TS. Nguyễn Quốc Hùng, Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam. (Ảnh: BNEWS)
Theo Tổng Thư ký Nguyễn Quốc Hùng, trong tổng số nợ xấu đã xử lý trong giai đoạn 2017 – 2021 là 750.000 tỷ đồng, thì xử lý nợ xấu theo Nghị quyết 42 khoảng 390.000 tỷ đồng, chiếm hơn 50%.
Trong tổng số 750.000 tỷ đồng nợ xấu đã xử lý trong giai đoạn này, có trên 600.000 tỷ đồng là các tổ chức tín dụng tự xử lý. Còn lại khoảng hơn 100.000 tỷ đồng do Công ty quản lý Tài sản (VAMC) và khoảng 20.000 tỷ đồng do các tổ chức mua bán nợ khác xử lý.
Tổng Thư ký Nguyễn Quốc Hùng cho rằng, trong quá trình xử lý nợ xấu theo Nghị quyết 42, có thể thấy chính quyền các cấp từ các bộ, ban, ngành đến địa phương đã hưởng ứng một cách tích cực, tạo điều kiện thuận lợi cho ngành ngân hàng thu hồi nợ, phát mại tài sản…
“Nghị quyết 42 cũng tác động lớn đến ý thức trả nợ của khách hàng, trách nhiệm của người đi vay đối với khoản nợ ngân hàng được nâng lên một cách rõ rệt. Tòa án cũng tiếp nhận xử lý hồ sơ một cách nhanh chóng, kịp thời đối với những bản án tranh chấp về dân sự.
Đối với việc thu giữ tài sản bảo đảm cho các khoản vay, dù vẫn còn nhiều vướng mắc nhưng cũng đã đạt được những kết quả tích cực. Nhiều khoản vay đã được các tổ chức tín dụng và VAMC thu giữ và tiến hành phát mại thành công", Tổng Thư ký Nguyễn Quốc Hùng nói
Tuy nhiên, bên cạnh những mặt tích cực, lãnh đạo Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam cho rằng vẫn còn một số vướng mắc như từ khi Nghị quyết 42 ban hành. Tòa án được phép xử lý rút gọn nhưng lại không có bản án tiền lệ để thi hành do còn liên quan đến nhiều luật.
Việc thu giữ và chuyển nhượng tài sản rất khó khăn, đặc biệt là đối với những tài sản bảo đảm không phải là dự án.
Bên cạnh đó, Nghị quyết 42 quy định thu giữ tài sản bảo đảm để trả nợ vay ngân hàng trước song vẫn phải trả thuế theo luật thuế. Có những trường hợp các tổ chức tín dụng phát mại nợ rồi, không thu đủ gốc nhưng vẫn phải nộp đủ thuế mới có thể sang tên tài sản.
Đặc biệt, một số chính quyền địa phương chưa vào cuộc quyết liệt trong việc bảo vệ người cho vay, nhất là ở các cấp phường xã, có khi chưa được phổ cập Nghị quyết 42.
Tổng Thư ký Nguyễn Quốc Hùng cho rằng, trong quá trình cơ cấu lại các tổ chức tín dụng gắn với xử lý nợ xấu với những kết quả khả quan, tích cực, Ngân hàng Nhà nước cũng đã thực hiện nhiều đợt thanh kiểm tra để phát hiện và xử lý nghiêm các tổ chức tín dụng che giấu nợ xấu.
Các tổ chức tín dụng cũng tái cơ cấu và tích cực xử lý nợ xấu, đồng thời trích lập dự phòng rủi ro tín dụng đầy đủ theo đúng quy định.
Trong 2 năm qua, ngành ngân hàng bị ảnh hưởng nặng bởi dịch COVID-19, nợ xấu tiềm ẩn chưa đánh giá hết được. Số liệu thống kê tại Việt Nam cho thấy, hàng triệu tỷ đồng bị ảnh hưởng bởi dịch bệnh, song nợ cơ cấu chỉ vào khoảng 300.000 tỷ đồng. Số liệu này chưa phản ảnh được hết thực tế và khách hàng vẫn rất khó khăn, tiềm ẩn nợ xấu.
Khi thực hiện các thông tư của Ngân hàng nhà nước, những khoản nợ được giữ nguyên nhóm nợ để khách hàng được vay tiếp nếu có phương án kinh doanh hiệu quả. Ngân hàng đã miễn giảm lãi, cơ cấu lại nợ. Điều này này đặt ra câu hỏi, nếu Nghị quyết 42 hết hiệu lực vào tháng 8 năm nay, liệu ngân hàng có xử lý được nợ xấu hay không.
Do đó, TS Nguyễn Quốc Hùng cho rằng, Ngân hàng nhà nước và Chính phủ kiến nghị lên Quốc hội tiếp tục xem xét, sửa đổi bổ sung và kéo dài Nghị quyết 42. Mong muốn của ngành ngân hàng là sửa đổi bổ sung để có hành lang pháp lý mạnh hơn
Để xử lý nợ xấu thật sự đạt hiệu quả, TS Nguyễn Quốc Hùng bày tỏ, rất cần các bộ, ngành cùng vào cuộc đánh giá, có kiến nghị bổ sung đối với những luật có nội dung liên quan đến Nghị quyết 42. Hoặc, ban hành một luật riêng về xử lý nợ xấu, mang tính đặc thù, xuyên suốt thì mới có đủ hành lang pháp lý để xử lý nợ xấu.
