Chủ tịch Fed Jerome Powell. (Ảnh: Getty Images).
Sau khi báo cáo cho thấy chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 6 của Mỹ tăng 9,1% so với cùng kỳ năm ngoái, ông Raphael Bostic, Chủ tịch Fed chi nhánh Atlanta nói với các phóng viên: “Mọi kịch bản đều đang được tính đến”. Khi được hỏi liệu có khả năng Fed sẽ tăng lãi suất thêm 100 điểm cơ bản hay không, ông trả lời: “Tôi đã nói là mọi kịch bản”.
Bình luận của ông Bostic khiến ngày càng nhiều nhà đầu tư cược rằng Fed rất có thể sẽ nâng lãi suất thêm 100 điểm cơ bản trong cuộc họp diễn ra vào hai ngày 26-27/7.
Nếu kịch bản này thành thực, đây sẽ là mức tăng lớn nhất kể từ khi Fed bắt đầu trực tiếp sử dụng lãi suất qua đêm để thi hành chính sách tiền tệ trong những năm đầu thập niên 1990. Người Mỹ đang rất giận dữ vì giá cả tăng cao và phe chỉ trích đổ lỗi cho Fed vì phản ứng chậm chạp ban đầu.
Ông Michael Feroli - chuyên gia kinh tế cấp cao tại JPMorgan nói: “Tôi nghĩ Fed có đủ thời gian để thay đổi kỳ vọng của thị trường từ mức tăng 75 thành 100 điểm cơ bản. Tôi không nghĩ Fed có bất kỳ lý do quan trọng nào để hành động chậm chạp hay từ tốn vào lúc này.
Nếu thực sự Fed tăng lãi suất thêm 100 điểm cơ bản vào tháng 7 và 75 điểm cơ bản vào tháng 9, triển vọng tăng trưởng cho giai đoạn cuối năm có thể sẽ xấu đi. Ngay lúc này, tôi nghĩ tác động chính của báo cáo lạm phát là thúc đẩy Fed mạnh tay tăng lãi suất sớm lúc nào hay lúc ấy”.
Do lạm phát hàng tháng ngày càng tăng tốc, các nhà kinh tế tại Nomura Securities International giờ dự đoán lãi suất chuẩn của Fed sẽ được nâng thêm 100 điểm cơ bản trong cuộc họp chính sách tháng tới.
Lưu ý của Nomura viết: “Dữ liệu mới công bố cho thấy vấn đề lạm phát của Fed đang xấu đi. Chúng tôi kỳ vọng các nhà hoạch định chính sách sẽ phản ứng bằng cách đẩy nhanh tốc độc tăng lãi suất để củng cố uy tín của họ”.
Tháng trước, Chủ tịch Jerome Powell nói với các phóng viên rằng nhiều khả năng Fed sẽ tăng lãi suất thêm 50 hoặc 75 điểm cơ bản trong tháng 7. Phần đông các đồng nghiệp của ông cũng tán thành một động thái mạnh tay.
Ông Andrew Hollenhorst, nhà kinh tế trưởng về thị trường Mỹ của Citigroup khẳng định: “Bạn phải cân nhắc đến khả năng lãi suất tăng thêm 100 điểm cơ bản trong tháng 7. Mọi người nên thận trọng khi dự đoán đỉnh của lạm phát – mới vài tháng trước, ai cũng tưởng 8,3% đã là đỉnh”.
Các quan chức Fed đã nói rằng họ muốn thắt chặt chính sách tiền tệ đến mức hạn chế tăng trưởng, đặt lãi suất vào phạm vi 3,25-3,5% trong cuối năm nay. Thị trường tương lai ngày 13/7 cho thấy nhà đầu tư dự đoán lãi suất sẽ còn cao hơn, nằm trong phạm vi 3,5-3,75% vào cuối năm 2022.
Sau ba lần tăng, lãi suất quỹ liên bang của Fed đang trong khoảng 1,5 - 1,75%.
Các nhà kinh tế cảnh báo tốc độ tăng lãi suất nhanh như vậy có thể đẩy Mỹ vào suy thoái. Một số ngân hàng dự báo Mỹ sẽ rơi vào suy thoái ngay trong năm nay, số khác cho rằng suy thoái sẽ đến vào đầu năm sau.
Ông Tom Porcelli, nhà kinh tế trưởng về Mỹ tại RBC Capital Markets nhận xét: “Fed càng quyết liệt thì chúng ta càng nên lo về cuộc suy thoái tiếp theo. Dễ thấy Fed sẽ hoảng hốt về dữ liệu lạm phát mới giống như con số trước đó...”
Tháng trước, Fed đột ngột tăng lãi suất lên thêm 75 điểm cơ bản thay vì 50 sau khi một khảo sát sơ bộ cho thấy kỳ vọng lạm phát của người tiêu dùng đang tăng lên. Khảo sát sơ bộ cho tháng 7, dự kiến công bố vào ngày 15/7, có thể sẽ mang lại cho các nhà hoạch định chính sách thêm lý do để tăng mạnh lãi suất trong tháng này.
Theo tờ Bloomberg, kỳ vọng lạm phát là yếu tố mà ông Powell và các đồng nghiệp cực kỳ coi trọng nhằm tránh lặp lại vòng xoáy giá cả như những năm 1970.
Ông Stephen Stanley, nhà kinh tế trưởng tại Amherst Pierpont Securities cho biết: “Sau báo cáo tháng 6, tôi không loại trừ bất kỳ khả năng nào. Trước đây tôi nghĩ rằng Fed sẽ giảm tốc độ tăng lãi suất xuống còn 50 điểm cơ bản mỗi cuộc họp kể từ tháng trước. Nhưng nếu số liệu lạm phát hai tháng tới vẫn giống như tháng 5 và 6 thì tôi không dám đoán trước Fed sẽ làm gì tiếp theo”.
