Vào lúc 3 giờ sáng, một nhóm kỹ sư lặng lẽ xuất hiện tại nhà máy sản xuất xe tải của Ford ở Allen Park, ngoại ô Detroit. Không còi báo động, không thông báo nội bộ, thậm chí không có sự chú ý từ phần lớn nhân viên.
Nhưng chính trong khoảnh khắc âm thầm đó, một trong những canh bạc lớn nhất lịch sử Ford đã được thử nghiệm. Họ muốn chế tạo một chiếc xe bán tải điện giá khoảng 30.000 USD, mức giá đủ sức thách thức Tesla và các hãng xe Trung Quốc.
Dự án từng được giữ kín tuyệt đối từ năm 2022 giờ đây dần lộ diện. Mục tiêu không chỉ tạo ra một mẫu xe mới mà còn phá vỡ toàn bộ tư duy sản xuất kéo dài suốt hơn một thế kỷ của ngành công nghiệp ô tô Mỹ.
Canh bạc 30.000 USD: Ford muốn tạo “khoảnh khắc Model T” mới
Chiếc xe bán tải điện mà Ford đang phát triển không đơn thuần là một sản phẩm mới. Đó là nỗ lực tái định hình toàn bộ cách hãng sản xuất ô tô. Theo kế hoạch, mẫu xe sẽ ra mắt vào năm 2027 với mức giá khoảng 30.000 USD, tương đương một chiếc Toyota Camry.
Nhưng điều gây chú ý không nằm ở giá, mà ở tham vọng đi kèm. Chiếc xe có thể tăng tốc gần bằng Mustang, đi được khoảng 300 dặm (khoảng 480 km) chỉ với một lần sạc. Đồng thời tích hợp công nghệ cạnh tranh trực tiếp với Tesla cũng như các hãng xe điện Trung Quốc.
Để đạt được mức giá này, Ford buộc phải làm điều mà họ hiếm khi thực hiện: phá bỏ gần như toàn bộ quy trình sản xuất truyền thống. CEO Jim Farley gọi đây là “khoảnh khắc Model T” mới, ám chỉ cuộc cách mạng từng đưa Ford trở thành biểu tượng sản xuất hàng loạt hơn một thế kỷ trước.
Ford thay đổi quy trình sản xuất truyền thống, hướng đến cạnh tranh trực tiếp với Tesla
Trong nhiều năm, các mẫu xe điện của Ford đã khiến hãng lỗ hàng tỷ USD. Ngay cả mẫu bán tải điện F-150 từng được quảng bá rầm rộ cũng phải dừng sản xuất, với mức giá từ 50.000 đến 77.000 USD.
Xung đột nội bộ và thách thức từ thị trường
Dự án được vận hành như một “xưởng nghiên cứu bí mật”, do các cựu binh từ Tesla và Apple dẫn dắt. Họ làm việc gần như tách biệt hoàn toàn tại Irvine, California trong suốt hai năm đầu.
Đội ngũ ban đầu chỉ gồm 17 người, một con số cực nhỏ so với quy mô của Ford. Nhưng chính nhóm nhỏ này đã đặt nền móng cho toàn bộ dự án. Tuy nhiên, xung đột gần như là điều không thể tránh khỏi.
Một bên là các kỹ sư công nghệ quen với tốc độ và tư duy đổi mới. Bên còn lại là những cựu binh ô tô với hàng chục năm kinh nghiệm, quen với quy trình chặt chẽ và thận trọng. Alan Clarke, cựu kỹ sư Tesla từng tham gia thiết kế Model S và Cybertruck, thừa nhận ông đã “rất sợ hãi” khi bắt đầu hợp nhất hai nhóm.
Jolanta Coffey, một trong những lãnh đạo dự án từ phía Ford, cho biết: “Chúng tôi phải học cách tin tưởng lẫn nhau”. Sự khác biệt thể hiện ngay từ những chi tiết nhỏ nhất.
Ví dụ, một quy định lâu đời của Ford yêu cầu tất cả xe phải có gờ nhỏ phía trên cửa sổ, nhằm ngăn nước mưa khi người dùng hé cửa để hút thuốc. Nhóm mới đã loại bỏ chi tiết này vì nó làm tăng lực cản không khí và giảm phạm vi hoạt động của pin.
Hay hệ thống thiết kế bằng máy tính mà Ford sử dụng trong nhiều thập kỷ cũng bị đánh giá là lỗi thời và cần thay thế. Để tìm đúng người cho dự án, nhóm tuyển dụng theo tiêu chí rất khác: không chỉ giỏi kỹ thuật mà còn phải linh hoạt, sẵn sàng đối mặt với sự bất định.
Dự án xe điện của Ford gặp nhiều thách thức
Clarke cho rằng khoảng 20% nhân sự Ford phù hợp, nhưng một cựu binh 30 năm lại phản bác: “2% thì hợp lý hơn”. Ứng viên phải trải qua bộ câu hỏi kiểu Apple, Google như “Bạn có thể làm được bao nhiêu đôi giày từ da của một con bò?”
Ngay cả khi đã có đội ngũ phù hợp, thách thức vẫn chưa dừng lại. Việc phá bỏ quy trình cũ kéo theo hàng loạt rủi ro mới. Một trong những tình huống đáng nhớ nhất xảy ra tại nhà máy Michigan, khi các kỹ sư phải lén thử nghiệm vào lúc 3 giờ sáng để tránh bị chú ý.
Họ lo ngại phần đầu xe có thể bị biến dạng khi đi qua quy trình sơn và nếu thất bại, toàn bộ thiết kế có thể phải làm lại từ đầu. Khoảnh khắc khung xe biến mất vào bể sơn khiến cả nhóm căng thẳng tột độ. Nhưng cuối cùng, nó vẫn nguyên vẹn.
Ở một thử nghiệm khác, khung xe bị rò rỉ nước, hậu quả của việc sử dụng phương pháp ghép nối thay vì hàn truyền thống. Vấn đề được khắc phục bằng chất bịt kín, đủ sớm để tránh chi phí sửa chữa lớn.
Những thay đổi tưởng chừng nhỏ cũng có thể tạo ra khác biệt lớn. Một nhóm kỹ sư từng tìm ra cách tiết kiệm 8 USD cho mỗi chiếc xe, con số nhỏ nhưng cực kỳ quan trọng với sản phẩm sản xuất hàng loạt.
Tuy nhiên, không phải mọi đề xuất đều được chấp nhận. Khi thời gian gấp rút, lãnh đạo dự án buộc phải đặt ra giới hạn: nếu không hoàn thiện kịp kế hoạch, cải tiến sẽ bị loại bỏ. Đến nay, dự án đã bước sang giai đoạn công nghiệp hóa.
Tại nhà máy Louisville, Kentucky, Ford đang lắp đặt ba dây chuyền sản xuất mới cho xe điện. Khoảng 30 nguyên mẫu thủ công đã được thử nghiệm để phát hiện lỗi sớm. Cuối năm nay, hãng dự kiến bắt đầu sản xuất các mẫu thử nghiệm trên dây chuyền thực tế, trước khi đưa ra thử nghiệm đường bộ.
Tuy nhiên, hoài nghi vẫn bao trùm. Thị trường Mỹ đang giảm nhiệt với xe điện, đặc biệt sau khi các ưu đãi liên bang bị cắt giảm. Trong khi đó, các đối thủ Trung Quốc vẫn giữ lợi thế lớn về chi phí và quy mô.
Ngay trong nội bộ Ford, sự hoài nghi cũng từng xuất hiện. Khi nhóm kỹ sư yêu cầu trì hoãn đặt hàng thiết bị để tối ưu pin, phản ứng ban đầu từ bộ phận sản xuất là: “Họ không hiểu mình đang nói gì”.
Dù vậy, cuối cùng các bên vẫn tìm được tiếng nói chung. Hiện tại, Ford cho biết họ đang đi trước kế hoạch một ngày trong chương trình phát triển xe điện. Trong một cuộc họp tại nhà máy Michigan, danh sách lỗi vẫn xuất hiện trên màn hình: tiếng kêu từ ống dẫn khí, rung lắc, và nhiều vấn đề khác.
Nhưng với những người như Jerry McKinny, người có hơn 30 năm làm việc tại Ford, đây không phải điều đáng lo. Điều khiến ông ngạc nhiên hơn cả không phải là các lỗi kỹ thuật, mà là mức độ thay đổi. Trong suốt sự nghiệp của mình, ông cho biết điều duy nhất từng thay đổi là “hình dạng của tấm kim loại”.
Giờ đây, mọi thứ đang bị viết lại từ đầu. Ford đang đặt cược rằng họ có thể làm điều mà nhiều người cho là không thể: sản xuất một chiếc xe điện giá rẻ tại Mỹ, đủ sức cạnh tranh toàn cầu.
Nếu thành công, đây không chỉ là một sản phẩm mới, mà là cuộc tái sinh của một biểu tượng công nghiệp. Còn nếu thất bại, nó sẽ trở thành minh chứng rằng ngay cả những gã khổng lồ trăm năm tuổi cũng có thể bị bỏ lại phía sau trong kỷ nguyên xe điện.
*Nguồn bài viết: MSN
