Trong bối cảnh nhiều địa phương đang chuyển dịch cơ cấu cây trồng theo hướng sản xuất hàng hóa, xã Cẩm Tân (tỉnh Thanh Hóa) nổi lên với mô hình trồng chanh vàng Mỹ. Đây là cây ăn quả có giá trị kinh tế cao, phù hợp với điều kiện khí hậu và thổ nhưỡng địa phương.
Tiêu biểu trong số đó là gia đình ông Hoàng Công Toản, thôn Phúc Tân.
Năm 2024, ông Toản quyết định chuyển đổi toàn bộ 1ha bưởi Diễn sang trồng chanh vàng Mỹ. Thay vì phá bỏ toàn bộ vườn cây cũ, ông ghép giống chanh mới lên các gốc bưởi đã trưởng thành. Cách làm này giúp tiết kiệm thời gian, chi phí và tận dụng được hệ rễ khỏe sẵn có.
Theo ông Toản, chanh vàng Mỹ là giống cây có xuất xứ từ Mỹ, nổi bật với khả năng sinh trưởng tốt, ít sâu bệnh, cho quả quanh năm. Trái chanh có màu vàng tươi, vỏ dày, nhiều tinh dầu, vị chua thanh, không đắng, đáp ứng nhu cầu đa dạng của thị trường trong nước và xuất khẩu.
Nhờ những ưu điểm này, giá bán chanh vàng Mỹ luôn cao hơn so với chanh xanh truyền thống.
Sau một năm chăm sóc, hơn 800 gốc chanh của gia đình ông Toản đã cho thu hoạch ổn định. Sản lượng ước đạt 40 tấn/năm khi vào giai đoạn ổn định. Với giá bán tại vườn dao động khoảng 25.000-30.000 đồng/kg, mô hình mang lại doanh thu hàng trăm triệu đồng.
Hơn nữa, ông còn tận dụng cành tỉa để nhân giống, bán cây giống và tạo thế cây cảnh phục vụ thị trường dịp Tết, gia tăng thêm nguồn thu.
Theo ông Toản, yếu tố quyết định thành công của mô hình là lựa chọn giống chuẩn, áp dụng quy trình chăm sóc khoa học và ưu tiên sử dụng phân hữu cơ, thuốc bảo vệ thực vật sinh học. Hệ thống tưới tiết kiệm nước cũng được đầu tư nhằm giảm chi phí và nâng cao hiệu quả sản xuất.
Từ hiệu quả rõ rệt của mô hình này, nhiều hộ dân tại xã Cẩm Tân đã mạnh dạn chuyển đổi. Gia đình ông Nguyễn Văn Tiến (thôn Phúc Tân) cũng trồng khoảng 3.000 cây chanh vàng Mỹ. Dự kiến vụ đầu tiên, sản lượng có thể đạt hơn 2 tấn, mang lại nguồn thu khoảng 50 triệu đồng. Trước đó, diện tích này chủ yếu trồng bưởi nhưng hiệu quả kinh tế thấp.
Hiện nay, diện tích trồng chanh vàng Mỹ tại xã đã mở rộng lên hơn 10ha và tiếp tục gia tăng. Ngoài ra, mô hình còn thu hút sự quan tâm của nông dân các vùng lân cận, thậm chí có người từ Hòa Bình đến học hỏi kinh nghiệm.
Ông Bùi Văn Ba, Phó Chủ tịch Hội Nông dân xã Cẩm Tân, cho biết, mô hình trồng chanh vàng Mỹ của gia đình ông Toản là hướng đi mới, phù hợp với nhu cầu thị trường.
Hội đã tích cực tuyên truyền, vận động hội viên học tập, nhân rộng mô hình, đồng thời hỗ trợ kỹ thuật để nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.
“Để phát triển bền vững, xã đang hướng đến hình thành các tổ hợp tác, tổ hội nghề nghiệp; đẩy mạnh liên kết với doanh nghiệp trong khâu tiêu thụ và chế biến nhằm nâng cao giá trị. Khi diện tích đủ lớn và có liên kết tiêu thụ ổn định, sản phẩm chanh vàng Mỹ sẽ có cơ hội vươn xa hơn, đặc biệt là ở các thị trường xuất khẩu như châu Âu, Nhật Bản”, ông Ba cho hay.
