Chỉ cần gõ từ khóa app tích lũy – đầu tư, hàng loạt các tên app xuất hiện với những cam kết về an toàn và lợi nhuận hấp dẫn. Sự xuất hiện của các app này giúp cho người dân có nhiều cơ hội tiếp cận với các hình thức đầu tư chuyên nghiệp và quá trình tích lũy, đầu tư trở nên đơn giản hơn nhiều. Tuy nhiên, các mô hình đầu tư qua ứng dụng vẫn chưa có khung pháp lý rõ ràng, nhiều ứng dụng vẫn đang hoạt động trong vùng "xám" (sandbox) khiến người dùng khó đánh giá được ứng dụng nào có đủ tính pháp lý và đảm bảo tài sản cho nhà đầu tư.
Các app đầu tư chưa được cấp phép có thể khiến nhiều nhà đầu tư mất vốn do thiếu tính pháp lý. Ảnh: Smartasset
Trước thông tin Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) cảnh báo các nhà đầu tư thận trọng khi thực hiện các giao dịch đầu tư chứng khoán trên các app giao dịch chưa được cấp phép như Passion Invest, Finhay, Tikop, Infina, Savenow, BUFF..., nhiều khách hàng sử dụng các ứng dụng đầu tư này không khỏi lo ngại về khoản đầu tư của mình.
Thông báo của UBCKNN cho biết, thực chất những app này hoạt động với mục đích huy động vốn của các nhà đầu tư dưới hình thức hợp đồng, hợp tác kinh doanh, do đó nhà đầu tư sẽ không được pháp luật về chứng khoán bảo vệ quyền và lợi ích của mình trong trường hợp xảy ra rủi ro.
Theo chuyên gia tài chính chứng khoán, các công ty chứng khoán là đơn vị môi giới, không trực tiếp giữ và chi trả tiền mặt để giao dịch chứng khoán của khách hàng mà phải thực hiện qua ngân hàng thương mại. Ngân hàng phải có giấy chứng nhận đăng ký hoạt động lưu ký chứng khoán từ Ủy ban Chứng khoán Nhà nước. Đồng thời, số tiền của nhà đầu tư và của công ty chứng khoán luôn tách bạch, trong khi mọi giao dịch chứng khoán trên sàn giao dịch của nhà đầu tư đều được cập nhật tại Trung tâm Lưu ký chứng khoán (VSD). Vì vậy, tài khoản của nhà đầu tư luôn được giám sát chặt chẽ và được bảo vệ bởi pháp luật.
Trong khi đó, những ứng dụng chưa được cấp phép trên xây dựng mô phỏng các sàn chứng khoán mà không có quan hệ hay kết nối với các sàn chứng khoán chính thống. Việc đầu tư qua các app chưa được cấp phép có nghĩa là nhà đầu tư trực tiếp giao tiền cho các tổ chức, đơn vị đó giữ tiền của mình. Số tiền đầu tư đó của khách hàng không được cơ quan quản lý Nhà nước giám sát và quản lý. Trường hợp xấu xảy ra, nhà đầu tư có thể mất trắng số tiền đầu tư.
Luật sư Lương Huy Hà, Công ty Luật Lawkey, cho rằng, để đầu tư an toàn, nhà đầu tư cần tìm hiểu rõ về các app, tổ chức, công ty cung cấp dịch vụ đó về giấy phép hoạt động của từng lĩnh vực cụ thể như Giấy phép thành lập công ty môi giới chứng khoán, Giấy chứng nhận đăng ký hoạt động phân phối chứng chỉ quỹ đại chúng...Bên cạnh đó, luật sư Hà cũng đề xuất cơ quan quản lý nhà nước cần xây dựng khung pháp lý rõ ràng làm rõ trách nhiệm bên cung cấp dịch vụ, đồng thời bảo vệ quyền lợi của người dùng và khuyến khích những mô hình Fintech được hoạt động hiệu quả.
Trường hợp nhà đầu tư muốn đầu tư tích lũy vào tài sản chứng chỉ quỹ của các quỹ đầu tư, họ có thể đầu tư trực tiếp vào các app được vận hành bởi những quỹ đầu tư như VinaCapital - ứng dụng MiO, Daiichi Life Vietnam Fund Management - ứng dụng iTrust, Dragon Capital - ứng dụng DragonX. Người dùng cũng có thể mua tất cả các quỹ mở và sở hữu trực tiếp một cách tiện lợi hơn thông qua ứng dụng Fmarket, là nền tảng phân phối Chứng chỉ quỹ mở được UBCKNN cấp phép hoạt động vào năm 2018.
