng.
Theo BofA, sự bùng nổ lần này được thúc đẩy bởi nhiều yếu tố: vàng tiếp tục là “hầm trú ẩn” trước lạm phát và bất ổn kinh tế vĩ mô, đồng thời hưởng lợi từ xu hướng các ngân hàng trung ương – đặc biệt là ở Trung Quốc – tăng mua vàng để giảm phụ thuộc vào đồng USD.
Dù vậy, chuyên gia Rob Haworth (U.S. Bank Wealth Management) nhấn mạnh vàng không phải kênh đầu tư dễ thanh khoản. Ông ví von: “Bạn sẽ không dùng vàng để mua pizza.” Tuy nhiên, điều này không ngăn cản vai trò của vàng như một tài sản phòng thủ chiến lược.
Vàng tăng giá nhưng vị thế trong thị trường chứng khoán toàn cầu ra sao?
Tổng vốn hóa ngành vàng toàn cầu đã vượt 550 tỷ USD, gần gấp đôi các đỉnh chu kỳ trước (2011 và 2020). So với mức đáy 70 tỷ USD vào năm 2016, quy mô hiện tại đã tăng hơn 8 lần. Đây là tín hiệu cho thấy dòng vốn đầu tư mạnh mẽ chảy vào lĩnh vực khai thác và kinh doanh vàng.
Tuy nhiên, nếu so với toàn bộ thị trường chứng khoán toàn cầu, tỷ trọng của ngành vàng vẫn còn nhỏ. Theo BofA, hiện tại vàng chỉ chiếm 0,39% vốn hóa thị trường toàn cầu – ngang mức năm 2020 nhưng thấp hơn nhiều so với mức 0,71% vào năm 2011. Điều này đồng nghĩa, ngay cả khi giá vàng đang ở mức kỷ lục, ngành vàng vẫn còn dư địa tăng trưởng nếu lặp lại tỷ trọng cao nhất trong quá khứ.
Nếu tỷ lệ 0,71% của năm 2011 được tái lập, vốn hóa toàn ngành có thể tiến gần 1.000 tỷ USD – gần gấp đôi hiện tại.
Giá vàng còn có “dư địa chạy” đến đâu?
Theo BofA, cổ phiếu vàng vẫn chưa đạt mức định giá đỉnh như các giai đoạn trước. Các chỉ số định giá như EV/EBITDA (11x) hay P/NAV (1,88x) hiện thấp hơn nhiều so với các chu kỳ 2011 và 2020. Điều này gợi ý rằng ngay cả khi giá vàng đã cao, cổ phiếu ngành vàng vẫn có khả năng đi lên nữa.
Các chỉ số ngành vàng lớn như S&P/TSX Global Gold Index, Philadelphia Gold and Silver Index hay NYSE Arca Gold Bugs Index đều tăng mạnh trong thời gian gần đây. Một số doanh nghiệp nổi bật, như Fresnillo, thậm chí tăng tới hơn 268% tính từ đầu năm, phản ánh sự phân hóa lợi nhuận trong ngành.
BofA kết luận: mức giá vàng kỷ lục hiện nay chỉ là một phần của câu chuyện. Để đánh giá đúng, cần nhìn cả vào định giá cổ phiếu, tỷ trọng ngành vàng trong thị trường tài chính toàn cầu và các yếu tố kinh tế vĩ mô. Từ đó, có thể thấy “đỉnh mới” của vàng chưa hẳn là điểm kết thúc chu kỳ tăng trưởng.
