Tại thành phố Madison, bang Wisconsin (Mỹ), ông Tim Heuer, quản lý cửa hàng University Coin & Jewelry, vừa trải qua một tình huống mà ông ví như một thước phim quay chậm về sự tàn khốc của thị trường tài chính.
Một khách hàng mang bạc đến bán khi giá giao ngay đang ở mức 98 USD/ounce. Thế nhưng, tốc độ lao dốc của thị trường nhanh đến mức, chỉ trong khoảng thời gian ngắn ngủi ông Heuer cầm bút viết tấm séc thanh toán, giá bạc đã bốc hơi thêm 3,5 USD.
Câu chuyện nhỏ của ông Heuer là lát cắt chân thực nhất cho bức tranh hỗn loạn của thị trường kim loại quý những ngày đầu tháng 2. Sau khi chạm những mốc kỷ lục không tưởng, thị trường đang trong giai đoạn điều chỉnh gắt gao, đẩy cả người mua, kẻ bán và những mắt xích trung gian vào thế "tiến thoái lưỡng nan".
Sự biến động của vàng và bạc những ngày đầu tháng 2 đang gây đau đầu cho các tiệm kim loại quý địa phương - những nơi thường xuyên thu mua vàng và bạc từ người dân (Ảnh: Elfareselarabi).
Cú sốc "tắc đường" tại các nhà máy tinh luyện
Theo ghi nhận từ tờ Business Insider, nếu ai đó nghĩ kinh doanh vàng bạc lúc nào cũng "hốt bạc", họ sẽ phải suy nghĩ lại khi nhìn vào bảng cân đối kế toán của các tiệm kim hoàn lúc này.
Cuối tháng 1, giá vàng thế giới đã có lúc sát ngưỡng không tưởng 5.600 USD/ounce, trong khi bạc tiệm vượt mốc 120 USD/ounce. Mức giá này đã kích hoạt một làn sóng chốt lời khổng lồ từ người dân. Từ những thỏi vàng mua tại siêu thị Costco năm ngoái cho đến những bộ dao nĩa, khay bạc cũ kỹ bám bụi hàng chục năm trong kho, tất cả đều được mang ra tiệm để đổi lấy tiền mặt.
Tuy nhiên, dòng chảy này đã vấp phải một "đập chắn" lớn: Các nhà máy tinh luyện, nơi cuối cùng tiếp nhận số kim loại này để nấu chảy và đúc lại, đã quá tải.
Ông Jarret Niesse, Chủ tịch Công ty Precious Metal Refining Services tại Chicago, chia sẻ với Business Insider rằng doanh nghiệp của ông đã buộc phải ngừng mua bạc phế liệu từ tháng 10 năm ngoái khi giá vượt 50 USD/ounce. Ông mô tả thị trường hiện tại bằng từ "điên cuồng". Sự ùn tắc tại các nhà máy tinh luyện khiến dòng vốn của các tiệm vàng địa phương bị tắc nghẽn. Họ mua vàng của dân nhưng không thể bán lại ngay cho nhà máy để thu hồi vốn.
Hệ quả là nhiều cửa hàng uy tín như Rick’s Olde Gold hay tiệm của ông Heuer buộc phải áp dụng biện pháp chưa từng có: Giới hạn số lượng mua vào mỗi ngày.
Ông Tom Spoerl, quản lý tại Rick’s Olde Gold thừa nhận: "Nếu xử lý không khéo, bạn sẽ cạn vốn rất nhanh. Không ai muốn ôm một đống kim loại rồi phải đi vay lãi ngân hàng để gồng lỗ cả". Đây là bài toán quản trị rủi ro thanh khoản cực kỳ căng thẳng mà các doanh nghiệp kinh doanh vàng đang phải đối mặt.
"Cá mập" gom hàng và tín hiệu từ đồng bạc xanh
Trong khi thị trường vật chất đang "tắc nghẽn", thì trên thị trường tài chính quốc tế, những tín hiệu phục hồi đang bắt đầu nhen nhóm trở lại sau cú bán tháo.
Theo dữ liệu từ Reuters cập nhật ngày 9/2, giá vàng giao ngay đang nỗ lực ổn định quanh vùng 5.000 USD/ounce, tăng khoảng 1% trong phiên đầu tuần. Động lực chính giúp "cầm máu" đà giảm đến từ sự suy yếu của đồng USD. Khi đồng bạc xanh giảm giá, vàng trở nên rẻ hơn đối với các nhà đầu tư nắm giữ các loại tiền tệ khác, kích thích lực cầu bắt đáy.
Bà Rania Gule, chuyên gia phân tích thị trường cao cấp tại XS.com nhận định vàng đang lấy lại vị thế là tài sản trung lập. Đặc biệt, khẩu vị nắm giữ USD như một kênh trú ẩn an toàn đang có dấu hiệu suy giảm, nhường chỗ cho kim loại quý.
Một chi tiết đáng chú ý được Reuters tiết lộ là động thái của cá mập lớn nhất châu Á - Ngân hàng Trung ương Trung Quốc. Cơ quan này đã tiếp tục mua vàng trong tháng 1, đánh dấu tháng thứ 15 liên tiếp gia tăng dự trữ. Đây được xem là chiến lược dài hạn nhằm đa dạng hóa tài sản và giảm bớt sự phụ thuộc vào đồng USD, bất chấp mức giá vàng đang ở đỉnh cao lịch sử.
Hiện tại, mọi con mắt của giới đầu tư phố Wall đổ dồn vào các dữ liệu kinh tế Mỹ sắp được công bố, bao gồm báo cáo việc làm và chỉ số CPI. Thị trường đang đặt cược vào kịch bản Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ cắt giảm lãi suất ít nhất hai lần trong năm 2026, mỗi lần 25 điểm cơ bản. Lãi suất thấp chính là "môi trường thiên đường" cho vàng, vì nó làm giảm chi phí cơ hội của việc nắm giữ tài sản không sinh lời này.
Giá vàng giao ngay tăng và dao động quanh mốc 5.000 USD/ounce trong phiên đầu tuần, được hỗ trợ bởi đồng USD suy yếu, trong bối cảnh nhà đầu tư hướng sự chú ý trở lại các dữ liệu kinh tế Mỹ sắp công bố để tìm manh mối về lộ trình lãi suất (Ảnh: CoinDesk).
Cơ hội trong cơn hoảng loạn: Chiến lược "bắt dao rơi"?
Sự biến động dữ dội vừa qua, dù gây đau đầu cho các tiệm vàng, lại mở ra cơ hội cho các nhà đầu tư tài chính ưa mạo hiểm.
Tờ The Economic Times dẫn chứng về sự phục hồi mạnh mẽ của các quỹ hoán đổi danh mục (ETF). Sau đợt bán tháo khiến giá bạc giảm gần 10% chỉ trong hai phiên, các quỹ ETF bạc đã bật tăng tới 12% ngay trong phiên giao dịch đầu tuần này. ETF vàng cũng ghi nhận mức tăng khoảng 5%.
Ông Abhishek Bhilwaria, một chuyên gia về quỹ tương hỗ, cho rằng đà tăng này đến từ tâm lý "mua khi giá giảm". Nhà đầu tư đang tận dụng các nhịp điều chỉnh để tích lũy tài sản, với kỳ vọng xu hướng tăng dài hạn vẫn chưa kết thúc.
Tuy nhiên, cần phân biệt rõ sự khác biệt giữa vàng và bạc. Ông Fawad Razaqzada từ City Index cảnh báo trên Reuters rằng bạc mang tính chất tài sản rủi ro cao hơn nhiều so với vàng.
Khi khẩu vị rủi ro cải thiện, bạc tăng nhanh hơn, nhưng khi thị trường đảo chiều, nó cũng lao dốc không phanh. Thực tế, giá bạc hiện tại dù đã hồi phục lên mức 80 USD/ounce nhưng vẫn thấp hơn đáng kể so với đỉnh 121 USD thiết lập cuối tháng 1.
Nhìn nhận một cách khách quan, dù thị trường ngắn hạn đầy rẫy những "cạm bẫy" biến động, nhưng bức tranh dài hạn vẫn cho thấy sức hấp dẫn của kim loại quý. Như lời ông Tim Heuer chia sẻ với Business Insider: Nếu so với cùng kỳ năm ngoái, giá vàng vẫn tăng 76% và bạc tăng tới 147%. "Nếu nhìn trong khung đầu tư một năm, bạn gần như đã nhân ba số tiền của mình với bạc. Đó vẫn là một mức sinh lời rất đẹp", ông nói.
Thị trường vàng những ngày tới sẽ tiếp tục là cuộc đấu trí căng thẳng giữa phe mua và phe bán, giữa nhu cầu chốt lời vật chất và nhu cầu tích trữ tài chính. Với các nhà đầu tư Việt Nam, bài học từ các tiệm vàng tại Mỹ là một lời nhắc nhở quý giá: Trong cơn sốt giá, thanh khoản và dòng tiền đôi khi quan trọng hơn chính mức giá niêm yết trên bảng điện tử.
