Theo dữ liệu theo dõi tàu biển trong 4 tuần tính đến ngày 11/1, Nga xuất khẩu trung bình khoảng 3,42 triệu thùng dầu/ngày, giảm gần 450.000 thùng/ngày so với mức đỉnh ghi nhận trước Giáng sinh. Dù vậy, sản lượng xuất khẩu hiện tại vẫn cao hơn mức trung bình của cả năm 2024.
Đáng chú ý, giá dầu Nga đã giảm liên tiếp suốt 15 tuần, kéo giá trị các lô hàng xuất khẩu xuống mức thấp nhất kể từ khi xung đột Nga - Ukraine nổ ra năm 2022. Diễn biến này không chỉ phản ánh sự điều chỉnh của thị trường dầu mỏ toàn cầu, mà còn xuất phát từ tình trạng tắc nghẽn logistics ngày càng nghiêm trọng.
Hàng loạt tàu chở dầu Urals - mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Nga - đang neo đậu ngoài khơi Oman, trong khi nhiều tàu khác phải chờ đợi nhiều tuần lễ gần Trung Quốc mới có thể cập cảng dỡ hàng. Hệ quả là lượng dầu Nga "mắc kẹt" trên biển đã tăng lên mức cao kỷ lục.
Cùng lúc, thị trường Ấn Độ - từng là điểm đến quan trọng của dầu Nga trong giai đoạn đầu bị phương Tây cấm vận - đang dần thu hẹp. Nguyên nhân là các nhà máy lọc dầu nước này hạn chế mua hàng từ những công ty Nga như Gazprom Neft hay Lukoil, vốn nằm trong danh sách trừng phạt.
Một mỏ dầu của hãng dầu Rosneft tại Krasnoyarsk, Nga (Ảnh: Reuters)
Những diễn biến trên đang tạo áp lực đáng kể lên nền kinh tế Nga. Việc dầu bị tồn đọng trên biển đồng nghĩa với dòng tiền xuất khẩu bị chậm lại, ảnh hưởng trực tiếp đến nguồn thu ngân sách. Riêng trong tháng 12/2025, sản lượng dầu của Nga đã giảm gần 250.000 thùng/ngày so với hạn ngạch OPEC+, mức sụt giảm mạnh nhất trong vòng 18 tháng.
Ở chiều ngược lại, Mỹ đang tăng cường các biện pháp nhằm siết chặt dòng chảy dầu bị trừng phạt. Dù chưa trực tiếp nhắm vào tàu chở dầu Nga, Washington đã tịch thu ít nhất 5 tàu liên quan đến dầu Venezuela và thúc đẩy dự luật cho phép trừng phạt các quốc gia mua dầu Nga với giá chiết khấu. Đội tàu "bóng tối" của Nga vẫn hoạt động, song đang phải đối mặt với sự giám sát ngày càng gắt gao.
Trong bối cảnh đó, Trung Quốc đã vươn lên trở thành thị trường tiêu thụ dầu mỏ và khí đốt quan trọng nhất của Nga, thay thế vai trò trước đây của Liên minh châu Âu (EU). Tuy nhiên, mức độ phụ thuộc ngày càng lớn vào một thị trường duy nhất cũng khiến Nga dễ tổn thương hơn nếu Bắc Kinh điều chỉnh chính sách nhập khẩu trong tương lai.
