Elon Musk vừa đưa ra một lời thú nhận đáng chú ý giữa lúc Tesla, SpaceX và xAI chuẩn bị theo đuổi một trong những dự án tham vọng nhất của ông: tự sản xuất chip AI.
Trong cuộc trò chuyện với Tesla Owners Silicon Valley, Musk nói rằng kiến thức của ông về quá trình chế tạo chất bán dẫn vẫn còn hạn chế.
“Nói thẳng ra, tôi không biết cách chế tạo chip. Nhưng chúng tôi sẽ tìm ra cách.”
Trước đó, ông cũng thừa nhận mình còn “rất nhiều điều phải học” về lĩnh vực này. Dù vậy, vị tỷ phú vẫn tỏ ra tự tin rằng đội ngũ đứng sau dự án Terafab có thể từng bước giải quyết những vấn đề mà các nhà sản xuất chip hiện nay đang gặp phải.
Elon Musk thừa nhận không biết cách chế tạo chip. Ảnh: Tesla Owners Silicon Valley.
Bắt đầu bằng công nghệ có sẵn
Thay vì tuyên bố sẽ ngay lập tức tạo ra một quy trình sản xuất hoàn toàn mới, Musk cho biết Terafab sẽ khởi đầu bằng những thiết bị bán dẫn thông thường đang được ngành công nghiệp sử dụng.
Đội ngũ của ông sau đó sẽ theo dõi từng công đoạn, xác định điểm nghẽn và điều chỉnh máy móc nhằm tăng số lượng tấm wafer có thể xử lý. Nếu thiết bị hiện có không đáp ứng yêu cầu, Terafab sẽ cân nhắc tự phát triển máy chuyên dụng.
Elon Musk cho rằng đây là cách tiếp cận tương tự những gì Tesla và SpaceX từng làm trong lĩnh vực ô tô, pin và tên lửa: mua thiết bị có sẵn, tìm ra giới hạn của chúng rồi thiết kế lại quy trình sản xuất.
Kế hoạch này xuất phát một phần từ điều khiến Musk cảm thấy khó hiểu khi tham quan các nhà máy bán dẫn. Theo ông, những cơ sở của Samsung, Intel và TSMC sử dụng nhiều loại thiết bị tương tự nhau, dù hiệu quả và năng lực sản xuất của từng công ty có thể rất khác biệt.
Musk dự định tận dụng thiết bị truyền thống trong giai đoạn đầu, sau đó cải tiến chúng để tăng thông lượng. Tuy nhiên, ông cũng thừa nhận quá trình đó có thể kéo dài “khá nhiều năm”, thay vì diễn ra nhanh chóng như các dự án phần mềm.
Terafab dự kiến sử dụng quy trình 14A của Intel khi công nghệ này đủ trưởng thành. Tesla sẽ phụ trách dây chuyền thử nghiệm tại Texas, còn SpaceX được kỳ vọng đảm nhận hoạt động sản xuất quy mô lớn hơn trong tương lai.
Nhà máy nghiên cứu ban đầu được Musk mô tả là một dự án trị giá khoảng 3 tỷ USD, có khả năng xử lý vài nghìn wafer mỗi tháng. Mục tiêu của cơ sở này không phải sản xuất hàng loạt ngay lập tức, mà dùng để thử nghiệm ý tưởng, kiểm chứng quy trình và tìm kiếm những cách chế tạo chip hiệu quả hơn.
Muốn gom toàn bộ quá trình vào một tòa nhà
Một trong những điểm khác biệt lớn nhất trong tầm nhìn của Musk là đặt nhiều công đoạn sản xuất chip dưới cùng một mái nhà. Terafab sẽ hướng đến việc tạo mặt nạ quang khắc, sản xuất chip logic, bộ nhớ, đóng gói và kiểm thử tại cùng một địa điểm.
Musk từng mô tả chu trình mà ông muốn tạo ra: “Trong một tòa nhà, chúng tôi có thể tạo mặt nạ quang khắc, chế tạo chip, kiểm thử rồi nhanh chóng thực hiện vòng cải tiến tiếp theo.”
Theo Musk, mô hình này sẽ rút ngắn thời gian giữa thiết kế và sản phẩm thử nghiệm. Thay vì phải gửi wafer và linh kiện qua nhiều nhà máy hoặc nhà cung cấp khác nhau, các kỹ sư có thể điều chỉnh thiết kế, tạo mặt nạ mới và kiểm tra phiên bản tiếp theo ngay tại cùng một cơ sở.
Hình ảnh mô phỏng khu phức hợp Terafab được Elon Musk công bố khi xác nhận địa điểm xây dựng dự án tại Grimes County, Texas. Ảnh: Tesla/SpaceX.
Ông cũng khẳng định Tesla, SpaceX và xAI sẽ trực tiếp kiểm soát dự án, thay vì giao toàn bộ hoạt động sản xuất cho một đối tác bên ngoài. Khi xuất hiện thông tin TSMC có thể xây dựng và vận hành Terafab, Musk lập tức bác bỏ:
“Chúng tôi sẽ tự xây và vận hành nhà máy. Không được có bất kỳ nghi ngờ nào về điều đó.”
Elon Musk để ngỏ khả năng TSMC thuê lại một phần diện tích trong khu phức hợp, nhưng nhấn mạnh hãng chip Đài Loan sẽ không nắm quyền điều hành Terafab. Intel vẫn là đối tác công nghệ được công bố của dự án, dù vai trò cụ thể trong quá trình đưa quy trình 14A vào sản xuất chưa được làm rõ.
Tham vọng này đặt ông trước một thử thách khác hẳn việc thiết kế chip. Tesla đã phát triển các bộ xử lý AI riêng, nhưng thiết kế bán dẫn và trực tiếp vận hành nhà máy sản xuất là hai lĩnh vực có mức độ phức tạp rất khác nhau.
Một nhà máy chip tiên tiến phải kiểm soát hàng nghìn công đoạn, độ sạch, nhiệt độ, hóa chất, độ rung và sai số ở cấp độ cực nhỏ. Chỉ sở hữu thiết bị hiện đại cũng chưa đủ; nhà sản xuất còn phải xây dựng quy trình ổn định và nâng tỷ lệ chip đạt chất lượng lên mức có thể thương mại hóa.
Lời thừa nhận “không biết cách làm chip” của Musk tất nhiên không đồng nghĩa Terafab chắc chắn thất bại. Nó cho thấy khoảng cách rất lớn giữa tham vọng của dự án và năng lực mà đội ngũ của ông vẫn phải xây dựng. Với Musk, đó dường như không phải lý do để dừng lại, mà chỉ là điểm bắt đầu của một thử nghiệm mới.
