Ra chợ hay siêu thị, không khó để bắt gặp những con cá đã được đánh vảy, bỏ mang, mổ bụng sạch sẽ, chỉ việc mang về chế biến. Với người bận rộn, đây là lựa chọn tiện lợi vì tiết kiệm khá nhiều thời gian. Tuy nhiên, nhiều người vẫn băn khoăn: cá đã mổ sẵn có thực sự tươi như cá còn nguyên con hay không? Thực tế, câu trả lời không nằm ở việc cá đã được mổ hay chưa, mà ở cách người bán bảo quản và cách người mua quan sát trước khi quyết định.
Mổ sẵn không đồng nghĩa với cá kém chất lượng
Việc làm sạch cá ngay sau khi đánh bắt hoặc sau khi giết mổ thực ra là quy trình khá phổ biến trong ngành thực phẩm. Nội tạng là bộ phận phân hủy nhanh nhất, vì vậy nếu được loại bỏ sớm và bảo quản đúng nhiệt độ, cá vẫn có thể giữ được chất lượng tốt.
Tại nhiều siêu thị, cá được sơ chế trong ngày, bảo quản trên đá lạnh hoặc trong tủ mát theo quy trình kiểm soát nhiệt độ. Với những trường hợp này, cá mổ sẵn hoàn toàn có thể là lựa chọn an toàn và tiện lợi. Điều đáng lo không phải là cá đã mổ, mà là người mua không biết cá được mổ từ khi nào và đã được bảo quản ra sao.
Điều khó kiểm chứng nhất là thời gian cá đã được sơ chế
Khi cá còn nguyên con, người mua có nhiều "dấu hiệu" để đánh giá độ tươi như mắt cá trong, mang đỏ hồng, vảy bám chắc, thân cá săn, đàn hồi tốt. Trong khi đó, cá đã mổ sẵn thường mất đi một số dấu hiệu quan trọng. Mang có thể đã bị cắt bỏ, khoang bụng đã được làm sạch nên rất khó biết cá mới được sơ chế hay đã để nhiều giờ.
Nếu người bán bảo quản không đúng cách, phần thịt cá sau khi mổ sẽ tiếp xúc trực tiếp với không khí, khiến quá trình oxy hóa và vi khuẩn phát triển nhanh hơn so với cá còn nguyên con. Chính vì vậy, điều người mua cần quan tâm không phải là "đã mổ hay chưa", mà là thời gian và điều kiện bảo quản sau khi mổ.
Nếu mua cá mổ sẵn, hãy quan sát kỹ 4 điểm này
1. Thịt cá còn săn chắc
Dùng tay ấn nhẹ, thịt có độ đàn hồi và nhanh trở lại trạng thái ban đầu. Nếu thịt mềm nhũn, lõm lâu hoặc tách khỏi xương, cá có thể đã để lâu.
2. Màu thịt tự nhiên
Thịt cá nên có màu sáng, trong, không xỉn màu, không chuyển nâu hoặc ngả vàng bất thường. Bề mặt không quá nhớt.
3. Không có mùi lạ
Cá tươi có mùi đặc trưng của thủy sản hoặc mùi nước. Nếu xuất hiện mùi chua, mùi khai nồng hoặc mùi tanh gắt bất thường thì không nên mua.
4. Được bảo quản lạnh đúng cách
Ưu tiên cá đặt trên đá lạnh hoặc trong tủ mát. Cá để ở nhiệt độ thường quá lâu, nhất là vào mùa hè, sẽ giảm chất lượng nhanh hơn nhiều.
Khi nào nên ưu tiên mua cá nguyên con?
Nếu mua ở chợ truyền thống và không quen người bán, cá nguyên con thường giúp người mua dễ đánh giá độ tươi hơn. Bạn có thể quan sát mắt, mang, vảy và thân cá trước khi quyết định rồi nhờ người bán sơ chế ngay tại chỗ. Cách này vừa giữ được sự tiện lợi, vừa giảm nguy cơ mua phải cá đã được làm sạch từ nhiều giờ trước.
Ngược lại, với siêu thị, cửa hàng thực phẩm uy tín hoặc quầy hải sản có quy trình bảo quản rõ ràng, cá mổ sẵn vẫn là lựa chọn đáng cân nhắc nếu sản phẩm được giữ lạnh đúng tiêu chuẩn và còn trong thời gian sử dụng.
Kết luận
Không có quy tắc nào cho rằng cá đã mổ sẵn luôn kém chất lượng hay không nên mua. Điều quan trọng nhất là biết cá được sơ chế khi nào, được bảo quản ra sao và còn giữ được những dấu hiệu tươi ngon hay không.
Nói cách khác, hãy mua dựa trên độ tươi và điều kiện bảo quản , thay vì chỉ dựa vào việc cá còn nguyên con hay đã được mổ sẵn. Với một người bán uy tín, cá mổ sẵn có thể vừa tiện lợi vừa an toàn; còn nếu nguồn gốc và cách bảo quản không rõ ràng, cá nguyên con sẽ là lựa chọn giúp người mua dễ đánh giá chất lượng hơn.
