Tại Diễn đàn Kinh tế mới Việt Nam (Vietnam New Economy Forum – VNEF) lần thứ ba mới đây, ông Trần Kim Chung, Chủ tịch CT Group, đã đưa ra quan điểm về “kinh tế không gian tầm thấp”.
Ông Trần Kim Chung cho biết CT Group là tập đoàn đã có 33 năm hình thành và phát triển, hiện sở hữu 68 công ty thành viên hoạt động trong 12 ngành chính, trong đó có 9 ngành công nghệ lõi. UAV là một trong những ngành mũi nhọn, và “kinh tế không gian tầm thấp” được coi là lĩnh vực mới, đóng vai trò quan trọng trong chiến lược phát triển của tập đoàn.
Ông phân tích, kinh tế không gian tầm thấp (Low Altitude Economy – LAE) là một mô hình kinh tế hoàn chỉnh, vận hành trong dải không gian từ mặt đất đến độ cao 3.000 m, và đang nổi lên như một động lực tăng trưởng mới cho nhiều quốc gia.
Theo Chủ tịch CT Group, LAE không chỉ là một ngành đơn lẻ mà là một hệ sinh thái tích hợp, kết hợp cả kinh tế xanh lẫn kinh tế số. Nền kinh tế này khai thác “tài nguyên không gian” và tạo ra năng suất vượt trội so với các phương thức truyền thống.
Điểm nổi bật là năng suất vượt trội so với các mô hình truyền thống. Trong nông nghiệp, một UAV có thể phục vụ 67 ha/ngày, trong khi lao động thủ công chỉ xử lý được khoảng 1 ha/ngày. Trong truyền tải điện, UAV hoàn thành khối lượng công việc 1 giờ tương đương 3 ngày của công nhân.
“Như vậy, nền kinh tế này không chỉ nâng năng suất thêm vài chục phần trăm mà có thể gấp hàng chục lần”, ông Trung khẳng định.
Ở quốc tế, ông cho biết, năm 2023, Trung Quốc triển khai mô hình này với quy mô 69,8 tỷ USD (505 tỷ NDT), dự kiến đạt 1.500 tỷ NDT (~500 tỷ USD) vào năm 2025. Nhiều tỉnh, thành của Trung Quốc đã ban hành nghị quyết coi đây là động lực tăng trưởng mới.
Tại Indonesia, từ năm 2024, một ủy ban kinh tế không gian tầm thấp được thành lập và mời CT Group tham gia hợp tác chiến lược cùng Bộ Kế hoạch phát triển quốc gia (Bappenas).
Ở Việt Nam, theo vị này, việc phát triển kinh tế không gian tầm thấp có nhiều lợi thế. Trước hết, mô hình này có khả năng ứng dụng rộng rãi, gần như mọi ngành trên mặt đất như xây dựng, giao thông, nông nghiệp, logistics, năng lượng, an ninh hay du lịch đều có thể triển khai tương ứng trong không gian từ 0–3.000 m.
Bên cạnh đó, nó còn giúp giải quyết các thách thức quốc gia, từ bảo đảm an ninh lương thực nhờ nông nghiệp chính xác, cải thiện quy hoạch đô thị, giảm ùn tắc và ô nhiễm, ứng phó biến đổi khí hậu cho tới tăng cường an ninh quốc phòng.
"Việc làm chủ kinh tế không gian tầm thấp cũng đồng nghĩa với việc Việt Nam nắm giữ nhiều công nghệ cao, qua đó nâng cao vị thế trong các cuộc đối thoại an ninh và chủ quyền. Đây cũng là xu hướng công nghệ đang bùng nổ trên toàn cầu, và Việt Nam có lợi thế khi đang ở cùng vạch xuất phát với nhiều quốc gia khác, mở ra cơ hội bắt kịp ngay từ đầu", ông nhận định.
Từ những cơ sở đó, CT Group đề xuất một loạt kiến nghị chính sách và giải pháp. Trong đó có chính sách đặc thù như cơ chế đặt hàng, ưu đãi thuế, ưu tiên tần số, liên kết kiểm soát, truyền tải dữ liệu, vận hành hệ thống UTM và đơn giản hóa thủ tục cấp phép.
Về quản lý, ông Chung cho rằng cần cải tiến cổng thông tin, phân loại rủi ro bay, cấp phép dài hạn và tự động hóa phê duyệt. Các giải pháp đột phá bao gồm cơ chế thử nghiệm có kiểm soát, ưu đãi về sở hữu trí tuệ, chính sách visa đặc biệt cùng các công cụ tài chính – đầu tư như ngân hàng phát triển công nghệ, quỹ bảo hiểm nhà nước hay cơ chế mua sắm công.
Ngoài ra, cần chính sách phát triển thị trường và hợp tác, trong đó có ưu tiên hàng Việt Nam, hỗ trợ tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu và thúc đẩy hợp tác quốc tế. Cuối cùng là hoàn thiện thể chế: xây dựng quy hoạch quản lý không gian, ban hành tiêu chuẩn kỹ thuật và an toàn, quy định đào tạo – cấp phép, khai thác thương mại, đồng thời bảo đảm an ninh và phòng chống lạm dụng.
