Hải Thanh sinh năm 1977 là nữ diễn viên nổi tiếng của Trung Quốc. Cô được biết đến qua nhiều bộ phim như Tâm cư, Tiểu biệt ly, Chuyện cũ nơi hồ nước,... Không chỉ nhận được lời khen về diễn xuất, trong cuộc sống đời thường, cô còn được khen là bà mẹ khéo dạy con.
Câu chuyện về chiếc đồng hồ 239 tệ
Nhiều năm trước, trong một chuyến đi chơi tại Disneyland, trong khi những đứa trẻ khác hào hứng mua đủ loại đồ chơi, Đản Nữu, cậu con trai sinh năm 2007 của Hải Thanh đã để mắt đến một chiếc đồng hồ. Hải Thanh nhìn giá rồi thốt lên: "Oa, tận 239 tệ (hơn 900 nghìn VNĐ) đấy con ạ". Cậu bé ngây thơ hỏi: "Mẹ ơi, thế là đắt lắm hả mẹ?".
Thay vì gạt đi hay mua ngay cho con, Hải Thanh đã có một cuộc đối thoại đầy kiên nhẫn:
Hải Thanh: "Con xem, vé vào cửa của chúng ta bao nhiêu tiền, chơi cả ngày hết bao nhiêu? Chiếc đồng hồ này đắt thế này, ngay cả mẹ cũng chưa bao giờ mua chiếc nào đắt như vậy đâu."
Con trai: "Thế mẹ có bao nhiêu tiền ạ?"
Hải Thanh: "Mẹ chỉ có đúng 100 tệ thôi."
Con trai: (Nhìn quanh rồi hỏi nhỏ) "Vậy các mẹ khác có bao nhiêu tiền hả mẹ?"
Hải Thanh: "Các mẹ khác có nhiều tiền đến mấy thì đó cũng là tiền họ tự tay làm ra. Còn mẹ hiện tại chỉ có bấy nhiêu thôi."
Con trai: "Thế nếu mẹ mua đồng hồ cho con xong, tối nay mình có cơm ăn không mẹ?"
Hải Thanh: "Hết tiền rồi thì không có cơm ăn nữa. Điều này có nghĩa là con chỉ có thể chọn món đồ chơi nào dưới 50 tệ thôi."
Hải Thanh
Sau một hồi suy nghĩ, cậu bé quyết định: "Mẹ ơi, hay là tối nay mình đi ăn thật nhiều món ngon đi ạ". Nói xong, cậu bé dắt tay mẹ rời đi mà không mua thêm bất cứ thứ gì. Trẻ nhỏ vốn chưa có khái niệm rõ ràng về giá trị con số, chúng chỉ nhìn nhận tiền bạc qua những nhu cầu thiết yếu hàng đầu.
Tiền đề để "nói về tiền" cùng con
Việc dạy con về tiền bạc không đơn thuần là dạy con tiết kiệm, mà là giúp con hình thành nhân cách:
Đừng "dán nhãn" nghèo khó: Mục đích là để con biết tiền không dễ kiếm, nhưng đừng gieo rắc nỗi sợ hãi về sự nghèo túng, tránh tạo ra tâm lý tự ti hoặc khao khát tiền bạc cực đoan về sau.
Tiền không phải là thước đo khen thưởng: Không nên dùng tiền tiêu vặt làm công cụ trừng phạt hay phần thưởng cho phẩm chất đạo đức. Trẻ cần nỗ lực vì sự tiến bộ của bản thân chứ không phải vì sự cám dỗ của vật chất.
Để con hiểu khả năng tài chính của cha mẹ: Cho con biết giới hạn chi tiêu của gia đình sẽ hiệu quả hơn việc chỉ nói "Không" một cách cứng nhắc.
4 bài học cốt lõi trong giáo dục tài chính cho trẻ
1. Giúp con hiểu tiền từ đâu mà có
Nhiều trẻ lầm tưởng tiền từ điện thoại hay cây ATM tự sinh ra. Hãy cho con biết tiền là kết quả của lao động. Nếu có thể, hãy đưa con đến nơi làm việc hoặc giúp con làm quen với các ngành nghề khác nhau trong xã hội để con hiểu được giá trị của sức lao động.
2. Tiền bạc đi liền với mồ hôi và nước mắt
Trẻ chỉ biết trân trọng khi hiểu được để có một món đồ, cha mẹ phải đánh đổi bao nhiêu thời gian, công sức và trí tuệ. Hãy dạy con làm phép tính so sánh giữa món đồ con muốn và nỗ lực cần bỏ ra để có được nó.
3. Thu nhập không chỉ dành riêng cho cá nhân
Nhiều đứa trẻ mặc định tiền cha mẹ kiếm được là để phục vụ sở thích của chúng. Cha mẹ nên cho con tham gia vào việc ghi chép chi tiêu gia đình (điện, nước, thực phẩm...) để trẻ hiểu rằng một tổ ấm vận hành cần rất nhiều khoản chi phí chung, không phải tất cả đều dành cho tiêu dùng cá nhân.
4. Học cách phân bổ và sẻ chia
Nếu không có điều kiện cho con trải nghiệm thực tế như bán hàng hội chợ, hãy bắt đầu bằng một ống heo tiết kiệm. Hãy giúp con lập kế hoạch: Một phần để tiết kiệm dài hạn, một phần cho những mong muốn cá nhân và một phần để "cho đi".
Đặc biệt, tiền trong ống heo nên để trẻ tự quyết định dưới sự hướng dẫn của cha mẹ. Thay vì chỉ mua cho bản thân, hãy khuyến khích con mua quà nhỏ tặng người thân, bạn bè. Điều này giúp trẻ cảm nhận được niềm hạnh phúc của việc "cho đi" và sự kết nối mà đồng tiền có thể mang lại nếu sử dụng đúng cách.
Giáo dục về tiền bạc thực chất là giáo dục về nhân sinh. Khi trẻ biết ơn, biết sẻ chia và hiểu được giới hạn, chúng sẽ tự khắc tìm thấy vị trí và giá trị đích thực của mình trong tương lai.
