Phát biểu tại phiên thảo luận của Quốc hội chiều 30/10, một đại biểu Quốc hội chỉ ra rằng dư địa lớn để mở rộng không gian tài khóa, giảm gánh nặng nợ công và tạo nguồn lực cho tăng trưởng là khai thông dòng vốn đang “nằm yên” trong dân, đặc biệt là vàng và các tài sản tích lũy.
Vị này dẫn số liệu từ Hội đồng Vàng Thế giới (WGC), cho biết người dân Việt Nam hiện nắm giữ khoảng 400-500 tấn vàng, tương đương 35-40 tỷ USD, tức gần 8% GDP. Mỗi năm, Việt Nam tiêu thụ trung bình khoảng 55 tấn vàng, nằm trong nhóm quốc gia tiêu thụ cao nhất khu vực.
Trả lời phóng viên Dân trí về số vàng thực tế người dân Việt Nam nắm giữ, ông Shaokai Fan, Giám đốc khu vực châu Á - Thái Bình Dương (không bao gồm Trung Quốc) kiêm Giám đốc phụ trách Ngân hàng Trung ương Toàn cầu tại WGC, cho rằng ước tính 400-500 tấn vàng đã cũ và hiện không có cơ sở để xác định chính xác lượng vàng mà người dân Việt Nam đang nắm giữ.
Trong bối cảnh Việt Nam đang "nóng" câu chuyện giải pháp về pháp huy động vàng trong dân, ông Shaokai Fan cho rằng Việt Nam có thể tham khảo kinh nghiệm từ các thị trường khác.
Ông đưa ra ví dụ ở Thổ Nhĩ Kỳ, nơi vàng là một phần không thể thiếu trong hệ thống tài chính. “Tại đây, vàng đã được đưa vào các tài khoản ngân hàng, và người dân có thể sử dụng vàng để chuyển khoản hoặc thanh toán giữa các cá nhân”, đại diện WGC cho hay.
Liên quan đến sàn giao dịch vàng đang được Ngân hàng Nhà nước nghiên cứu triển khai, ông Shaokai Fan nhận định việc thành lập sàn giao dịch vàng tập trung được xem là một bước đi đáng chú ý, nhưng điều quan trọng là phải xác định rõ mục tiêu của sàn.
“Nếu sàn giao dịch vàng tập trung được thiết kế để tạo thuận lợi cho vận hành thị trường trong nước, giúp minh bạch hóa giao dịch và hỗ trợ định hướng phát triển trung tâm tài chính quốc tế thì đây là cơ chế cần được thực hiện", ông nhấn mạnh.
Mặt hàng vàng được doanh nghiệp bày bán (Ảnh: Mạnh Quân).
Liên quan đến tính cần thiết và những tác động (nếu có) khi áp thuế đối với vàng, ông Shaokai Fan nhấn mạnh bất kỳ giải pháp thuế nào được áp dụng ở Việt Nam cũng cần được thiết kế để đạt 2 mục tiêu. Thứ nhất là giảm tối đa tình trạng đầu cơ và thứ 2 là tránh hiện tượng làm thị trường bị lệch lạc, như buôn lậu hoặc người dân chuyển giao dịch từ thị trường chính thức sang thị trường phi chính thức/chợ đen để né thuế.
Vì thế, ông Shaokai Fan khuyến nghị cần có những phương án hợp lý khi thực hiện các chính sách về thuế trong giao dịch vàng. Nếu Việt Nam áp thuế đối với vàng, cần phải tính tới việc điều này có thể tạo ra dòng chảy vàng xuyên biên giới (từ Việt Nam ra nước ngoài hoặc ngược lại) do sự chênh lệch về mức thuế giữa các nước.
Giá vàng thế giới từng lập đỉnh tại 4.380 USD/ounce vào ngày 20/10. Tuy nhiên, mức kỷ lục này không giữ được lâu. Kim loại quý thế giới giảm mạnh về dưới 4.000 USD/ounce và duy trì ở vùng giá này.
Trước câu hỏi liệu giá kim loại quý này sẽ hạ nhiệt sau khi Mỹ, Trung Quốc giảm bớt các biện pháp thuế quan, ông Shaokai Fan nói: “Chính sách thương mại Mỹ có thể thay đổi bất ngờ. Do vậy, các bất định liên quan yếu tố thương mại, thuế quan vẫn là yếu tố cần được quan sát”.
Ông Shaokai Fan từ chối các câu hỏi dự báo về giá, song đưa ra một số yếu tố có thể tác động tới thị trường này thời gian tới, trong đó, có chính sách lãi suất từ Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed).
Nếu Fed tiếp tục duy trì chính sách ôn hòa, điều này tác động tích cực tới vàng. Bên cạnh đó, giới đầu tư toàn cầu còn quan tâm tính độc lập của Fed. Đây là nhân tố chính ảnh hưởng trực tiếp đến niềm tin vào đồng USD và các thể chế của Mỹ, từ đó tác động đến giá vàng.
Một yếu tố khác cũng ảnh hưởng tới giá vàng được chuyên gia WGC đề cập là gánh nặng nợ công của nhiều quốc gia ngày càng gia tăng.
"Một yếu tố nữa tác động tới giá vàng là tâm lý muốn phòng tránh rủi ro toàn cầu. Đơn cử như lo sợ về việc hình thành và vỡ bong bóng trong lĩnh vực công nghệ AI có thể khiến vàng trở thành tài sản trú ẩn chiến lược", chuyên gia WGC nói.
