Bà Nguyễn Ngọc Anh, CEO của SSIAM chia sẻ tại Vietnam Blockchain Day tại Đà Nẵng. Ảnh: BTC.
Trong phần trình bày của mình, CEO của SSIAM không chỉ đưa ra cái nhìn toàn cảnh về xu hướng tài chính số toàn cầu, mà còn đặt ra một loạt câu hỏi cấp thiết: Việt Nam sẽ đứng ở đâu trong kỷ nguyên blockchain? Và làm thế nào để biến tiềm lực nội tại cùng sự năng động của thế hệ trẻ thành lợi thế cạnh tranh quốc gia?
Từ chứng khoán đến blockchain: Hai cánh cửa hội nhập
Trong phần mở đầu, bà Ngọc Anh nhắc lại dấu mốc 25 năm trước khi thị trường chứng khoán ra đời, mở ra cánh cửa hội nhập đầu tiên cho Việt Nam. Từ đó đến nay, hệ thống tài chính đã trở thành huyết mạch của nền kinh tế, cung cấp vốn cho doanh nghiệp, giúp chính phủ xây dựng hạ tầng và nâng cao đời sống người dân.
Với những gì đã diễn ra trên thị trường chứng khoán, CEO của SSIAM nhận định:“Hôm nay, blockchain là cánh cửa thứ hai – mở rộng không gian phát triển trong kỷ nguyên số, mở ra cơ hội tiếp cận rộng rãi hơn cho doanh nghiệp và người dân, là tiếng nói của thế hệ trẻ Việt Nam, là sự thể hiện của một thế giới phẳng, một thế giới không biên giới.”
Việt Nam hiện đứng trong top 5 toàn cầu về mức độ chấp nhận tài sản mã hóa, với hơn 21 triệu người dùng, tương đương 21% dân số. Theo bà Ngọc Anh, không chỉ đông đảo về số lượng, Việt Nam còn sở hữu thế hệ builder Gen Z sáng tạo, quyết liệt và sẵn sàng thử nghiệm, được coi là “hạ tầng mềm” quan trọng để thúc đẩy sự chuyển đổi.
Trong bức tranh tổng thể, bà Ngọc Anh chỉ ra rằng trên bản đồ thế giới, blockchain không còn bị coi là công nghệ thử nghiệm. Singapore đi đầu với Project Guardian, nơi ngân hàng truyền thống trực tiếp kết nối với nền tảng số. Hong Kong thậm chí đã ban hành khung pháp lý cho stablecoin có hiệu lực từ tháng 8/2025, gửi đi tín hiệu mạnh mẽ rằng tài sản số được xem như một phần chính thống của hệ thống tài chính. Ở Trung Đông, UAE thông qua VARA Rulebook để biến Dubai thành trung tâm mới của tài sản số toàn cầu.
Thị trường toàn cầu cũng ghi nhận những con số ấn tượng: theo Chainalysis, giá trị giao dịch on-chain năm 2024 đạt hơn 4,3 nghìn tỷ USD, trong đó châu Á chiếm trên 40%. Bà nhấn mạnh: “Đây không còn là một trào lưu bên lề, mà đã trở thành một mảnh ghép quan trọng trong cấu trúc tài chính quốc tế.”
Trong bức tranh đó, ASEAN nổi lên là khu vực năng động bậc nhất. Singapore giữ vai trò cửa ngõ vốn quốc tế, Thái Lan và Malaysia cải cách mạnh mẽ để gia tăng sức hút, trong khi Indonesia tận dụng lợi thế thị trường nội địa để bứt phá.
Việt Nam cũng đang đi tới một bước ngoặt, khi giá trị giao dịch chứng khoán dẫn đầu Đông Nam Á và cơ hội nâng hạng thị trường lên nhóm mới nổi ngày càng đến gần. Tuy nhiên, như bà Ngọc Anh lưu ý, sự phát triển của tài chính truyền thống là chưa đủ để đáp ứng thế hệ nhà đầu tư trẻ cùng xu thế đổi mới toàn cầu.
Vietnam Blockchain Day tại Đà Nẵng ngày 29/8. Ảnh: BTC.
Việt Nam cần hợp lực quốc tế để không đi một mình
Theo bà Ngọc Anh, điểm mấu chốt để Việt Nam tiến lên chính là hợp lực quốc tế. Bà phân tích, blockchain vốn mang tính toàn cầu, chỉ có giá trị khi tương thích và kết nối với hệ sinh thái quốc tế. Do đó, hợp lực phải được thực hiện trên ba phương diện.
Thứ nhất là chuẩn mực pháp lý và quản trị. Khi thế giới đồng loạt thiết lập các tiêu chuẩn quản lý stablecoin, cơ chế KYC/AML hay bảo vệ nhà đầu tư, Việt Nam cần đảm bảo những gì xây dựng ở trong nước có thể hội nhập một cách tự tin.
Thứ hai là hạ tầng mở. Một ứng dụng blockchain tại Việt Nam chỉ thực sự có giá trị nếu vận hành xuyên biên giới, kết nối được với khu vực và toàn cầu.
Thứ ba là cơ hội cho builder trẻ. “Không có builder, blockchain chỉ là lý thuyết. Với builder, blockchain trở thành sức mạnh. Các bạn trẻ Việt Nam cần được học hỏi từ hệ sinh thái toàn cầu, tiếp cận tri thức, mentor và chuẩn mực quốc tế để trưởng thành. Nhân lực chính là hạ tầng dài hạn, và quốc tế hóa nhân lực là cách chắc chắn nhất để Việt Nam có thể cạnh tranh,” CEO của SSIAM nói.
Khai mở tiềm lực nội địa: Từ sandbox đến hạ tầng vận hành
Song song với hợp lực quốc tế, Việt Nam phải khai mở tiềm lực nội tại để chuyển từ thử nghiệm sang triển khai thực tế.
Trước hết là hành lang pháp lý. Việt Nam cần những sandbox có trách nhiệm, nơi các doanh nghiệp, startup, ngân hàng và cơ quan quản lý cùng tham gia thử nghiệm dựa trên tiêu chí rõ ràng về an toàn, minh bạch và khả năng mở rộng. Một sandbox không chỉ để “thử”, mà phải là bước đệm để biến kết quả thành hạ tầng vận hành.
Tiếp theo là hạ tầng công nghệ. Blockchain “Made in Vietnam” thôi chưa đủ, phải chứng minh khả năng kết nối với thế giới và phục vụ người dân. Đồng thời, các lớp hạ tầng liên quan như danh tính số, ví số, kiểm toán on-chain cũng phải được thiết kế dễ dùng, minh bạch và an toàn.
Cuối cùng là lực lượng builder trẻ. Bà Ngọc Anh kêu gọi nhiều hơn nữa các chương trình ươm tạo, fellowship, hackathon gắn với bài toán thật, từ logistics, thương mại điện tử đến dịch vụ công và ESG. Chỉ khi ý tưởng được thử nghiệm trong môi trường thực tế với dữ liệu thật, blockchain mới chứng minh được giá trị.
Theo CEO SSIAM, những bước đi mạnh mẽ của Chính phủ và thành phố Đà Nẵng trong việc định hướng xây dựng trung tâm tài chính quốc tế, cộng đồng startup và hạ tầng tài chính số chính là nền tảng để blockchain phát triển.
“Không phải là người đi sau, Việt Nam có thể trở thành quốc gia cầu nối, kết nối dòng chảy đổi mới toàn cầu với nhu cầu địa phương. Không phải là nơi tiêu thụ công nghệ, mà là người kiến tạo hạ tầng ‘Make in Vietnam’. Và không chỉ là sandbox thử nghiệm, mà là hạ tầng vận hành thực sự, phục vụ cả chính phủ, doanh nghiệp và người dân.”
Vietnam Blockchain Day 2025 tại Đà Nẵng được bà Ngọc Anh coi là minh chứng rõ ràng cho quyết tâm ấy.