Ngày 23/9, tại Diễn đàn Phát triển Công Thương Thành phố với chủ đề “Hiến kế - Hành động - Hội nhập quốc tế”, ông Trịnh Tiến Dũng - Chủ tịch Công ty Cổ phần Cơ khí Xây dựng Thương mại Đại Dũng (Tập đoàn Đại Dũng) nhận định, ngành cơ khí Việt Nam hiện vẫn chủ yếu dừng ở gia công nhỏ lẻ, thiếu thương hiệu lớn, chưa tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu và còn hạn chế về kinh nghiệm hội nhập.
Ông nhấn mạnh, sau sáp nhập, TPHCM đóng góp khoảng 23-25% GDP cả nước, đồng thời sở hữu tiềm năng lớn để phát triển công nghiệp cơ khí. Tuy vậy, thực trạng hiện nay còn phân tán, thiếu quy hoạch tổng thể và chưa có sự liên kết vùng dài hạn.
Với lợi thế quy mô dân số gần 20 triệu người trong vùng kinh tế mở rộng, cùng hệ sinh thái cảng biển – logistics và cộng đồng doanh nghiệp năng động, TPHCM hoàn toàn có thể trở thành trung tâm cơ khí công nghiệp nặng và công nghiệp phụ trợ hàng đầu Đông Nam Á, đủ sức thay thế các nhà cung ứng từ các quốc gia phát triển.
Để đạt mục tiêu này, ông Dũng kiến nghị thành phố cần sớm ban hành chiến lược tổng thể cho ngành cơ khí đến năm 2035, tầm nhìn 2050, đồng thời quy hoạch khu công nghiệp chuyên sâu cho cơ khí, gắn kết với các hệ sinh thái liên quan.
Ông đưa ra ví dụ từ các mô hình quốc tế: Khu công nghiệp Tô Châu (Trung Quốc) về cơ khí chính xác, linh kiện tự động hoá; Ulsan Mipo & Onsan (Hàn Quốc) cho công nghiệp nặng, ô tô, đóng tàu, lọc dầu; hay Yokohama Smart City (Nhật Bản) chuyên cơ khí chính xác, robot, ô tô.
Đáng chú ý, Chủ tịch Tập đoàn Đại Dũng cũng đề xuất thành lập liên minh sản xuất cơ khí nhằm tăng cường liên kết, nâng cao sức cạnh tranh và đảm nhận các dự án trọng điểm của TPHCM cũng như cả nước.
“Liên minh gồm các công ty sản xuất thép như Hòa Phát; công ty sản xuất đầu máy, toa xe như Vingroup hoặc Thaco; các công ty công nghệ như Viettel, FPT; công ty chuyên về cơ khí như Đại Dũng, Lilama và nhiều doanh nghiệp trong nước đủ năng lực để đảm trách các dự án lớn”, ông nói.
Ông Dũng cho biết, nếu các doanh nghiệp lớn trong nước bắt tay hợp tác, họ hoàn toàn có thể tạo ra những sản phẩm và dự án quy mô lớn. Ngược lại, khi mỗi đơn vị chỉ tập trung vào một số mảng riêng lẻ, doanh nghiệp Việt sẽ khó thoát khỏi vai trò gia công, làm thuê.
Để thúc đẩy sự liên kết này, ngoài chính sách ưu đãi thuế, Nhà nước cần bố trí quỹ đất sạch, đủ rộng nhằm hình thành các cụm sản xuất tập trung, tạo “sân chơi” chung cho cộng đồng doanh nghiệp.
Bên cạnh đó, ông Dũng đề xuất cơ quan quản lý nên ban hành quy định trong hoạt động đấu thầu, yêu cầu các dự án công phải đạt tỷ lệ nội địa hóa từ 60% trở lên. Điều này không chỉ mở rộng cơ hội cho doanh nghiệp trong nước tham gia vào các dự án hạ tầng, mà còn giúp nâng cao năng lực sản xuất. Khi sức mạnh đủ lớn, doanh nghiệp Việt hoàn toàn có khả năng vươn ra thị trường quốc tế với sản phẩm và dịch vụ của mình.
Diễn đàn Phát triển Công Thương Thành phố với chủ đề “Hiến kế - Hành động - Hội nhập quốc tế” khởi động từ tháng 7/2025, đã tập hợp được hơn 150 bài nghiên cứu và hiến kế tâm huyết. Mục tiêu chính là xây dựng TP.HCM trở thành một siêu đô thị công nghiệp, thương mại, dịch vụ, có sức cạnh tranh trên trường quốc tế.
Các tham luận tại diễn đàn tập trung vào những giải pháp trọng tâm nhằm đưa TP.HCM trở thành trung tâm công nghiệp, thương mại, và logistics hàng đầu khu vực. Các chuyên gia nhấn mạnh việc phát triển công nghiệp hiện đại gắn liền với liên kết vùng và đưa ra nhiều đề xuất để thúc đẩy thương mại, tăng cường sức cạnh tranh, hướng đến mục tiêu biến TP.HCM thành trung tâm thương mại lớn nhất cả nước.
