Từ trứng gà, trang sức đến bất động sản
Vừa qua, trên thị trường có một số cuộc đấu giá thu hút sự quan tâm lớn của dư luận khi đối tượng là tài sản cá nhân của các "đại gia" nổi tiếng một thời. Đơn cử Trung tâm Dịch vụ đấu giá tài sản TP.HCM hồi tháng 5 đã thực hiện đấu giá trực tuyến thành công 2 túi xách Hermes của bà Trương Mỹ Lan (70 tuổi, cựu Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Vạn Thịnh Phát). Cụ thể, túi xách nhãn hiệu Hermes size 30 màu trắng, giá khởi điểm hơn 2,3 tỉ đồng, qua 4 lượt trả giá đã có người trúng đấu giá với số tiền hơn 2,5 tỉ đồng. Trong khi đó, túi xách nhãn hiệu Hermes size 25 màu trắng, có đính đá màu trắng trên khóa và viền túi giá khởi điểm hơn 1,7 tỉ đồng, qua 119 lượt, có người trúng đấu giá với số tiền hơn 11,6 tỉ đồng. Ngoài 2 túi xách trên, hiện có 1.120 mã tài sản bảo đảm như siêu xe, du thuyền, túi Hermes, kim cương… liên quan bà Trương Mỹ Lan đang được xử lý.
Tương tự, nhiều khoản nợ từ vài tỉ đến hàng trăm tỉ đồng đang được rao bán. Mới đây, BIDV rao bán khoản nợ của 2 doanh nghiệp mang thương hiệu Ba Huân nổi tiếng gồm Công ty CP Ba Huân (TP.HCM) và Công ty TNHH Công nghệ cao Ba Huân Thạnh Hóa (Tây Ninh) với giá trị hơn 624 tỉ đồng. Tài sản bảo đảm cho khoản nợ khá đa dạng, trong đó có nhiều tài sản gắn với hoạt động sản xuất trứng của Ba Huân gồm 4 khu đất liền kề với tổng diện tích 176.070 m², cùng 22 nhà nuôi gà và các công trình phụ trợ tại Vĩnh Tân, Tân Uyên (khu vực Bình Dương cũ). Một tài sản khác là nhà máy xử lý và chế biến trứng tại Tân Nhựt, Bình Chánh (TP.HCM) trên khu đất 6.364,7 m². Tại đây có hệ thống máy MOBA-Omnia FT330 phục vụ phân loại, soi kiểm tra, in ấn và đóng gói trứng, được nhập khẩu từ Hà Lan. Đồng thời, nhà máy tại Thạnh An, Thạnh Hóa (Tây Ninh) cũng là tài sản bảo đảm chung cho nghĩa vụ của 2 doanh nghiệp. Khu đất gồm 9 thửa với tổng diện tích 244.386 m², cùng 14 nhà nuôi gà và nhiều công trình phụ trợ như văn phòng, nhà ăn, kho và khu nhà ở công nhân cùng quyền đòi nợ, khoản phải thu trong quá trình sản xuất kinh doanh...
Một dây chuyền sản xuất trứng gà Ba Huân
Ảnh: Quang Thuần
Hiện các ngân hàng (NH) đang tăng tốc xử lý nợ xấu trong bối cảnh con số có xu hướng tăng lên. Thống kê từ báo cáo tài chính của 28 NH niêm yết cho thấy tổng số dư nợ xấu (nợ nhóm 3 - 5) tính đến ngày 30.6.2026 là hơn 310.000 tỉ đồng, tăng gần 48.000 tỉ đồng, tương đương tăng khoảng 18% so với cuối năm 2025. Tỷ lệ nợ xấu bình quân của các NH tăng từ 1,85% vào cuối năm 2025 lên 2,01% vào cuối tháng 6.2026, đánh dấu mức cao nhất trong nhiều năm trở lại đây. Công ty CP chứng khoán Rồng Việt nhận định áp lực trích lập dự phòng sẽ gia tăng trong nửa cuối năm 2026, nhất là tại các NH có tỷ lệ bao phủ nợ xấu dưới 60%. Rủi ro cũng đáng lưu ý ở những NH có tỷ trọng cho vay kinh doanh bất động sản vượt 30% tổng dư nợ. Vì thế, trong thời gian tới chắc chắn sẽ còn nhiều món nợ được các nhà băng rao bán.
Nợ rẻ hay đắt cũng phải kiểm tra kỹ
Nhiều người quan tâm đến các tài sản nói trên đặt câu hỏi: Mua nợ từ các nhà băng có dễ hay không? Ông Nguyễn Chí Hiếu, Giám đốc Công ty đấu giá hợp danh Lam Sơn, cho biết việc tham gia đấu giá mua nợ không khó. Thường thì khi một khoản nợ hay tài sản xử lý nợ liên quan đến NH được thực hiện đấu giá, khách hàng có thể tìm hiểu thông tin trực tiếp tại công ty hay qua website. Các khách hàng cũng thường trực tiếp đến công ty để tìm hiểu vì khi có thắc mắc sẽ có thể trao đổi ngay với nhân viên. Trong trường hợp khách hàng tham gia đấu giá sẽ thực hiện chuyển tiền đặt trước từ 5 - 20% tùy tài sản, trong trường hợp giao đất thì số tiền đặt trước cao hơn, lên 20 - 50%. Trong trường hợp đấu giá thành công thì số tiền này sẽ chuyển thành tiền thanh toán, còn trong trường hợp không thành công sẽ được chuyển trả.
Theo ông Nguyễn Chí Hiếu, những giao dịch mua bán, nhất là bất động sản, thông thường thì nhanh hơn còn tài sản, khoản nợ qua đấu giá sẽ phải tuân thủ quy định pháp luật, quá trình thực hiện cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro và kéo dài thời gian hơn. Tất nhiên về giá thì những khoản này sẽ phải rẻ hơn so với bình thường mới có thể thu hút khách hàng tham gia. Với những khoản nợ quá lâu phát sinh lãi trong thời gian dài, NH và người vay sẽ thỏa thuận để đưa ra mức giá có thể xử lý được khoản nợ. Giá khởi điểm đưa ra nếu còn cao, cả hai bên có thể thỏa thuận để đưa ra mức hợp lý hơn. Tuy nhiên, cũng có những trường hợp giá không thấp hơn so với các giao dịch bình thường khi tài sản đó đáp ứng được nhu cầu của người mua, chẳng hạn mua căn nhà sát bên để mở rộng diện tích ở.
Bà M.A, Giám đốc một công ty về nông nghiệp tại TP.HCM, cho biết đang tìm hiểu khoản nợ nói trên của doanh nghiệp Ba Huân. "Với số tiền 624 tỉ đồng mà diện tích tài sản, đặc biệt là đất sử dụng lên hàng chục héc ta, chưa kể nhà máy thì cũng đáng quan tâm. Nếu tính giá trị đất này thôi thì số tiền bỏ ra là rẻ", bà nhận xét. Tuy nhiên, từ kinh nghiệm "đi săn" hàng nợ từ NH, bà M.A khuyến cáo cần tìm hiểu rất kỹ về khoản nợ. Bà kể trước đó đã mua một khoản nợ NH trị giá vài chục tỉ đồng, nhưng do không tìm hiểu kỹ nên tài sản bị thất thoát.
"Tài sản là 10 chiếc xe thì trong bãi chỉ còn lại 3 chiếc, 7 chiếc kia người bán nói bị siết nên cấn trừ nợ có 1,5 tỉ đồng. Một khoản nợ khác có giá 140 tỉ đồng nhưng khi tìm hiểu thì tài sản là máy móc thiết bị nhà xưởng trên 42 ha, không bao gồm đất", bà M.A kể và nói thêm: "Mua bán nợ tưởng rẻ nhưng cũng không hẳn nếu không tìm hiểu kỹ về khoản nợ; đặc biệt là về những nghĩa vụ của người chủ cũ, doanh nghiệp cũ còn nợ đối tác cung ứng hay không. Bởi các doanh nghiệp Việt hiện không bán khi ở đỉnh cao mà thường "chết" rồi mới bán, nên người mua sau thường chỉ nhìn vào tài sản mà doanh nghiệp đó có là gì. Giá trị cần quan tâm lúc này thường là bất động sản. Người mua sau phải nhìn vào đây là chính thì mới xác định được rẻ hay đắt".
