Mấy ngày gần đây, thông tin về các đợt bùng phát virus Nipah tại Ấn Độ với tỷ lệ tử vong lên tới 40-75% khiến người dân lo ngại về một “kịch bản COVID-19” lần thứ hai.
BS CKI Lê Văn Thiệu - Trung tâm Khám chữa bệnh theo yêu cầu và quốc tế, Bệnh Viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, căn cứ vào đặc tính của virus Nipah cho thấy virus Nipah khó có nguy cơ lây lan rộng trong cộng đồng như cúm, COVID-19 hay sởi, và cũng không tạo ra các chuỗi lây dài, âm thầm.
Virus Nipah có nguy hiểm và gây bùng phát dịch như Covid-19?
Đồng quan điểm, bác sĩ Trương Hữu Khanh cho biết, vật chủ tự nhiên của virus Nipah là loài dơi ăn quả. Virus sẽ tồn tại trong nước bọt, nước tiểu và dịch tiết của dơi. Từ đó, mầm bệnh có thể lây sang người qua một số con đường khá đặc thù.
Thứ nhất là ăn trái cây bị dơi ăn dở hoặc nhiễm nước bọt của dơi. Thứ hai là lây qua vật chủ trung gian như heo, ngựa… khi con người tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết của các động vật này. Thứ ba là qua thói quen sinh hoạt đặc biệt ở một số vùng, điển hình là uống nhựa cây tươi lấy trực tiếp từ thân cây, nơi dơi thường ghé lại.
Theo bác sĩ Khanh, đây đều là những con đường lây nhiễm đòi hỏi tiếp xúc rất gần với nguồn bệnh. Virus Nipah không lây lan dễ dàng qua không khí hay giọt bắn như cúm hay COVID-19. Khả năng lây từ người sang người của virus Nipah khá hạn chế, một số ổ dịch ghi nhận lây trong gia đình hoặc cơ sở y tế, nhưng chỉ xảy ra khi tiếp xúc rất gần với bệnh nhân.
Về mức độ nguy hiểm, các chuyên gia đều khẳng định virus Nipah gây tỷ lệ tử vong cao hơn virus COVID-19. Hiện chưa có vaccine phòng chống virus Nipah nên nếu bị mắc, bệnh cảnh có nguy cơ diễn biến nặng.
Sáng 28/1, Bộ Y tế cho biết sẽ tiếp tục theo dõi chặt chẽ tình hình dịch bệnh, phối hợp với WHO và các quốc gia liên quan để kịp thời chỉ đạo triển khai các biện pháp phòng, chống dịch phù hợp và hiệu quả.
Trước đó, tối 27/1, Bộ Y tế ban hành văn bản hỏa tốc yêu cầu các bệnh viện, sở y tế trên cả nước tăng cường giám sát, phòng chống và kiểm soát lây nhiễm đối với virus Nipah.
Để chủ động phòng, chống dịch bệnh, Bộ Y tế khuyến cáo người dân hạn chế đến các khu vực đang có dịch do virus Nipah nếu không thực sự cần thiết.
Những người trở về từ vùng dịch cần tự theo dõi sức khỏe trong vòng 14 ngày; nếu xuất hiện các triệu chứng nghi ngờ như đau đầu, đau cơ, nôn mửa, đau họng, chóng mặt, buồn ngủ, lú lẫn hoặc co giật, cần liên hệ ngay với cơ sở y tế gần nhất, hạn chế tiếp xúc với người khác và thông báo rõ tiền sử dịch tễ cho nhân viên y tế.
Bên cạnh đó, người dân cần bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm, thực hiện ăn chín, uống sôi; rửa sạch, gọt vỏ trái cây trước khi ăn; không sử dụng các loại trái cây có dấu hiệu bị động vật như dơi, chim cắn hoặc gặm nhấm; tránh uống nước nhựa cây chưa qua chế biến.
