Bộ KH&CN đang lấy ý kiến dự thảo Thông tư hướng dẫn việc xác thực thông tin thuê bao đối với số thuê bao viễn thông di động mặt đất có hiệu lực thi hành kể từ ngày 1/3/2026.
Theo đó, thuê bao viễn thông dùng cho dịch vụ viễn thông di động mặt đất thực hiện phương thức giao tiếp giữa người với người (số thuê bao di động H2H) được đăng ký, sử dụng bởi các cá nhân là người có quốc tịch Việt Nam; tổ chức đang hoạt động tại Việt Nam phải thực hiện biện pháp xác thực sử dụng tài khoản định danh điện tử.
Dịch vụ xác thực điện tử có giá trị pháp lý để khẳng định, chứng minh chủ thể danh tính điện tử đã thực hiện và chấp thuận đối với giao dịch thông tin sinh trắc học sử dụng khuôn mặt cá nhân hoặc người đại diện của tổ chức đến đăng ký số thuê bao với thông tin Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, đảm bảo trùng khớp tối thiểu 4 trường thông tin bao gồm: số định danh cá nhân; họ, chữ đệm và tên; ngày, tháng, năm sinh; dữ liệu sinh trắc học khuôn mặt.
Việc xác thực thông tin thuê bao đối với số thuê bao di động có thể được tiến hành tối thiểu qua một trong 3 phương thức. Thứ nhất, qua phương thức trực tuyến thông qua Ứng dụng định danh quốc gia (VNeID). Thứ hai, các thuê bao thực hiện qua phương thức trực tuyến thông qua ứng dụng di động hoặc trang web của doanh nghiệp viễn thông. Thứ ba, các thuê bao di động có thể đến trực tiếp tại điểm của doanh nghiệp viễn thông.
Đối với thuê bao di động không xác thực thông tin thuê bao theo quy định thì nhà mạng sẽ tạm dừng cung cấp dịch vụ một chiều (chỉ nhận được cuộc gọi đến, tin nhắn đến và dịch vụ truy nhập Internet, dịch vụ viễn thông khẩn cấp).
Trong thời hạn quy định tại Điều 25 Nghị định số 163/2024/NĐ-CP, nhà mạng sẽ thực hiện tạm dừng cung cấp dịch vụ hai chiều và thanh lý hợp đồng, chấm dứt cung cấp dịch vụ đối với các số thuê bao di động không thực hiện xác thực thông tin thuê bao theo yêu cầu hoặc xác thực không thành công.
Trước đó, Bộ TT&TT (nay là Bộ KH&CN) đã nhiều lần yêu cầu các nhà mạng phải xử lý triệt để vấn đề SIM rác, nếu không sẽ áp dụng mức xử phạt, cao nhất là đình chỉ hoạt động phát triển thuê bao mới và báo cáo kỷ luật người đứng đầu.
Bộ đã có nhiều văn bản nhắc nhở người đứng đầu doanh nghiệp là chủ tịch và tổng giám đốc, yêu cầu phải trực tiếp chỉ đạo và chịu trách nhiệm triển khai các biện pháp xử lý, thu hồi, ngăn chặn triệt để tình trạng SIM rác.
Bộ TT&TT đã chỉ đạo các doanh nghiệp viễn thông triển khai đồng bộ nhiều biện pháp nhằm bảo đảm thông tin thuê bao đúng quy định. Kết quả, trong năm 2023, các doanh nghiệp đã hoàn thành việc rà soát, bảo đảm thông tin của 125 triệu thuê bao đang hoạt động trùng khớp với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.
Hồi năm 2014, ông Tô Dũng Thái, Chủ tịch Tập đoàn VNPT, Phó Chủ tịch Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia, cho rằng vai trò của các nhà mạng trong cuộc chiến chống lừa đảo rất quan trọng.
“Càng chuyển đổi số nhiều thì nguy cơ càng cao. Tội phạm thì ở trong tối, trong khi chúng ta ở ngoài sáng. Câu chuyện phòng, chống lừa đảo trên không gian mạng ngày càng phức tạp, nhà mạng có vai trò trong đó”, ông Tô Dũng Thái nói.
Hiện nhiều khách hàng phản ánh hàng ngày họ vẫn nhận được nhiều cuộc gọi rác và tin nhắn lừa đảo. Tuy nhiên, nhiều người kỳ vọng sau khi các thuê bao di động tiến hành sinh trắc học sẽ giảm thiểu được vấn nạn này.
