Các bị cáo tại toà. (ảnh: Phùng Anh)
Sáng 23/6, Tòa án nhân dân (TAND) TP Hà Nội mở phiên xét xử sơ thẩm bị cáo Nguyễn Văn Hưng (SN 1971), cựu Chủ tịch HĐTV kiêm Giám đốc Công ty TNHH MTV Nam Triệu (Công ty Nam Triệu), cựu Giám đốc Chi nhánh Công ty TNHH MTV Nam Triệu - Xí nghiệp X30 cùng 16 bị cáo khác về các tội "Tham ô tài sản" và "Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ".
Công ty Nam Triệu là doanh nghiệp do Nhà nước làm chủ sở hữu, trực thuộc Cục Công nghiệp An ninh. Doanh nghiệp hoạt động trong các lĩnh vực đóng tàu, thuyền; sản xuất biển số ô tô, xe máy, biển báo giao thông, tủ, giường sắt và kinh doanh một số sản phẩm phục vụ ngành Công an.
Toàn cảnh phiên toà. (ảnh: Phùng Anh)
Trong vụ án này, Nguyễn Văn Hưng (SN 1971), cựu Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc Công ty Nam Triệu và Nguyễn Ngọc Tính (Sn 1989), cựu Thủ quỹ Xí nghiệp X30, bị đưa ra xét xử về các tội "Tham ô tài sản" và "Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ".
Cùng vụ án, Lê Tiến Quý (SN 1978), cựu Giám đốc Xí nghiệp X30, bị xét xử về tội "Tham ô tài sản". 14 bị cáo còn lại là cấp dưới của các bị cáo và một số chủ cơ sở kinh doanh, bị đưa ra xét xử về một trong hai tội danh nêu trên.
Nâng khống chi phí sản xuất để chiếm đoạt hơn 18 tỷ đồng
Theo cáo trạng, trong giai đoạn 2018-2024, Nguyễn Văn Hưng, cựu Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc Công ty Nam Triệu, cựu Giám đốc Xí nghiệp X30; Lê Tiến Quý, nguyên Giám đốc Xí nghiệp X30 cùng các đồng phạm đã lợi dụng quá trình sản xuất các sản phẩm phục vụ an ninh sử dụng nguồn vốn ngân sách Nhà nước để thực hiện nhiều sai phạm.
Các bị cáo bị cáo buộc không trực tiếp tổ chức sản xuất theo quy định mà thuê đơn vị bên ngoài gia công, đồng thời nâng khống chi phí sản xuất nhằm rút tiền chiếm đoạt. Ngoài ra, các bị cáo còn sử dụng đất an ninh cho thuê trái quy định dưới hình thức hợp tác kinh doanh; che giấu, không kê khai và hạch toán nhiều nguồn thu của Xí nghiệp X30 trên hệ thống sổ sách kế toán, qua đó tạo lập nguồn tiền ngoài sổ sách để chiếm đoạt.
Bị cáo Nguyễn Văn Hưng bị cáo buộc lợi dụng chức vụ, quyền hạn chỉ đạo cấp dưới nâng khống giá trị hợp đồng, nâng khống chi phí sản xuất và bỏ ngoài hệ thống sổ sách kế toán một số khoản thu của Xí nghiệp X30.
Hành vi của các bị cáo được xác định đã chiếm đoạt và gây thiệt hại cho Công ty Nam Triệu, Xí nghiệp X30 tổng số tiền hơn 23,8 tỷ đồng. Trong đó, Nguyễn Văn Hưng cùng đồng phạm chiếm đoạt hơn 18 tỷ đồng, đồng thời gây thiệt hại hơn 5 tỷ đồng cho doanh nghiệp.
Điển hình, năm 2018, khi giữ chức Giám đốc Xí nghiệp X30, Nguyễn Văn Hưng ký hợp đồng với Cục Trang bị và Kho vận (Bộ Công an) để sản xuất tủ vũ khí. Tuy nhiên, thay vì trực tiếp tổ chức sản xuất theo quy định, Hưng chỉ đạo cấp dưới liên hệ doanh nghiệp bên ngoài đặt mua tay nắm tủ, đồng thời yêu cầu xuất hóa đơn với giá trị được nâng khống lên hơn 3 lần so với thực tế.
Sau khi Công ty Nam Triệu thanh toán cho nhà cung cấp, các doanh nghiệp này rút phần tiền chênh lệch và chuyển lại cho nhân viên Công ty Nam Triệu để báo cáo Hưng. Số tiền này được để ngoài hệ thống sổ sách kế toán.
Đại diện Viện Kiểm sát tại toà. (ảnh: Phùng Anh)
Năm 2021, đại diện Cục Trang bị và Kho vận (Bộ Công an) và Nguyễn Văn Hưng, Tổng Giám đốc Công ty Nam Triệu, ký Hợp đồng số 232 về việc sản xuất hàng rào cơ động và ghế thẩm vấn đối tượng với tổng giá trị hơn 53,8 tỷ đồng. Trong đó gồm 3.079 ghế thẩm vấn, đơn giá tạm tính 15,8 triệu đồng/chiếc và 1.000 hàng rào cơ động, đơn giá tạm tính 5,2 triệu đồng/chiếc.
Theo quy định của Bộ Công an và được cụ thể hóa trong hợp đồng, Công ty Nam Triệu không được giao sản phẩm thuộc hợp đồng này cho đơn vị, doanh nghiệp khác thực hiện. Ngày 15/1/2022, Cục Trang bị và Kho vận đã tạm ứng cho Công ty Nam Triệu 70% giá trị hợp đồng, tương đương hơn 37,6 tỷ đồng.
Quá trình triển khai thực hiện hợp đồng, Nguyễn Văn Hưng bị cáo buộc chỉ đạo cấp dưới nâng khống giá trị các gói thầu cung cấp vật tư, tạo ra các khoản tiền chênh lệch ngoài sổ sách kế toán để chiếm đoạt, gây thiệt hại cho Công ty Nam Triệu hơn 17,5 tỷ đồng.
Hàng loạt nguồn thu bị "ém" ngoài sổ sách kế toán
Cáo trạng xác định, từ tháng 1/2018 đến tháng 1/2022, Nguyễn Văn Hưng giữ các chức vụ Tổng Giám đốc, Phó Tổng Giám đốc Công ty Nam Triệu kiêm Giám đốc Xí nghiệp X30, trực tiếp điều hành hoạt động của đơn vị và là chủ tài khoản của Xí nghiệp X30.
Trong thời gian này, Xí nghiệp X30 phát sinh nhiều nguồn thu từ hoạt động sản xuất, kinh doanh và cho thuê đất an ninh dưới hình thức hợp tác đầu tư. Tuy nhiên, Nguyễn Văn Hưng bị cáo buộc đã chỉ đạo Nguyễn Thị Cẩm Tú và Nguyễn Ngọc Tính không hạch toán các khoản tiền này vào hệ thống sổ sách kế toán theo quy định của Luật Kế toán, mà để ngoài sổ sách nhằm quản lý, chi tiêu theo chỉ đạo của Hưng.
Các luật sư tại toà. (ảnh: Phùng Anh)
Theo cáo trạng, các khoản thu ngoài sổ sách gồm: Khoản thu từ hoạt động thiết kế cải tạo xe cơ giới: Trong các năm 2018-2019, Ban Thiết kế - Kỹ thuật Xí nghiệp X30 thực hiện 944 bản vẽ thiết kế cải tạo xe cơ giới, thu hơn 2,85 tỷ đồng. Tuy nhiên, chỉ hơn 2,41 tỷ đồng được hạch toán và xuất hóa đơn, còn 443,3 triệu đồng bị để ngoài sổ sách theo chỉ đạo của Nguyễn Văn Hưng.
Khoản thu từ sửa chữa ô tô: Từ năm 2018 đến năm 2021, đối với các khách hàng không có nhu cầu lấy hóa đơn GTGT, Nguyễn Văn Hưng bị cáo buộc chỉ đạo thu tiền nhưng không hạch toán vào sổ sách kế toán. Tổng số tiền thu ngoài sổ sách từ hoạt động này là hơn 821 triệu đồng.
Khoản thu từ thanh lý phế liệu: Từ tháng 1/2018 đến tháng 4/2019, số phế liệu dư thừa gồm nhôm, sắt vụn phát sinh trong quá trình sản xuất biển số xe, tủ hồ sơ, tủ vũ khí được bán thu về hơn 483 triệu đồng nhưng không được hạch toán theo quy định.
Khoản thu từ cho thuê đất an ninh: Từ năm 2018 đến tháng 1/2022, Nguyễn Văn Hưng bị cáo buộc chỉ đạo thu và để ngoài sổ sách hơn 3,81 tỷ đồng từ việc ký hợp đồng cho 8 doanh nghiệp thuê đất an ninh do Xí nghiệp X30 quản lý dưới hình thức hợp tác đầu tư, kinh doanh.
Khoản tiền đồng phục năm 2018: Cuối năm 2018 và đầu năm 2019, Xí nghiệp X30 chi hơn 1,28 tỷ đồng cho đồng phục cán bộ, công nhân viên. Tuy nhiên, sau khi thực hiện chi trả thực tế hơn 1,02 tỷ đồng, số tiền còn lại hơn 259 triệu đồng được Nguyễn Ngọc Tính quản lý và sử dụng theo chỉ đạo của Nguyễn Văn Hưng.
Cơ quan tố tụng xác định, giai đoạn 2018-2022, Công ty Nam Triệu có tổng số tiền hơn 5,82 tỷ đồng từ các hoạt động sản xuất, kinh doanh nhưng không được hạch toán trên hệ thống sổ sách kế toán theo quy định. Trong số này, khoảng 1,97 tỷ đồng đã được sử dụng cho các hoạt động chung của Xí nghiệp X30 và có hóa đơn, chứng từ hợp lệ. Do đó, thiệt hại thực tế đối với Nhà nước được xác định là hơn 4,41 tỷ đồng.
