Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết, trong phiên họp Quốc hội ngày 6/8, Chính phủ đã trình bày Tờ trình về điều chỉnh chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng. Trong đó, tổng mức đầu tư sơ bộ sau điều chỉnh là 289.300 tỷ đồng, tăng 86.100 tỷ đồng so với mức được Quốc hội phê duyệt năm 2025, dựa trên cơ sở cập nhật phạm vi, quy mô, khối lượng, đơn giá, tỷ giá và chính sách. Nhiều ý kiến của đại biểu Quốc hội nhất trí cao về sự cần thiết nội dung điều chỉnh dự án. Trên cơ sở đó, Bộ Xây dựng đã tiếp thu ý kiến, hoàn thiện báo cáo.
Tại phiên thảo luận hôm nay, có 15 ý kiến của đại biểu Quốc hội tiếp tục tham gia đóng góp vào chủ trương điều chỉnh dự án. Nói rõ lý do vốn đầu tư dự án tăng hơn 86.000 tỷ đồng, ông Minh cho biết, Chính phủ đã báo cáo làm rõ các nguyên nhân khiến phải thực hiện sự điều chỉnh này.
Cụ thể là do cả nguyên nhân khách quan và nguyên nhân chủ quan. Trong đó, một số yếu tố khách quan liên quan đến chủ trương sắp xếp địa giới hành chính và những thay đổi trong quy hoạch quốc gia đã tác động đến phương án thực hiện dự án... Đặc biệt, đây là dự án quy mô lớn, công nghệ mới lần đầu được áp dụng tại Việt Nam nên quá trình nghiên cứu, lập dự toán ban đầu chưa đầy đủ.
Bộ Trưởng xây dựng Trần Hồng Minh. (Ảnh: Media Quochoi).
Về nguyên nhân chủ quan, Bộ trưởng Trần Hồng Minh nhắc đến việc bổ sung đoạn tuyến Yên Viên - Gia Lâm dài khoảng 8,4 km, kinh phí hơn 21.605 tỷ đồng; đoạn Hà Nội - Hải Phòng được yêu cầu đầu tư đường đôi ngay, làm tăng khoảng 22.814 tỷ đồng...
Ngoài ra, các yếu tố liên quan đến cơ chế, chính sách, biến động tỷ giá, mua sắm phương tiện và giá vật liệu cũng khiến tổng mức đầu tư dự án tăng.
Theo Quốc hội, trong số vốn tăng thêm của dự án, chi phí xây lắp và thiết bị chiếm hơn 51.200 tỷ đồng. Khoản này chủ yếu dành cho việc đầu tư đường đôi từ ga Bắc Hồng đến ga Nam Hải Phòng, bổ sung đoạn Yên Viên - Gia Lâm, cải tạo ga Gia Lâm, kết nối với các tuyến đường sắt hiện hữu và điều chỉnh thiết kế theo quy hoạch mới của địa phương.
Chi phí bồi thường, hỗ trợ và tái định cư tăng khoảng 34.800 tỷ đồng. Chi phí quản lý dự án, tư vấn và các khoản khác tăng 160 tỷ đồng, trong khi dự phòng giảm 110 tỷ đồng.
Cụ thể, theo tờ trình, dự án bổ sung 8,4 km đoạn Yên Viên - Gia Lâm, đồng thời điều chỉnh ga đầu mối hành khách phía Bắc từ Yên Viên về Gia Lâm nhằm phù hợp Quy hoạch Thủ đô Hà Nội và Quy hoạch mạng lưới đường sắt quốc gia mới.
Đoạn từ ga Bắc Hồng đến ga Nam Hải Phòng được đề xuất đầu tư hoàn chỉnh đường đôi ngay trong giai đoạn đầu, thay vì đầu tư đường đơn rồi mở rộng sau. Theo cập nhật dự báo nhu cầu vận tải, nếu giữ phương án phân kỳ, đến năm 2038 phải chuẩn bị đầu tư nâng cấp, năm 2041 triển khai và đến năm 2045 đưa vào khai thác đường đôi.
Bên cạnh đó, việc đầu tư ngay đường đôi sẽ giảm nhu cầu sửa dụng đất khoảng 115 ha, tiết kiệm được 12.587 tỷ đồng so với tổng chi phí đầu tư hoàn thiện đường đôi theo phương án phân kỳ; giảm thời gian đi lại của hành khách khoảng 14 phút, mang lại lợi ích kinh tế khoảng 50 tỷ đồng/năm.
Sau điều chỉnh, tuyến chính đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng bắt đầu tại điểm nối ray qua biên giới ở Lào Cai và kết thúc tại ga Nam Hải Phòng. Dự án đi qua Lào Cai, Phú Thọ, Hà Nội, Bắc Ninh, Hưng Yên và Hải Phòng.
