Sự xoay trục của Elon Musk sang lĩnh vực robot không chỉ làm thay đổi mô hình kinh doanh của Tesla, mà còn đang cải tổ toàn bộ bản chất của công ty này.
Tesla – được thành lập cách đây gần 22 năm – vốn khởi nguồn từ một ý tưởng đơn giản nhưng táo bạo: Xe điện hoàn toàn khả thi mà không cần đột phá công nghệ pin, chỉ cần kết hợp các công nghệ sẵn có theo cách mới mẻ. Nhưng hiện tại, Tesla đang đi theo một con đường khác: Đặt cược vào công nghệ trí tuệ nhân tạo còn non trẻ, với kỳ vọng có thể đưa hàng triệu xe tự lái ra đường vào cuối năm sau.
Musk tin rằng Tesla có thể trở thành một công ty robot, không còn phụ thuộc vào những chiếc xe do con người điều khiển. Niềm tin này cũng giúp Tesla giữ được định giá cao tới hàng nghìn tỷ USD như một tập đoàn công nghệ thay vì chỉ là hãng ô tô.
Từ “laptop có bánh xe” đến AI tự lái
Khi mới thành lập (dưới tên Tesla Motors), công ty được xây dựng trên ý tưởng sử dụng các cell pin lithium-ion cỡ ngón tay (thường dùng cho laptop) kết nối lại thành một bộ pin lớn để vận hành xe thể thao. Trong khi ngành ô tô bỏ cuộc vì pin chì-acid quá nặng, tuổi thọ thấp và phạm vi hoạt động dưới 100 dặm, Tesla lại chọn hướng ngược lại – tận dụng những gì đã có trong thiết bị điện tử tiêu dùng.
Chìa khóa thành công của Tesla nằm ở khả năng kết hợp phần mềm thông minh và kỹ thuật cơ khí để tránh cháy nổ, biến pin lithium-ion thành vũ khí vượt mặt các hãng truyền thống.
Sau nhiều năm chứng minh xe điện có nhu cầu, mở rộng sản xuất hàng loạt, Musk giờ đây tập trung vào tầm nhìn robot hóa: Từ xe tự lái cho đến robot hình người.
Một số người cho rằng việc tích hợp công nghệ AI vào xe chỉ là bước tiếp theo của chiến lược tích hợp công nghệ trước đây. Tuy nhiên, công nghệ xe tự lái vẫn còn ở giai đoạn rất sơ khai. Không giống ban đầu chỉ việc nối dây camera sẵn có, lần này Tesla tự phát triển AI làm “bộ não” điều khiển xe.
Fan Tesla thường trích dẫn các hệ thống hỗ trợ lái như Autopilot và FSD (Full Self-Driving) để minh chứng rằng Tesla đã tiến rất xa. Tuy nhiên, chính Tesla thừa nhận rằng FSD chưa phải là hệ thống tự lái hoàn toàn – người lái vẫn phải chịu trách nhiệm pháp lý, bất kể cảm giác xe đang “tự chạy”.
Điều Musk hứa hẹn giờ đây là một cấp độ khác: Xe hoàn toàn tự đưa ra quyết định. Ông cho rằng Tesla có lợi thế lớn nhờ đội xe hiện tại thu thập dữ liệu thực tế, giúp AI học nhanh hơn.
Tuy vậy, xe robot hiện vẫn chỉ ở mức thử nghiệm, kể cả với hãng dẫn đầu như Waymo. GM đã từ bỏ kế hoạch robotaxi vì quá tốn kém. Ngay cả Alphabet, công ty mẹ của Waymo, cũng chưa thể biến dịch vụ xe tự lái thành nguồn thu lớn như quảng cáo Google.
Hiện Waymo chỉ có khoảng 1.500 xe tự lái hoạt động, tương đương số lượng xe điện EV1 mà GM từng sản xuất ở California cách đây hơn 25 năm – một dự án thất bại nhưng lại chính là nguồn cảm hứng để Tesla ra đời.
Trước thềm triển khai, cộng đồng Musk đã chế giễu quy mô nhỏ bé của Waymo so với năng lực sản xuất xe khổng lồ của Tesla.
“Những chiếc Tesla rời khỏi nhà máy hiện tại đều có khả năng tự lái không cần giám sát!” – Musk đăng tải trên mạng xã hội vào tuần vừa qua, kèm video một chiếc Model Y không có người ngồi ghế trước tự vận hành – được cho là phần thử nghiệm tại Austin, Texas.
Dù đầy tự tin, Musk thừa nhận giai đoạn đầu sẽ rất nhỏ lẻ – có thể chỉ 10 chiếc trong tuần đầu tiên, tăng lên hàng ngàn trong vài tháng và đạt tới hàng trăm ngàn, thậm chí một triệu xe vào cuối năm 2026.
“Chúng tôi đang cực kỳ ám ảnh về vấn đề an toàn, nên lịch ra mắt có thể thay đổi”, Musk viết.
Nhìn chung, điều Musk hứa hẹn lần này không hề dễ dàng – dù nhiều người tin rằng cuối cùng nó sẽ thành hiện thực.
Theo: WSJ
