Thực tế ngành giáo dục cho thấy, phần lớn học sinh có thành tích đứng đầu ở cấp tiểu học chưa chắc đã duy trì được phong độ khi lên các cấp học cao hơn. Ở bậc học này, trẻ chỉ cần chăm chỉ học thuộc lòng, chép bài đầy đủ và áp dụng các công thức có sẵn, kết hợp với sự đôn đốc sát sao từ phụ huynh là đã có thể dễ dàng đạt điểm số tối đa. Tuy nhiên, điểm số bề nổi này chưa phản ánh đúng năng lực tư duy cốt lõi và nội lực học tập lâu dài của học sinh.
Bước vào giai đoạn chuyển cấp với khối lượng kiến thức đồ sộ và phức tạp hơn, những học sinh vốn chỉ dựa vào việc học vẹt hoặc làm bài theo khuôn mẫu rất dễ bị tụt lại phía sau. Ngược lại, có những đứa trẻ ở bậc tiểu học thể hiện năng lực rất bình thường, không quá nổi bật, nhưng lại bứt phá mạnh mẽ và giữ phong độ vô cùng ổn định ở bậc trung học.
