Tại sự kiện Investor Day diễn ra ngày 26/1, bàn về câu chuyện lãi suất tăng trong những tháng gần đây, TS. Lê Anh Tuấn, Tổng Giám đốc Dragon Capital, cho rằng dù lạm phát được kiểm soát tốt ở mức 3,5% trong năm 2025 song trong những tháng cuối năm và sang đầu 2026, nền kinh tế đang đối mặt với tình trạng lãi suất nhích lên.
Lãi suất đã đi lên so với vùng đáy khá nhiều, ngang bằng với thời điểm năm 2020, 2021 giai đoạn đầu của COVID-19.
Lý giải về câu hỏi "tại sao lãi suất tăng nhanh", chuyên gia từ Dragon Capital nhận định, nền kinh tế đang có hai vấn đề.
Thứ nhất là tốc độ vòng quay tiền đã giảm liên tục trong vòng 4 - 5 năm vừa qua. Khi vòng quay tiền chậm dẫn đến hệ quả là tiền nằm đâu đó trong nền kinh tế chứ không chuyển ngược lại về ngân hàng, dẫn tới tổng tiền gửi không tăng mạnh được.
Theo ông, nguyên nhân khiến dòng tiền không trở về hệ thống ngân là việc tắc nghẽn tại các thị trường có thanh khoản thấp như bất động sản. Thực tế, giao dịch trong hai năm qua chủ yếu diễn ra giữa các chủ đầu tư lớn và các nhà đầu tư thứ cấp bán sỉ. Việc thiếu hụt sự tham gia từ phân khúc khách hàng lẻ (người mua cuối cùng) đã khiến dòng vốn bị 'mắc kẹt', không thể hoàn lưu trở lại hệ thống ngân hàng.
Vì vậy, khi tổng tiền gửi không tăng tương xứng với nhu cầu cho vay, các ngân hàng buộc phải huy động trên thị trường liên ngân hàng hoặc điều chỉnh tăng lãi suất lên.
Tuy nhiên, việc tăng lãi suất trong bối cảnh lạm phát thấp sẽ phá vỡ sự cân bằng, gây tác động tiêu cực đối với nền kinh tế.
Vấn đề thứ hai khiến lãi suất tăng là đầu tư công. Trong năm qua, đầu tư công được bơm ra nhiều, dẫn tới lãi suất liên ngân hàng có sự thay đổi. Nếu như trước đây, lãi suất và dài hạn thường duy trì ở mức tương đương. Tuy nhiên, thời gian gần đây, trong khi lãi suất ngắn hạn vẫn ở mức thấp, lãi suất dài hạn lại có xu hướng tăng mạnh.
Điều này phản ánh thực tế nền kinh tế đang có nhu cầu vay vốn dài hạn rất lớn do cần đầu tư vào các công trình hạ tầng. Hệ quả là lãi suất cho vay bất động sản hiện khá cao, trong khi lãi suất vay vốn lưu động (working capital) vẫn giữ ở mức thấp.
"Để xử lý vấn đề này, Ngân hàng Nhà nước có thể cân nhắc giải pháp bơm tiền kỳ hạn dài hơn, thay vì chỉ hỗ trợ thanh khoản qua đêm, hoặc một tuần, việc bơm vốn với kỳ hạn 180 ngày hoặc 270 ngày sẽ giúp hạ nhiệt lãi suất dài hạn.", CEODragon Capital gợi ý.
Ông Tuấn kỳ vọng lãi suất vẫn nên giữ ở mức thấp để hỗ trợ nền kinh tế tăng trưởng cao trong năm 2026. Trong đó, lãi suất năm 2026 có thể đạt đỉnh vào quý I sau đó ổn định và giảm nhẹ để hỗ trợ doanh nghiệp.
Về tỷ giá, theo CEO Dragon Capital đây là một trong những “điểm tối” của năm 2025. Khi thuế quan đối ứng của Mỹ được đưa ra, tỷ giá bị ảnh hưởng rất lớn nhưng từ tháng 8/2025 trở đi, tình hình đã có sự chuyển biến tích cực. Sau khi chốt được mức thuế đối ứng khá tích cực, tỷ giá USD/VND đã bắt đầu ổn định.
Bất chấp giá vàng tăng mạnh nhưng tỷ giá vẫn duy trì ổn định, chênh lệch giữ tỷ giá liên ngân hàng và thị trường tự do cũng được thu hẹp đáng kể, phản ánh trạng thái thu hẹp của đồng nội tệ.
Thêm yếu tố nữa tác động tích cực đến tỷ giá 2026 là vào tháng 5, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ thay đổi người đứng đầu. Khi ông, Powell hết nhiệm kỳ, nhiều khả năng, nhân sự thay thế do Tổng thống Trump lựa chọn sẽ mang quan điểm ôn hòa hơn.
Điều này sẽ thúc đẩy lộ trình cắt giảm lãi suất hai lần trong nửa năm 2026, nhanh hơn kỳ vọng của thị trường. Việc thu hẹp khoảng cách giữa lãi suất Việt Nam và Mỹ giúp tạo lợi thế cho đồng Việt Nam trong năm 2026.
Chuyên gia nhấn mạnh, mặc dù lạm phát thấp, lãi suất có xu hướng nhích nhẹ và dự kiến đạt đỉnh vào quý 1/2026 trước khi đi vào giai đoạn ổn định và giảm nhẹ. Tuy nhiên, khả năng lãi suất giảm sâu là không lớn do nhu cầu vốn phục vụ sản xuất và đầu tư của nền kinh tế vẫn đang ở mức rất cao.
Dự báo về các chỉ số vĩ mô năm 2026, ông Tuấn cho rằng, tăng trưởng GDP sẽ khoảng trên 9%, nền kinh tế khá ổn định, lạm phát vẫn sẽ dưới 4% với mức cung tiền tăng trưởng khoảng 12,5% đến 13%. Tỷ giá ổn định, dao động trong khoảng từ 1 đến 2%
