Bộ Tài chính đang xây dựng dự thảo Nghị định quy định cơ chế hoạt động, cơ chế tài chính đặc thù của VNR, trong đó có cơ chế riêng để doanh nghiệp khai thác thương mại tại các ga đường sắt.
Theo dự thảo nghị định, trường hợp được Nhà nước giao quản lý, bảo trì, tổ chức vận hành và khai thác kết cấu hạ tầng đường sắt quốc gia, VNR được thực hiện dự án đầu tư xây dựng công trình kinh doanh dịch vụ thương mại, văn phòng trong phạm vi ga đường sắt và đất dành cho đường sắt gắn với ga.
Việc lựa chọn nhà đầu tư được đề xuất thực hiện theo hình thức chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời với chấp thuận nhà đầu tư, thuộc trường hợp không phải đấu giá quyền sử dụng đất hoặc đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư.
Bộ Tài chính cho biết, Luật Đường sắt năm 2025 đã cho phép xây dựng công trình kinh doanh dịch vụ thương mại, văn phòng và điểm cung cấp dịch vụ viễn thông công cộng tại ga đường sắt.
Bộ Tài chính đang xây dựng dự thảo Nghị định quy định cơ chế hoạt động, cơ chế tài chính đặc thù của VNR. Ảnh minh họa.
Luật Đất đai năm 2024 cũng xác định đất dành cho đường sắt bao gồm đất xây dựng công trình dịch vụ liên quan đến vận tải hành khách, vận tải hàng hóa và các công trình kinh doanh dịch vụ thương mại khác trong phạm vi đất xây dựng kết cấu hạ tầng đường sắt. Loại đất này được Nhà nước cho thuê và thu tiền thuê đất hằng năm.
Luật Đầu tư năm 2025 quy định ba hình thức lựa chọn nhà đầu tư, gồm đấu giá quyền sử dụng đất, đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư và chấp thuận nhà đầu tư. Đối với một số trường hợp, cơ quan có thẩm quyền được chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời với chấp thuận nhà đầu tư mà không phải đấu giá, đấu thầu.
Tuy nhiên, Bộ Tài chính cho rằng, pháp luật hiện chưa quy định cụ thể đối với trường hợp doanh nghiệp được Nhà nước giao quản lý, khai thác tài sản kết cấu hạ tầng quốc gia thực hiện dự án trên chính tài sản gắn liền với đất được giao quản lý nhưng chưa được giao đất, cho thuê đất theo quy định.
Vì vậy, cơ quan soạn thảo nghị định này đề xuất bổ sung cơ chế đặc thù để cấp có thẩm quyền xem xét chấp thuận chủ trương đầu tư, đồng thời chấp thuận VNR làm nhà đầu tư các dự án thương mại, văn phòng tại ga mà không phải đấu giá quyền sử dụng đất hoặc đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư.
Bộ Tài chính khẳng định, quy định này chỉ bổ sung trường hợp đặc thù đối với doanh nghiệp được Nhà nước giao quản lý, khai thác kết cấu hạ tầng đường sắt quốc gia, không làm thay đổi trình tự, thủ tục đầu tư theo pháp luật về đầu tư và các quy định có liên quan. Ga đường sắt và đất gắn với ga là tài sản kết cấu hạ tầng đường sắt quốc gia do Nhà nước giao VNR quản lý, khai thác, bảo trì và tổ chức vận hành. Các công trình thương mại, văn phòng được đầu tư trong ga không phải dự án bất động sản độc lập mà phục vụ việc khai thác đa chức năng của ga, gắn với tổ chức vận tải...
