Bộ Công Thương đang lấy ý kiến dự thảo Nghị định sửa đổi Nghị định 57/2025 quy định cơ chế mua bán điện trực tiếp giữa đơn vị phát điện năng lượng tái tạo và khách hàng sử dụng điện lớn và Nghị định 58/2025 về phát triển điện năng lượng tái tạo, năng lượng mới.
Một trong những điểm đáng chú ý là việc đơn giản hóa thủ tục thông báo phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản, tự tiêu. Theo dự thảo, các tổ chức, cá nhân lắp đặt hệ thống không đấu nối với điện lưới quốc gia chỉ cần gửi thông báo đến UBND cấp xã, thay vì phải xin nhiều loại giấy phép như trước đây.
Nội dung thông báo gồm tên chủ đầu tư, quy mô công suất, địa điểm, thời điểm bắt đầu và hoàn thành. UBND xã có trách nhiệm tổng hợp và báo cáo Sở Công Thương hàng năm.
Trường hợp có đấu nối với hệ thống điện quốc gia, người dân hoặc doanh nghiệp chỉ cần điền thông tin theo mẫu quy định. UBND cấp xã tiếp nhận và chuyển thông tin tới đơn vị điện lực để quản lý, theo dõi và hướng dẫn thực hiện.
Đáng chú ý, các hộ lắp hệ thống có công suất dưới 1kW (tính theo công suất inverter) không bắt buộc phải thông báo. Nếu có bán sản lượng điện dư, UBND xã phải báo cáo Sở Công Thương trong vòng 5 ngày làm việc để quản lý theo quy định.
Hệ thống điện mặt trời của một hộ gia đình ở TPHCM (Ảnh: Nhật Quang).
Bộ Công Thương cũng đề xuất quy định đối tượng đăng ký khi lắp điện mặt trời mái nhà, bao gồm: Tổ chức, cá nhân có hệ thống đấu nối từ cấp trung áp trở lên và có bán điện dư, hoặc những đơn vị khác có nhu cầu được cấp Giấy chứng nhận đăng ký phát triển.
Sở Công Thương các tỉnh, thành phố sẽ là cơ quan có thẩm quyền cấp giấy chứng nhận này. Hồ sơ đăng ký chỉ cần mẫu thông tin và bản vẽ thiết kế, không bắt buộc giấy phép xây dựng, nghiệm thu phòng cháy chữa cháy hay các thủ tục môi trường.
Ngoài ra, dự thảo cũng tăng tỷ lệ mua điện dư thừa tối đa từ 20% lên 50%, nhằm khuyến khích hộ gia đình cung cấp phần điện không dùng hết cho hệ thống điện quốc gia. Giá mua điện được tính theo giá thị trường bình quân của năm trước do đơn vị vận hành thị trường công bố, nhưng không vượt quá giá trần của điện mặt trời mặt đất cùng loại.
Với hệ thống điện mặt trời mái nhà tự dùng, lắp trên công trình là tài sản công, Bộ Công Thương đề xuất 2 phương án. Phương án 1, không được bán phần điện dư; phương án 2, cho phép được bán điện dư theo Nghị quyết của Quốc hội.
