Ngoại trưởng Cuba Bruno Rodriguez Parrilla (Ảnh: VCG)
Ngoại trưởng Cuba Bruno Rodriguez Parrilla ngày 30/1 tuyên bố nước này đã ban bố “tình trạng khẩn cấp quốc tế” để đáp trả sắc lệnh hành pháp mới của Tổng thống Mỹ Donald Trump, trong đó đe dọa áp thuế đối với hàng hóa từ các quốc gia bán hoặc cung cấp dầu mỏ cho Cuba.
Phát biểu trên mạng xã hội X, Ngoại trưởng Rodriguez cho rằng các động thái của chính quyền Mỹ cấu thành “mối đe dọa bất thường và nghiêm trọng”, xuất phát từ cái mà ông gọi là “phe cực hữu chống Cuba theo xu hướng phát xít mới” tại Mỹ. Theo ông, mối đe dọa này không chỉ ảnh hưởng đến an ninh quốc gia và chính sách đối ngoại của Cuba mà còn gây rủi ro đối với hòa bình, an ninh quốc tế và sự tồn tại của nhân loại trong bối cảnh các nguy cơ hạt nhân và biến đổi khí hậu.
Sắc lệnh của Tổng thống Trump được ký ngày 29/1, theo đó Washington có thể áp thuế đối với hàng hóa nhập khẩu từ bất kỳ quốc gia nào tiếp tục hỗ trợ năng lượng cho Cuba, đặc biệt là thông qua xuất khẩu dầu mỏ.
Trước diễn biến này, Tổng thống Mexico Claudia Sheinbaum cảnh báo rằng các biện pháp thuế quan mà Mỹ đe dọa áp đặt có thể đẩy Cuba vào một cuộc khủng hoảng nhân đạo nghiêm trọng. Phát biểu tại cuộc họp báo thường kỳ, bà Sheinbaum cho rằng việc trừng phạt các quốc gia cung cấp dầu cho Cuba sẽ trực tiếp ảnh hưởng đến bệnh viện, nguồn cung lương thực và các dịch vụ thiết yếu của người dân trên đảo quốc Caribe.
Bà Sheinbaum cho biết Mexico sẽ tìm cách làm rõ phạm vi sắc lệnh của Mỹ thông qua các kênh ngoại giao, đồng thời nhấn mạnh nước này không muốn đặt nền kinh tế xuất khẩu của mình vào rủi ro vì thuế quan. Tổng thống Mexico khẳng định vẫn sẽ tìm kiếm các giải pháp thay thế nhằm hỗ trợ người dân Cuba, song ưu tiên bảo vệ lợi ích kinh tế quốc gia.
Cùng ngày, Tổng thống Cuba Miguel Diaz-Canel chỉ trích sắc lệnh của Mỹ là hành động “tống tiền và cưỡng ép”, cho rằng biện pháp này sẽ làm trầm trọng thêm các điều kiện kinh tế - xã hội vốn đã khó khăn tại Cuba. Ông Diaz-Canel cũng cảnh báo các lệnh trừng phạt mới có thể gây ra hậu quả nghiêm trọng đối với người dân.
Theo các dữ liệu vận tải được theo dõi trong tháng này, Mexico hiện là một trong những nguồn cung năng lượng quan trọng nhất của Cuba, sau khi lượng hỗ trợ từ Venezuela sụt giảm mạnh. Dầu mỏ từ Mexico được xem là đầu vào chủ chốt của hệ thống điện Cuba, vốn phụ thuộc gần như hoàn toàn vào nhiên liệu hóa thạch và thường xuyên đối mặt với tình trạng mất điện trong những năm gần đây.
