Dù đã sinh sống với con gái ở chung cư gần 3 năm nhưng bà Lành (Hoàng Mai, Hà Nội) vẫn chưa thể nhớ rõ tên chính xác bằng tiếng Anh của chung cư mình đang sinh sống. Dự án có tên Feliz nhưng không ít người dân gõ sai thành Felice, Felis, Phelit. Do khó ghi nhớ nên người dân tự Việt hóa cho dễ gọi như "phe-lít hôm" hoặc ngắn hơn là "khu phe-lít".
Không chỉ người dân mà ngay cả những sale bất động sản cũng từng gặp khó khăn khi đọc tên các dự án. Anh Nguyễn Quang Thành, một môi giới bất động sản, cho biết nhiều chủ đầu tư đặt tên rất khó đọc. Anh Thành dẫn chứng một dự án ở Hồ Tây từng được phiên âm tiếng Việt cho dễ đọc là "đờ le roi so len" hay "đờ roi xo la".
Chữ D' có dấu nháy trong tên dự án cũng gây khó khi gõ trên điện thoại hay máy tính. Cứ gõ chữ D và dấu nháy là màn hình tự động nhảy thành chữ Đ hoặc lỗi font.
Trong một buổi giới thiệu dự án cách đây mấy năm, một lãnh đạo doanh nghiệp là chủ đầu tư thậm chí còn đọc sai tên chung cư đang triển khai của mình.
Thực tế nhiều dự án hiện nay sử dụng các tên tiếng Anh dù ý nghĩa hay nhưng lại khó đọc đối với người Việt. Chẳng hạn, "West Heights" thường được cư dân gọi tắt thành "oét hai", "The Marq" được đọc thành "mác" hoặc "mác-kiu".
Với các dự án mang tên tiếng Pháp hoặc Tây Ban Nha như D'Capitale, Feliz en Vista hay Le Pavillon, cách phát âm cũng không thống nhất giữa những người sử dụng. Dự án D'. Palais de Louis thường bị đọc sai thành “đờ pa-lai đề lu-ít”, hay D'. Le Pont D'or bị gọi trại thành “đờ lê pon đo” do cách đọc không dễ.
Nhiều dự án còn có tên thương mại khá dài, lên tới từ 5 đến 8 âm tiết do kết hợp nhiều thành tố như tên chủ đầu tư, dòng sản phẩm, vị trí hoặc phân khu.
Đặt tên thế nào cho hợp?
Luật sư Trần Vi Thoại, Giám đốc Công ty Luật IB Legal Việt Nam, cho biết theo quy định hiện hành, dự án đầu tư xây dựng nhà ở được phép đặt tên bằng tiếng nước ngoài, nhưng phải có tên tiếng Việt đầy đủ trước.
Tại điểm c khoản 1 Điều 33 Luật Nhà ở 2023 có quy định dự án đầu tư xây dựng nhà ở, các khu vực trong dự án phải được đặt tên bằng tiếng Việt. Đối với dự án đầu tư xây dựng nhà ở xã hội, nhà ở cho lực lượng vũ trang nhân dân, nhà ở phục vụ tái định cư thì chủ đầu tư dự án đầu tư xây dựng nhà ở bắt buộc phải đặt tên bằng tiếng Việt.
Đồng thời, trường hợp chủ đầu tư dự án đầu tư xây dựng nhà ở thương mại, dự án đầu tư cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư có nhu cầu đặt tên dự án, tên các khu vực trong dự án bằng tiếng nước ngoài thì phải viết tên đầy đủ bằng tiếng Việt trước, tên tiếng nước ngoài sau.
Tên dự án, tên các khu vực trong dự án phải được nêu trong chủ trương đầu tư hoặc nội dung dự án đã được phê duyệt, được sử dụng trong cả quá trình đầu tư xây dựng và quản lý, sử dụng sau khi hoàn thành đầu tư xây dựng.
Liên quan tới việc đặt tên dự án, bà Nguyễn Thu Trang, chuyên gia marketing, cho rằng nguyên tắc cốt lõi của marketing thương hiệu là dễ nhớ, dễ đọc, dễ định vị. Khi một cái tên ngoại lai quá dài dòng, phức tạp, chứa nhiều âm câm thách thức thói quen bản địa, nó sẽ kích hoạt cơ chế tự vệ ngôn ngữ của người tiêu dùng.
Cư dân và các đơn vị dịch vụ như tài xế, shipper sẽ tự động "bẻ" tên dự án sang các mốc địa danh thuần Việt ngắn nhất để giao tiếp. Hệ quả là số tiền hàng tỷ đồng doanh nghiệp bỏ ra để làm thương hiệu cho cái tên "sang chảnh" đó hoàn toàn bị lãng phí, đồng thời tạo ra khoảng cách lớn giữa kỳ vọng truyền thông và trải nghiệm thực tế của khách hàng.
Thay vì cố nhồi nhét những chuỗi từ tiếng Anh phức tạp, xa rời văn hóa bản địa để tự phong danh hiệu "luxury" hay "hoàng gia", doanh nghiệp nên chuyển dịch sang xu hướng đặt tên mang tính dung hòa, kết hợp khéo léo một hậu tố quốc tế ngắn gọn, dễ phát âm với tên chủ đầu tư hoặc địa danh gốc của mảnh đất đó.
Một cái tên thành công phải là công cụ giúp kết nối dự án với cộng đồng, vừa đảm bảo tính thời thượng để thu hút khách quốc tế và người trẻ, vừa phải thân thiện, dễ nhớ để không gây ra các rào cản hay bất tiện trong sinh hoạt, giao dịch hành chính hàng ngày của đại đa số cư dân.
