Đúng 19h30, nghi lễ dâng hương được cử hành trang trọng tại Đền Ngô Sơn.
Từ các cụ già đến thanh niên trong làng, ai nấy đề nô nức chuẩn bị
Dòng người chật kín ngóng chờ thời khắc linh thiêng của lễ hội
Những mâm lễ được chuẩn bị với lòng thành
Sau đó, nghi thức lấy lửa, khai hỏa và thắp sáng cây đình liệu thứ nhất do các cụ trong Ban Văn hóa làng thực hiện chính thức bắt đầu
Chỉ ít phút sau, bốn cây đình liệu rực cháy, ánh lửa bập bùng soi sáng, báo hiệu giờ phút linh thiêng của lễ rước đã điểm.
Từ khu vực Đền và Chùa Ngo, dọc theo con đê tả Tích lộng gió, dòng người xếp hàng ken đặc, kéo dài tới hàng cây số
Đoàn rước xuất phát trong tiếng trống chiêng rộn rã, tiếng nhạc tưng bừng và tiếng hò reo của các phù giá
Kiệu Thánh đi tới đâu, ánh đuốc đình liệu bừng sáng tới đó, tạo nên một “biển lửa” huyền ảo giữa màn đêm
Theo Ban di tích Đình Tường Phiêu, đền Ngo được dựng từ năm 1432, gắn với truyền thuyết Tản Viên Sơn Thánh về dạy dân đánh cá dập sào trên sông Tích và trị thủy. Tục rước kiệu ban đêm cũng bắt nguồn từ câu chuyện dân làng dùng đuốc soi đường tiễn Thánh khi Ngài trở về núi trong đêm muộn, thể hiện lòng thành kính và lưu luyến.
Lễ thánh tại đền Ngo được duy trì từ năm 1432 đến nay, tổ chức ba năm một lần vào các năm Tý, Ngọ, Mão, Dậu. Dù quãng đường từ đình làng ra đền Ngo chỉ hơn 1km, nhưng trong đêm hội, từng bước chân đều chật kín người. Từ cụ già đến em nhỏ, ai nấy đều háo hức tham gia, bởi đây là dịp hội lớn ba năm mới có một lần.
Bốn cây đình liệu lớn được chuẩn bị theo truyền thống xưa, tượng trưng cho những ngọn đuốc soi đường cho Thánh đi đánh cá đêm. Ngoài ra, lễ hội còn có nhiều cây đuốc nhỏ gọi là “đuốc rồng”, góp phần làm nên không gian rực rỡ, linh thiêng.
Đặc biệt, tục “chui kiệu” trở thành nét độc đáo và sôi động nhất của lễ rước.
Theo quan niệm dân gian, ai chui qua gầm kiệu ba lần sẽ được Thánh ban phúc, vạn sự như ý. Vì thế, hàng nghìn người dân chen nhau chui qua kiệu để cầu sức khỏe, may mắn, học hành tấn tới cho con trẻ và bình an cho gia đình.
Trong dòng người chen chúc, nhiều em nhỏ được cha mẹ bế trên tay, cúi mình đưa qua gầm kiệu. Chị Trần Thị M., đưa con trai 5 tuổi đi chui kiệu, cho biết: “Ba năm mới có một lần nên gia đình tôi không muốn bỏ lỡ. Tôi chỉ mong con khỏe mạnh, học hành thông minh, gặp nhiều may mắn.”
Biển người chờ được "chui kiệu"
Các đoàn trưởng liên tục điều phối, nhắc nhở, tiếp đuốc và đảm bảo an toàn suốt hành trình rước
Ông Nguyễn Văn H., một người tham gia khiêng kiệu, chia sẻ: “Có lúc người chen đông quá, kiệu chao mạnh, anh em chúng tôi phải dồn hết sức giữ cho vững. Vất vả nhưng ai cũng vui vì đó là trách nhiệm và niềm vinh dự.”
Trong ánh đuốc hồng rực cháy giữa đêm xuân, dòng người nối dài bất tận, gương mặt ai cũng ánh lên niềm hân hoan và thành kính. Trải qua gần sáu thế kỷ, lễ rước Thánh ở Tường Phiêu vẫn giữ nguyên nét độc đáo, vừa linh thiêng, vừa rộn ràng, trở thành một trong những lễ hội truyền thống ấn tượng của vùng xứ Đoài.
