Thị trường chứng khoán toàn cầu đã vượt qua những biến động do cuộc chiến thương mại và nỗi lo về bong bóng trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo để ghi nhận năm thứ ba liên tiếp tăng trưởng ở mức hai con số vào năm 2025.
Chỉ số S&P 500 của Phố Wall đã tăng 17%, vượt xa nhiều dự báo của giới phân tích và liên tục chạm các mức cao kỷ lục trong những tháng gần đây, bất chấp những lo ngại về hệ lụy từ các chính sách thuế quan cuar Mỹ vào tháng 4.
Chỉ số này đã giảm 0,3% vào ngày cuối năm, trong khi cổ phiếu tại châu Âu và châu Á cũng ghi nhận mức giảm nhẹ.
Chỉ số MSCI toàn cầu, vốn theo dõi các cổ phiếu vốn hóa lớn tại cả thị trường phát triển và mới nổi, đã tăng hơn 20% trong năm nay.
Venu Krishna, trưởng bộ phận chiến lược cổ phiếu Mỹ tại Barclays, nhận định rằng đây là một năm cực kỳ mạnh mẽ và khả quan hơn kỳ vọng. Ông cho biết bất chấp mọi sự không chắc chắn về chính sách, bao gồm cả thuế quan, nhìn chung nền kinh tế và thị trường chứng khoán Mỹ đã tỏ ra rất kiên cường.
Sự tăng điểm của Phố Wall năm nay đạt được dù những tháng đầu năm không mấy hứa hẹn. Trong những tuần đầu của năm 2025, việc công ty khởi nghiệp AI Trung Quốc DeepSeek ra mắt một mô hình ngôn ngữ lớn chi phí thấp đã làm chấn động Thung lũng Silicon và khiến cổ phiếu công nghệ Mỹ sụt giảm.
Sau đó vào tháng 4, các nhà đầu tư đã bị bất ngờ bởi quy mô thuế quan thương mại của ông Trump, kích hoạt một đợt bán tháo lớn trên thị trường cổ phiếu, trái phiếu và đồng đô la.
Tuy nhiên, một loạt báo cáo lợi nhuận doanh nghiệp mạnh mẽ của các công ty Mỹ cùng triển vọng Cục Dự trữ Liên bang tái khởi động việc cắt giảm lãi suất đã sớm khuyến khích các nhà đầu tư quay trở lại thị trường chứng khoán và đặt cược lớn vào tiềm năng thay đổi cục diện của AI.
Tăng trưởng kinh tế Mỹ nhanh hơn dự kiến cũng giúp trấn an các nhà đầu tư. Kasper Elmgreen, giám đốc đầu tư phụ trách cổ phiếu và thu nhập cố định tại Nordea Asset Management, chia sẻ rằng nếu vào đầu năm có ai nói với ông về việc tái cấu trúc thương mại toàn cầu như vậy, ông sẽ không dự báo về một năm chứng khoán thăng hoa đến thế.
Ông bổ sung thêm rằng những gì chúng ta thấy là một nền kinh tế kiên cường và các nền tảng doanh nghiệp thực sự vững mạnh.
Dù vậy, những chao đảo ban đầu của chứng khoán Mỹ đã tạo cơ hội cho các khu vực khác bứt phá sớm, và tại nhiều thị trường, sự vượt trội đó vẫn tiếp diễn.
Các chỉ số tại Hồng Kông, Nhật Bản, Anh và Đức đều vượt qua tốc độ tăng trưởng của S&P 500 trong năm nay, tương tự như thước đo MSCI của các cổ phiếu thị trường mới nổi.
Sau những mức tăng lớn như vậy, một số nhà đầu tư và nhà phân tích đang cảnh báo về tính bền vững của đợt tăng giá vốn được thúc đẩy phần lớn bởi kết quả kinh doanh của các gã khổng lồ công nghệ tại Thung lũng Silicon.
Thị trường giá lên đã khiến mức định giá vượt xa mức trung bình lịch sử và lợi nhuận của các chỉ số ngày càng phụ thuộc vào hiệu suất của chỉ một nhóm nhỏ cổ phiếu.
Simon Adler, trưởng bộ phận cổ phiếu giá trị tại Schroders, cho rằng có rủi ro của sự chủ quan khi thị trường duy trì đà tăng mạnh như vậy. Ông nhận định rằng chúng ta đang bước vào năm 2026 với nhiều khu vực trên thị trường có mức định giá rất cao, và rủi ro sụt giảm đã tăng lên đáng kể.
Ông dẫn chứng chỉ số P/E Shiller (hệ số giá trên thu nhập được điều chỉnh theo chu kỳ) của thị trường chứng khoán Mỹ đang kết thúc năm 2025 ở mức suýt soát 40, một mức cực kỳ cao so với lịch sử.
Lần duy nhất chỉ số S&P 500 có tỷ lệ cao hơn là ngay trước khi bong bóng dotcom tan vỡ vào đầu những năm 2000. Ông Adler nói thêm rằng bắt đầu từ mức định giá này, thị trường chưa bao giờ tạo ra mức lợi nhuận cao hơn lạm phát cho các nhà đầu tư.
Elyas Galou, chiến lược gia đầu tư tại Bank of America, cho biết rất hiếm khi chỉ số S&P 500 ghi nhận bốn năm liên tiếp có lợi nhuận ở mức hai con số. Điều đó có thể xảy ra nhưng rào cản là rất lớn vì chúng ta đang bắt đầu từ mức định giá rất cao.
Altaf Kassam, trưởng bộ phận chiến lược đầu tư và nghiên cứu khu vực châu Âu của State Street Investment Management, đã nhấn mạnh những rủi ro khi chỉ có một số lượng nhỏ cổ phiếu dẫn dắt đợt tăng giá.
Nhóm "Magnificent Seven" gồm các gã khổng lồ công nghệ hiện chiếm khoảng một phần tư chỉ số MSCI World của các cổ phiếu thị trường phát triển toàn cầu.
Ông Kassam cho rằng đây là một đợt tăng trưởng mà mọi người dường như đang lạc quan một cách quá mức, và bất cứ khi nào có sự tập trung vào những cái tên có mô hình kinh doanh tương đồng, điều đó đều gây lo ngại vì nó làm thị trường trở nên mong manh hơn.
Sự tập trung ngày càng tăng của thị trường đã dẫn đến những cảnh báo về làn đẩy mạnh giao dịch trong lĩnh vực AI, điều tạo ra một mạng lưới phụ thuộc lẫn nhau về tài chính.
Ví dụ, OpenAI, nhà sản xuất ChatGPT, đã nắm giữ cổ phần tại một số nhà cung cấp cơ sở hạ tầng của mình và nhận được các khoản đầu tư lớn từ những bên khác.
Ông Kassam so sánh tình trạng này giống như trò chơi xếp hình, chỉ cần rút ra một khối then chốt, toàn bộ cấu trúc có thể sụp đổ.
*Nguồn: FT
