Bộ phận tự doanh thận trọng hơn trọng phân bổ tài sản. (Ảnh minh hoạ: Gemini).
Theo thống kê từ gần 80 công ty chứng khoán, tổng giá trị danh mục tự doanh đến cuối năm 2025 đạt gần 367.000 tỷ đồng, tương đương khoảng 14,1 tỷ USD. So với thời điểm cuối quý III, quy mô danh mục chỉ tăng khoảng 1%, đánh dấu một quý tăng trưởng khá khiêm tốn nếu đặt cạnh nhịp mở rộng của các giai đoạn trước đó trong năm.
Con số này cho thấy dòng tiền tự doanh vẫn hiện diện trên thị trường với quy mô lớn, song nhịp độ gia tăng đã chậm lại. Thay vì mở rộng mạnh về lượng vốn, bức tranh quý IV phản ánh rõ hơn câu chuyện điều chỉnh và sắp xếp lại danh mục trong bối cảnh môi trường tiền tệ dần bớt thuận lợi.
(Tạm tính cả tài sản cơ sở phục vụ hoạt động phòng ngừa rủi ro của chứng quyền).
Xét theo cơ cấu tài sản, nhóm ghi nhận thông qua lãi/lỗ (FVTPL) tiếp tục chiếm tỷ trọng lớn nhất trong danh mục tự doanh toàn ngành. Cuối năm 2025, giá trị FVTPL đạt hơn 214.000 tỷ đồng, tương ứng khoảng 58% tổng danh mục, gần như không thay đổi so với quý trước.
Trong khi đó, tài sản nắm giữ đến ngày đáo hạn (HTM) giảm xuống gần 91.000 tỷ đồng, chiếm khoảng 25% danh mục và thấp hơn 7% so với cuối quý III. Ở chiều ngược lại, tài sản sẵn sàng để bán (AFS) ghi nhận mức tăng 16%, lên gần 62.000 tỷ đồng, qua đó nâng tỷ trọng lên 17%.
Sự dịch chuyển này cho thấy dòng tiền tự doanh không rút khỏi thị trường, nhưng đang được phân bổ linh hoạt hơn giữa các nhóm tài sản, thay vì tập trung mạnh vào các khoản nắm giữ dài hạn như trước.
Ở cấp độ từng công ty, chiến lược phân bổ thể hiện sự khác biệt rõ nét.
Chứng khoán SSI (Mã: SSI) tiếp tục là đơn vị dẫn đầu toàn ngành với danh mục tự doanh gần 42.185 tỷ đồng tại thời điểm cuối năm. Tuy nhiên, so với mức kỷ lục hơn 56.000 tỷ đồng ghi nhận cuối quý III, quy mô danh mục của SSI đã thu hẹp đáng kể chỉ sau ba tháng.
Trong cơ cấu tự doanh của công ty mẹ, khoảng 36.500 tỷ đồng, tương đương 87%, được phân bổ vào FVTPL, chủ yếu là trái phiếu và chứng chỉ tiền gửi. Phần còn lại nằm ở HTM và AFS, cho thấy SSI vẫn ưu tiên nhóm tài sản có khả năng phản ánh nhanh biến động thị trường, dù quy mô tổng thể đã được điều chỉnh giảm.
VNDirect (Mã: VND) theo sau với danh mục tự doanh gần 30.900 tỷ đồng, cũng ghi nhận xu hướng thu hẹp sau một quý. Cơ cấu phân bổ của công ty tương đối ổn định, với khoảng 72% FVTPL và 28% HTM, phản ánh chiến lược cân bằng giữa tìm kiếm lợi suất và duy trì nguồn thu ổn định.
Trong nhóm các công ty duy trì tỷ lệ FVTPL cao, HSC (Mã: HCM), VPBankS (Mã: VPX) và VIX (Mã: VIX) là những cái tên nổi . Riêng HSC phân bổ toàn bộ hơn 13.200 tỷ đồng tự doanh vào FVTPL tại thời điểm cuối năm, dù giá trị danh mục này đã giảm khoảng 15% so với quý III.
Trong quý IV, HSC đã bán ra một phần danh mục FVTPL. Hoạt động bán này ghi nhận khoản lỗ ròng khoảng 30 tỷ đồng, qua đó đưa kết quả FVTPL cả năm về mức lãi nhẹ, gần 3 tỷ đồng.
Tại thời điểm cuối năm 2025, giá gốc danh mục FVTPL của HSC đạt 12.936 tỷ đồng, thấp hơn khoảng 16% so với cuối quý III, tương ứng mức giảm khoảng 2.453 tỷ đồng, không bao gồm tài sản cơ sở phục vụ hoạt động phòng ngừa rủi ro cho chứng quyền. Sự sụt giảm chủ yếu đến từ việc thu hẹp danh mục cổ phiếu, khi giá gốc các khoản đầu tư cổ phiếu giảm từ 6.348 tỷ đồng về dưới 3.900 tỷ đồng chỉ sau một quý.
Trái ngược với xu hướng thu hẹp tại nhiều công ty lớn, VIX (Mã: VIX) ghi nhận quy mô tự doanh tăng 14% so với quý trước, vượt 15.200 tỷ đồng. Cơ cấu danh mục của VIX gần như không thay đổi, với 97% phân bổ vào FVTPL và 3% tại HTM. Trong đó, khoảng 11.500 tỷ đồng là cổ phiếu, với giá trị thị trường đang ước lãi hơn 3.400 tỷ đồng.
Một điểm nhấn khác trong quý IV là sự xuất hiện của VPS (Mã: VCK) trong Top 10 tự doanh toàn ngành. Chỉ sau ba tháng, giá trị danh mục tự doanh của VPS tăng 240%, đạt hơn 15.900 tỷ đồng.
Không chỉ tăng mạnh về quy mô, danh mục của VPS có cơ cấu khá cân bằng, với 46% FVTPL, 23% HTM và 31% AFS. Trong nhóm Top 10, đây là đơn vị có cấu trúc phân bổ đồng đều nhất, danh mục chủ yếu nắm giữ trái phiếu và tiền gửi, trong khi tỷ trọng cổ phiếu ở mức không đáng kể.
Ở chiều thận trọng, ACBS tiếp tục duy trì hướng đi an toàn khi khoảng 80% danh mục tự doanh, tương đương gần 12.400 tỷ đồng, được phân bổ vào HTM. Danh mục này tập trung vào trái phiếu doanh nghiệp và tiền gửi nhằm duy trì nguồn thu ổn định.
TCBS (Mã: TCX) và Vietcap (Mã: VCI) là hai đại diện nổi bật trong nhóm ưu tiên AFS. TCBS dành gần 86% danh mục tự doanh, tương đương hơn 25.200 tỷ đồng, cho nhóm tài sản sẵn sàng để bán, phần lớn là trái phiếu.
Vietcap ghi nhận AFS chiếm 83% danh mục, tương ứng hơn 13.300 tỷ đồng, tăng 16% sau một quý. Song song, danh mục FVTPL của Vietcap cũng gấp đôi lên hơn 2.200 tỷ đồng, chủ yếu nhờ gia tăng tỷ trọng trái phiếu, trong khi HTM tăng 37%, lên 412 tỷ đồng.
Nhìn tổng thể, bức tranh tự doanh quý IV/2025 cho thấy dòng tiền chưa rút khỏi thị trường, nhưng nhịp độ mở rộng đã chậm lại rõ rệt.
Thay vì gia tăng mạnh quy mô, các công ty chứng khoán đang thể hiện rõ hơn sự khác biệt trong cách phân bổ danh mục, giữa nhóm ưu tiên linh hoạt theo biến động giá và nhóm hướng tới ổn định, kiểm soát rủi ro. Chính sự phân hóa này đang tạo nên nhiều lớp vận động khác nhau của dòng vốn nội khi thị trường bước sang năm 2026.
