Nguyên nhân do có một số trường hợp giá trúng đấu giá cao gấp nhiều lần so với giá khởi điểm, có trường hợp cao bất thường, có thể tạo ra hiệu ứng đối với phát triển kinh tế - xã hội và thị trường nhà ở, bất động sản.
Cụ thể, Thủ tướng giao Bộ Tài nguyên và Môi trường chủ trì, phối hợp với các bộ: Tư pháp, Tài chính, Xây dựng, UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương rà soát, kiểm tra hoạt động tổ chức đấu giá quyền sử dụng đất đối với những trường hợp có biểu hiện bất thường, xử lý theo thẩm quyền những trường hợp vi phạm các quy định pháp luật về đấu giá quyền sử dụng đất, kịp thời phát hiện các bất cập trong quy định pháp luật để tham mưu, đề xuất cấp thẩm quyền sửa đổi, điều chỉnh, bổ sung, không để xảy ra trục lợi, đồng thời xử lý nghiêm hành vi lợi dụng đấu giá gây nhiễu loạn thị trường.
Thực hiện chức năng quản lý nhà nước được giao, Bộ Xây dựng đã đề nghị các địa phương khẩn trương đánh giá và kiểm soát nguy cơ xảy ra bong bóng bất động sản và tăng cường quản lý tình hình thị trường.
Theo Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh, thời gian qua, do tình hình dịch COVID-19 diễn biến phức tạp, nhiều địa phương đã phải thực hiện giãn cách xã hội trong thời gian dài gây ảnh hưởng đến nhiều lĩnh vực của nền kinh tế; trong đó có thị trường bất động sản. Sau khi có quy định về nới lỏng giãn cách xã hội, thị trường bất động sản đã có những dấu hiệu phục hồi đáng kể, lượng giao dịch, giá bất động sản có xu hướng tăng cao.
Tuy nhiên, sự phát triển của thị trường bất động sản chưa thực sự bền vững, còn tiềm ẩn yếu tố rủi ro. Bộ Xây dựng nhận định, tình trạng các tổ chức, cá nhân và doanh nghiệp vi phạm quy định pháp luật còn xảy ra tại một số địa phương; cơ sở dữ liệu, thông tin về thị trường bất động sản chưa đầy đủ, thiếu minh bạch; hoạt động thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm chưa đáp ứng yêu cầu quy định...
Tại một số địa phương đã xảy ra các vụ việc, hiện tượng như: doanh nghiệp triển khai việc kinh doanh bất động sản chưa đủ điều kiện pháp lý; chuyển nhượng đất đai, kinh doanh bất động sản trái quy định; thực hiện các dự án phân lô, bán nền trên diện tích đất nông nghiệp, đất phi nông nghiệp không phải là đất ở; thực hiện giao dịch mua bán, chuyển nhượng nhà, đất khi chưa đáp ứng đầy đủ điều kiện, cơ sở pháp lý, gây ảnh hưởng tới tình hình phát triểnkinh tế - xã hội và sự phát triển lành mạnh của thị trường bất động sản.
Thậm chí, một số trường hợp giá trúng đấu giá cao gấp nhiều lần so với giá khởi điểm. Có trường hợp giá trúng thầu cao bất thường có thể là nguyên nhân tạo ra tác động tiêu cực đối với thị trường nhà ở, bất động sản - Bộ Xây dựng dẫn chứng.
Do đó, Bộ Xây dựng đề nghị các địa phương khẩn trương chỉ đạo triển khai nhiệm vụ được giao tại Công điện số 1767/CĐ-TTg. Theo đó, Bộ Xây dựng đề nghị UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương tập trung rà soát, kiểm tra hoạt động của các tổ chức đấu giá quyền sử dụng đất đối với những trường hợp có biểu hiện bất thường; đánh giá tình hình, kết quả đấu giá quyền sử dụng đất đặc biệt là tác động của các trường hợp có kết quả đấu giá cao bất thường, gấp nhiều lần giá khởi điểm đến mặt bằng giá đất, nhà ở, đến thị trường (cung, cầu) nhà ở, bất động sản trên địa bàn.
Cùng đó, Bộ Xây dựng đề nghị các địa phương tổng hợp thông tin, đánh giá, nhận định về khả năng tiềm ẩn nguy cơ xảy ra "bong bóng" hoặc các diễn biến bất thường khác, dự báo tình hình thị trường bất động sản trong thời gian tới tại địa bàn; khẩn trương tập trung chỉ đạo triển khai các nhiệm vụ, giải pháp đã được giao tại Chỉ thị số 11/CT-TTg ngày 23 tháng 4 năm 2019 của Thủ tướng Chính phủ về một số giải pháp thúc đẩy thị trường bất động sản phát triển ổn định, lành mạnh, tránh để xảy ra tình trạng "bóng bóng" bất động sản.
Ngoài ra, các địa phương cần tập trung chỉ đạo cơ quan chức năng trên địa bàn tăng cường quản lý, giám sát, kiểm tra và thanh tra để có giải pháp phù hợp nhằm ngăn chặn hiện tượng tung tin đồn thổi, đầu tư theo tâm lý đám đông... gây bất ổn cho thị trường, ảnh hưởng xấu đến an ninh trật tự xã hội địa phương và đời sống của người dân - Bộ Xây dựng nhấn mạnh.
Cùng đó, theo Bộ Xây dựng, cần xử lý nghiêm các trường hợp môi giới, mua bán bất động sản, dự án bất động sản, quyền sử dụng đất, buông lỏng quản lý, vi phạm pháp luật về đất đai, về kinh doanh bất động sản và pháp luật có liên quan; đặc biệt, tăng cường kiểm soát chặt chẽ, xử lý nghiêm trường hợp các dự án bất động động sản chưa đủ điều điều pháp lý đã đưa vào kinh doanh.
Mặt khác, Bộ Xây dựng đề nghị các địa phương tổ chức công bố công khai thông tin về quy hoạch, tiến độ triển khai các dự án phát triển cơ sở hạ tầng, dự án bất động sản đặc biệt là các dự án lớn và việc sáp nhập, thành lập, nâng cấp đơn vị hành chính tại địa phương để minh bạch thông tin, ngăn chặn hiện tượng tung tin đồn thổi, đầu cơ nhằm đẩy giá để trục lợi bất hợp pháp.
Việc thực hiện quản lý, kiểm soát việc tăng giá đất nhằm đảm bảo phù hợp điều kiện thực tế của các khu vực trên địa bàn tránh ảnh hưởng tiêu cực đến hoạt động đầu tư, kinh doanh bất động sản tại địa phương. Bên cạnh đó, cần có biện pháp quản lý, kiểm soát hữu hiệu hoạt động môi giới của các tổ chức, cá nhân có liên quan đến hoạt động kinh doanh bất động sản tại địa phương.
Cùng với việc đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật cho các tổ chức, cá nhân có liên quan cũng như triển khai nghiêm túc, hiệu quả quy định pháp luật lĩnh vực bất động sản, Bộ Xây dựng đề nghị các địa phương theo dõi, nắm bắt thông tin, diễn biến của thị trường và thực hiện biện pháp xử lý kịp thời để bình ổn thị trường; không để xảy ra tình trạng sốt giá và bong bóng bất động sản trên địa bàn.
