Lãng phí nguồn lực?
Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTT&DL) vừa có công văn gửi Bộ Xây dựng tham gia ý kiến đối với Đề án nghiên cứu khả năng hình thành Cảng hàng không (CHK) Ninh Bình.
Theo Bộ này, vị trí đề xuất nghiên cứu hình thành sân bay nằm gần nhiều CHK hiện hữu như Nội Bài, Cát Bi, Thọ Xuân và trong tương lai là Gia Bình, trong bối cảnh hạ tầng giao thông kết nối vùng ngày càng hoàn thiện.
Trong điều kiện mật độ sân bay tại vùng Đồng bằng sông Hồng đã tương đối dày, Bộ VHTT&DL cho rằng nếu CHK Ninh Bình được phát triển theo mô hình sân bay thương mại đại trà, phục vụ khách phổ thông và cạnh tranh mạng bay thường lệ, có thể phát sinh nguy cơ phân tán nguồn khách. Điều này có thể ảnh hưởng đến khả năng mở và duy trì các đường bay ổn định, làm giảm sản lượng khai thác , hiệu quả đầu tư và gia tăng rủi ro lãng phí nguồn lực.
Dưới góc độ phục vụ phát triển du lịch, Bộ VHTT&DL nhận định CHK Ninh Bình chỉ thực sự phù hợp nếu được quy hoạch, đầu tư theo định hướng ưu tiên phục vụ du lịch và chứng minh được khả năng tạo thêm thị trường khách mới. Các phân khúc được khuyến nghị tập trung gồm khách quốc tế inbound theo tour, charter; khách MICE, sự kiện; khách nghỉ dưỡng ngắn ngày, có mức chi tiêu cao.
Cảng HKQT Ninh Bình. Ảnh minh họa: AI.
Cơ quan này cũng lưu ý, việc hình thành một CHK kéo theo nhu cầu sử dụng quỹ đất lớn cho khu bay, khu kỹ thuật, logistics hàng không, dịch vụ phụ trợ và hạ tầng kết nối. Trong khi đó, Đề án hiện chưa đánh giá đầy đủ về quy mô thị trường, khả năng thu hút đầu tư, hiệu quả khai thác cũng như mức độ gắn kết với chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh và toàn vùng Đồng bằng sông Hồng.
Không nằm trong quy hoạch
Ninh Bình là khu vực giàu giá trị cảnh quan, di sản văn hóa và danh lam thắng cảnh, đồng thời nhạy cảm về môi trường và sử dụng đất. Việc bố trí quỹ đất cho hạ tầng hàng không vì vậy đòi hỏi luận chứng chặt chẽ, tránh nguy cơ đầu tư dàn trải, chiếm dụng đất không cần thiết và phát sinh xung đột với các quy hoạch ngành quốc gia, lĩnh vực khác.
Tháng 7/2025, Văn phòng Chính phủ có văn bản gửi Bộ trưởng Bộ Xây dựng, Chủ tịch UBND tỉnh Ninh Bình và doanh nghiệp Xuân Trường, truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà liên quan đến đề xuất xây dựng CHK Ninh Bình. Theo đó, trong Quy hoạch tổng thể phát triển hệ thống cảng hàng không - sân bay toàn quốc thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050, hiện chưa có CHK nào được quy hoạch tại tỉnh Ninh Bình. Địa phương được đề nghị nghiên cứu kỹ đề xuất; trường hợp thấy cần thiết, có thể lập đề án quy hoạch, gửi Bộ Xây dựng xem xét, tổng hợp và báo cáo Thủ tướng khi đủ điều kiện.
Theo đề xuất đầu tháng 12/2025 của UBND tỉnh Ninh Bình, CHK Ninh Bình được nghiên cứu tại 5 vị trí, trong đó phương án lựa chọn nằm trên địa bàn phường Liêm Tuyền và các xã Bình Lục, Bình Mỹ trên diện tích khoảng 664 ha, gồm khu bay, khu hàng không dân dụng, đất quân sự và hạ tầng kỹ thuật. Sân bay được thiết kế đạt tiêu chuẩn ICAO cấp 4E, với 2 đường băng dài 3.800 m và 3.200 m, công suất 5 triệu hành khách/năm vào 2030 và 10 triệu hành khách/năm vào 2050.
Tổng mức đầu tư sơ bộ hơn 23.200 tỷ đồng, triển khai theo hình thức đối tác công - tư, trong đó vốn Nhà nước khoảng 45,25%, phần còn lại do nhà đầu tư huy động, thời gian hoàn vốn dự kiến khoảng 27 năm.
