Bà Nguyễn Thị Cúc, Chủ tịch Hội Tư vấn Thuế Việt Nam
Mới đây, Tạp chí Tài chính Doanh nghiệp, Hội Tư vấn Thuế Việt Nam phối hợp với Cục Thuế, Thuế Hà Nội và các đơn vị liên quan tổ chức tọa đàm "Đồng hành cùng hộ kinh doanh chuyển đổi từ thuế khoán sang kê khai, hướng tới doanh nghiệp".
Một độc giả gửi câu hỏi tới tọa đàm liên quan đến kinh doanh đồ cũ: Ngành nghề kinh doanh đồ cũ điện tử như máy tính, điện thoại, loa, thu mua lại của người dùng thường không có hóa đơn đầu vào. Trường hợp này phải lập bảng kê. Tuy nhiên, bảng kê yêu cầu thông tin căn cước công dân của người bán, trong khi căn cước hiện nay chỉ có một số thông tin cơ bản, người dân lại lo ngại bị lộ thông tin nên thường không muốn cung cấp. Vậy hộ kinh doanh phải làm sao để đảm bảo tính hợp pháp theo quy định của Nhà nước?
Trả lời vấn đề này, bà Nguyễn Thị Cúc, Chủ tịch Hội Tư vấn Thuế Việt Nam cho biết, trước đây, có rất nhiều người bức xúc về trường hợp mua sản phẩm của đồng bào dân tộc mà họ không xuất trình căn cước công dân. Tương tự với các sản phẩm thu gom, đồ đồng nát, hoặc tài sản cá nhân không còn sử dụng.
Hay việc mua ô tô cũ vẫn có trường hợp không có hóa đơn. Ví dụ một người đi chiếc xe ô tô cũ hơn chục năm, khi đổi xe mới, họ bán chiếc xe cũ đi. Lúc đó tài sản thuộc sở hữu cá nhân nên không có hóa đơn vẫn hợp pháp. Tuy nhiên, với các mặt hàng như tivi, máy tính hỏng… mà không có bất kỳ thông tin gì về người bán thì không có cơ sở chứng minh nguồn gốc.
"Chúng ta cần tính toán cách xử lý. Giống như khi vào khách sạn, dù không thu căn cước, họ vẫn phải photo giấy tờ để biết ai đang lưu trú, đó là yêu cầu bình thường", bà Cúc ví dụ.
Liên quan đén phản ánh rằng việc yêu cầu căn cước công dân khiến người bán lo ngại bị lộ thông tin, bà Cúc cho biết, căn cước công dân hiện nay gắn với mã định danh, việc kiểm tra kiểm soát thuận tiện hơn nên mọi người có thể yên tâm.
"Nếu ai cũng lo bị lợi dụng thì bất kỳ thủ tục nào cũng có thể bị lợi dụng. Ví dụ có loại xe mà gương rất đắt, nhiều người thay gương giả vì sợ bị trộm. Nhưng trên thị trường vẫn có nơi bán gương thật dù không rõ nguồn gốc. Nếu không có chứng từ, không ai biết hàng đó từ đâu mà có", bà Cúc dẫn chứng.
Vị chuyên gia cho biết, về nguyên tắc, không có quy định phải xin xác nhận của Ủy ban nhân dân xã. Nhưng căn cước công dân và địa chỉ của người bán là thông tin tối thiểu để chứng minh nguồn gốc hàng hóa.
"Ví dụ thu mua chè xanh hay lợn của người dân cũng phải có thông tin tối thiểu để phân biệt giữa hàng thu gom và hàng do hộ sản xuất bán ra. Trong chính sách thuế hiện nay, hàng thương mại bán ra là 5% với nông lâm thủy sản, nhưng mua trực tiếp của dân thì không chịu thuế. Việc sửa luật sắp tới, hàng nông sản thương mại bán ra trực tiếp cũng không phải kê khai tính thuế, để hỗ trợ doanh nghiệp xuất khẩu. Như vậy, căn cước công dân là yêu cầu bắt buộc, không thể bỏ", bà Cúc nhấn mạnh.
Chủ tịch Hội Tư vấn Thuế Việt Nam khuyến nghị các hộ kinh doanh nên thực hiện đúng pháp luật. Việc người bán không cung cấp căn cước tạo rủi ro rất lớn, đặc biệt với những mặt hàng dễ dính đến hàng trộm cắp.
"Nếu không chứng minh được mua của ai, khi công an kiểm tra, hàng hóa có thể bị coi là hàng gian, hàng giả. Khi đó, ngoài việc bị tịch thu, người kinh doanh còn có thể bị xem xét tội tiêu thụ tài sản phạm pháp, rất nguy hiểm", bà nói.
Do vậy, hộ kinh doanh cần yêu cầu người bán cung cấp địa chỉ cụ thể để bảo vệ quyền lợi của chính mình, được tính chi phí hợp lý hợp lệ và chứng minh nguồn gốc hàng hóa. Đây cũng là căn cứ để bảo vệ trước tòa án trong trường hợp phát sinh tranh chấp hoặc điều tra hình sự.
