Cặp vợ chồng bỏ phố lên sống trên "đỉnh trời"

Trước khi trở thành lão nông gắn bó với 1941M Farm từ năm 2018, anh Trần Quang Thái, 40 tuổi, kinh doanh ở Hà Nội. Những năm trước đó, vì ám ảnh bụi mịn, tháng nào anh cũng đưa vợ con rời Thủ đô lên núi hít thở không khí sạch.

Những chuyến du lịch dần dần trở thành giấc mơ an cư. Tuy nhiên, núi rừng khắc nghiệt rất nhanh bào mòn sức chịu đựng của người vợ. Cuộc hôn nhân đổ vỡ, từ đó Thái đơn độc giữa căn chòi trên độ cao 1.941m của đỉnh Tà Xùa (xã Bắc Yên, tỉnh Sơn La).

Ban ngày, dân bản thấy gã trai thành phố oằn lưng vác đá, cuốc đất trồng dâu. Ban đêm, anh dò dẫm từng vạch sóng 4G làm quảng cáo thuê, lấy tiền từ phố nuôi mộng ở rừng.

Ở TP HCM, bốn tháng phong tỏa vì Covid năm 2021 khiến chị Nguyễn Hạnh, 35 tuổi, một người làm trong ngành truyền thông, khát khao thoát ly bỏ phố về rừng.

Chị đã mua đất và dự định về Gia Lai ở nhưng những chia sẻ của anh Thái trên Facebook khiến Hạnh ấn tượng. Cuối năm 2021, cô gái miền Nam ra Bắc thăm người bạn cùng chí hướng.

Sự lì lợm theo đuổi giấc mơ của anh Thái đã giữ chân Hạnh ở lại. "Lúc đó, anh chẳng còn gì ngoài cái lán 9m2, mảnh đất cằn cỗi và đống nợ sau những vụ dâu tây thất bại. Trước mắt chỉ thấy khó khăn nhưng tôi tin mình đồng hành được với anh", Hạnh nói.

Cuộc sống chung của hai kẻ "chối bỏ phố thị" khởi đầu từ con số âm: không điện, không sóng viễn thông. Ba năm đầu họ đi làm thuê để có kinh tế bám trụ Tà Xùa.

Ban ngày, hai vợ chồng làm quản lý homestay ở bản Chống Tra, đồng thời gây dựng một cơ sở lưu trú của riêng mình ở độ cao 1.650 mét. Đêm xuống, mẹ con Hạnh ở lại bản, còn anh Thái lần theo con dốc trở về chiếc lán trên đỉnh 1.941 mét.

Quãng đường 1,5 km nhưng đi bộ mất một tiếng. Mùa mưa, lối mòn đất đỏ trơn như mỡ. Chính con dốc này đã chứng kiến những chuyến anh Thái cưỡi xe máy thồ 50 chiếc chum sành lên đỉnh núi.

"Dốc đứng, chum nặng, xe bốc đầu. Có lần cả người lẫn xe lộn nhào, chum lăn hàng chục mét rồi vỡ toang", anh Thái nhớ lại hai lần tai nạn, mỗi chum mất gần 2 triệu đồng.

Những chum này dùng để ủ giấm táo mèo, cùng với các vụ khoai lang, khoai sọ trở thành nguồn thu ngắn hạn, giúp họ duy trì cuộc sống. Bước tiếp theo, họ bán mảnh đất ở Gia Lai, dồn vốn làm vườn rừng. Mô hình này nương vào tự nhiên, giữ cây bản địa, cây rừng và trồng xen canh đa tầng tán để giữ đất. Lần này Thái kết nối chuyên gia, nhập các giống cây ôn đới cao cấp từ Đài Loan như lê Hoàng Kim, đào Tuyết, táo Furi.

"Con đường sống ở rừng sao cho bền vững, giờ đã sáng rõ hơn", Thái nói.

Tổ ấm trên "đỉnh trời"

Đầu năm 2025, trên nền chiếc lán cũ, một căn nhà gỗ 50 m2 mọc lên. Tổ ấm trên đỉnh núi được dựng theo đúng kiểu "kiến tha mồi": Hôm nay thồ được vài tấm ván pơ mu cũ của bà con, mai tích cóp mua thêm tấm pin mặt trời, bình ắc quy. Nước sinh hoạt cũng do Thái tự lội ngược suối, tìm mạch nguồn trên cao dẫn về.

Đến hè năm đó, căn nhà gỗ chính thức đỏ lửa. Thái đón vợ, hai con nhỏ và mẹ già rời bản lên "đỉnh trời" sống tách biệt hoàn toàn bản làng phía dưới.

Nhưng độ cao 1.941 mét chào đón họ bằng sự khắc nghiệt. Ở đây, mưa không rơi thẳng mà bay ngang như tát nước, lênh láng khắp sàn. "Những ngày bão, gió thốc ngược vào bếp khiến khói ám đỏ mắt, vừa nấu cơm vừa khóc vì cay", Hạnh nhớ lại.

Họ phải cấp tốc trồng những lớp cỏ voi dày đặc làm hàng rào chắn gió, che chắn cho ngôi nhà và vườn cây non nớt.

Thời gian đầu chưa có sóng điện thoại, người thân ở quê phải gọi vào số của homestay cũ nhờ dò hỏi tin tức. Anh Thái tự mày mò thiết bị, dẫn Internet và kéo điện về nhà. Khoảnh khắc vỡ òa là khi ánh điện sáng bừng và sóng wifi căng đầy và tiếng máy giặt quay đều thay cho những đôi tay nứt nẻ vì nước lạnh.

"Trước khi có khoảnh khắc này, tôi từng trải qua những ngày dài hoang mang tột độ", Hạnh nói. Ngày mới theo anh Thái lên đỉnh trời, nhìn bốn bề sỏi đá, chị từng tự hỏi: "Ở độ cao này thì trồng cây gì sống nổi?".

Chồng chị ít nói, chỉ lầm lũi làm. Từ số vốn 20 triệu đồng, anh tự chế hệ thống điện mặt trời đủ để chạy máy cưa, máy bào. Từ vạt đất chết, anh đào ao, cải tạo đất để cây trái đâm chồi. "Sự lì lợm của chồng đã biến cái không thể thành có thể. Giờ đây, nhìn cơ ngơi vững chãi, tôi biết mình đã đặt niềm tin đúng chỗ", chị nói.

Hiện tại gia đình thấy cuộc sống đã tạm đủ, không có nhu cầu mua sắm, sửa sang thêm. "Đích đến của chúng tôi là cuộc sống 4 tự chủ: Lương thực, năng lượng, giáo dục và sức khỏe. Khi biết thế nào là đủ, chúng tôi thấy mình tự do", Hạnh nói.

Niềm vui ở 1941M Farm đến từ những điều nhỏ bé như lứa khoai sọ đầu tiên được dỡ lên, luộc ăn bở tơi; những lứa gà do chính tay mình nuôi, thịt ngọt thơm nhờ chạy bộ và uống nước suối đại ngàn

Ở nơi ấy, bé Tùng Lâm hơn ba tuổi lớn lên rắn rỏi như cây rừng. Cậu bé ngồi vắt vẻo sau xe máy của bố, đổ dốc không cần đai buộc. "Con hiểu chuyện lắm. Thấy bố xếp củi là biết chạy đi lấy bật lửa, thấy em ngủ là biết ngồi cạnh đưa võng", Hạnh kể, ánh mắt ánh lên niềm tự hào.

Điều bất ngờ nhất đến với bà nội. Nhà giáo về hưu 65 tuổi ban đầu miễn cưỡng phải lên núi để trông cháu. "Hết chỗ đi rồi hay sao mà lên tận đây?", nhiều lần bà phàn nàn.

Ở quê, bà đau xương khớp, leo cầu thang tầng hai cũng là cực hình. Vậy mà khí hậu lạnh và nguồn nước sạch ở Tà Xùa như một liều thuốc. Đến nay bà leo dốc nhẹ nhõm, bỏ quên những vỉ thuốc giảm đau, ngày ngày vui với cháu, với đàn gà. Từ chỗ tạm bợ, bà quyết định ở lại đây luôn với con, với cháu.

Màn đêm buông xuống đỉnh 1941 mét, cô lập hoàn toàn căn nhà gỗ với thế giới bên dưới. Bên trong, sự sống cuộn chảy quanh bếp lửa hồng. Mùi gỗ, mùi khói phảng phất trong ly rượu vang tự ủ, sưởi ấm những vị khách lặn lội từ Sài Gòn, Quy Nhơn ra chơi.

Giữa đại ngàn hoang vu, chiếc võng chao nghiêng kẽo kẹt như một nhịp đồng hồ đếm ngược thời gian, nhưng ở đây, chẳng ai còn vội vã.

"Người ta bảo chúng tôi điên khi vào rừng", Hạnh nói. "Nhưng nhìn khoảnh khắc này đi, làm kẻ điên hạnh phúc cũng đáng lắm chứ".