Trong cuộc gặp tại Washington ngày 18/11, Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thái tử Ả-rập Xê Út Mohammed bin Salman hoàn tất một loạt thỏa thuận kinh tế - quốc phòng được đánh giá là “lịch sử”, củng cố liên minh chiến lược giữa hai nước và mở rộng mạnh mẽ hợp tác trong các lĩnh vực năng lượng, công nghệ cao và an ninh khu vực.
Theo thông báo của Nhà Trắng, tâm điểm của gói thỏa thuận là việc Tổng thống Trump phê duyệt gói bán vũ khí lớn, bao gồm máy bay chiến đấu tàng hình F-35 và gần 300 xe tăng Mỹ cho Riyadh. Quyết định này được xem là bước tiến quan trọng trong nỗ lực hiện đại hóa quân đội Ả-rập Xê Út, đồng thời tạo thêm hàng nghìn việc làm trong ngành công nghiệp quốc phòng Mỹ.
Thái tử Ả-rập Xê Út Mohammed bin Salman và Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: Reuters)
Thỏa thuận phòng thủ lịch sử
Bên cạnh hợp đồng vũ khí, hai bên ký Hiệp định Phòng thủ Chiến lược Mỹ - Ả-rập Xê Út (SDA), đánh dấu sự nâng cấp đáng kể trong hợp tác an ninh sau hơn 80 năm liên minh. Hiệp định này đặt mục tiêu tăng cường răn đe ở Trung Đông, thúc đẩy chia sẻ gánh nặng chi phí quốc phòng và khẳng định Mỹ tiếp tục là đối tác an ninh chủ chốt của Riyadh.
Chính quyền Trump cho biết việc bán F-35 và xe tăng chỉ là một phần của gói hợp tác quốc phòng lớn hơn, giúp củng cố chuỗi sản xuất quốc phòng Mỹ và bảo đảm các đối tác thân cận như Ả-rập Xê Út có khả năng tự vệ tốt hơn trước các nguy cơ trong khu vực.
Hợp tác năng lượng hạt nhân, khoáng sản chiến lược và AI
Ngoài quốc phòng, Mỹ và Ả-rập Xê Út cũng đạt được ba thỏa thuận mang tính nền tảng về năng lượng hạt nhân dân sự, khoáng sản chiến lược và trí tuệ nhân tạo (AI).
Hai nước tuyên bố hoàn tất đàm phán Thỏa thuận Hợp tác Năng lượng Hạt nhân Dân sự, mở đường cho một quan hệ đối tác kéo dài hàng thập kỷ và trị giá hàng tỷ USD - với Mỹ và các công ty Mỹ là đối tác ưu tiên trong chương trình hạt nhân dân sự của Ả-rập Xê Út, đồng thời bảo đảm các tiêu chuẩn không phổ biến vũ khí hạt nhân.
Một khung hợp tác khoáng sản quan trọng cũng được ký kết, nhằm giúp Mỹ giảm phụ thuộc vào các nguồn cung khoáng sản thiết yếu từ các đối thủ địa chính trị. Trong lĩnh vực AI, bản ghi nhớ mới cho phép Riyadh tiếp cận hệ thống AI hàng đầu của Mỹ, đồng thời bảo đảm công nghệ cốt lõi được bảo vệ khỏi các ảnh hưởng nước ngoài.
Ả-rập Xê Út nâng tổng đầu tư tại Mỹ lên gần 1.000 tỷ USD
Trong chuyến thăm, Thái tử Mohammed bin Salman thông báo tăng tổng cam kết đầu tư tại Mỹ lên gần 1.000 tỷ USD, vượt xa mức 600 tỷ USD được thống nhất trong chuyến thăm Riyadh của ông Trump hồi tháng 5.
Khoản đầu tư khổng lồ này dự kiến rót vào hạ tầng, công nghệ, công nghiệp và đổi mới sáng tạo tại Mỹ, góp phần trực tiếp tạo việc làm và tăng cường sức cạnh tranh cho nền kinh tế Mỹ.
Hai nước cũng nhất trí thúc đẩy hợp tác thương mại trong các tuần tới, bao gồm giảm rào cản phi thuế quan, công nhận tiêu chuẩn sản phẩm và tiếp tục sử dụng khuôn khổ TIFA để mở rộng trao đổi thương mại song phương. Bộ Tài chính hai nước đã ký thêm thỏa thuận về công nghệ và chuẩn hóa thị trường vốn.
