Cử tri kiến nghị sớm sửa đổi Nghị định số 93/2021 theo hướng siết chặt quản lý, tăng cường minh bạch hoạt động từ thiện, khắc phục tình trạng lợi dụng thiện nguyện để trục lợi. Theo đó, đề nghị quy định các hoạt động từ thiện có quy mô lớn theo tiêu chí được quy định phải có tư cách pháp nhân, tài khoản riêng, thực hiện báo cáo tài chính, kiểm toán độc lập; bắt buộc công khai thu - chi, danh sách người thụ hưởng; đồng thời tăng cường thanh tra, kiểm tra và quy định rõ quyền giám sát, khiếu nại của nhà tài trợ.
Cử tri kiến nghị siết chặt hoạt động từ thiện, khắc phục tình trạng lợi dụng thiện nguyện để trục lợi
ẢNH; NGỌC THẮNG
Trước kiến nghị này, Bộ Tài chính thông tin Nghị định số 93 của Chính phủ được ban hành nhằm hoàn thiện khuôn khổ pháp lý về vận động, tiếp nhận, phân phối và sử dụng các nguồn đóng góp tự nguyện hỗ trợ khắc phục khó khăn do thiên tại, dịch bệnh, sự cố; hỗ trợ bệnh nhân mắc bệnh hiểm nghèo; bảo đảm nguyên tắc tự nguyện, công khai, minh bạch, đúng mục đích, đúng đối tượng, đồng thời, tăng cường trách nhiệm của tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động từ thiện. Nghị định đã quy định tương đối đầy đủ về đối tượng được vận động, tiếp nhận; trách nhiệm công khai thông tin; nghĩa vụ báo cáo; cơ chế quản lý, giám sát, kiểm tra, thanh tra và xử lý vi phạm theo quy định của pháp luật.
Đối với các nội dung cử tri kiến nghị liên quan đến công khai, minh bạch và tăng cường quản lý hoạt động từ thiện, tại Nghị định số 93 đã có các quy định yêu cầu tổ chức, cá nhân vận động, tiếp nhận và phân phối nguồn đóng góp phải mở tài khoản riêng để tiếp nhận tiền từ thiện: thực hiện công khai thông tin về việc tổ chức kêu gọi, vận động, tiếp nhận, phân phối và sử dụng nguồn đóng góp tự nguyện; thông báo kết quả thực hiện đến nhà tài trợ và cộng đồng; chịu sự kiểm tra, thanh tra, giám sát của UBND tỉnh, thành phố, các bộ, ngành liên quan, giám sát của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội. Đồng thời, các hành vi lợi dụng hoạt động từ thiện để trục lợi đã được điều chỉnh và xử lý theo các quy định của pháp luật có liên quan.
Pháp luật về kiểm toán đã quy định cụ thể các trường hợp bắt buộc phải kiểm toán báo cáo tài chính hằng năm, báo cáo quyết toán dự án hoàn thành và các thông tin tài chính có liên quan nhằm đảm bảo tính minh bạch, trung thực và trách nhiệm giải trình của đơn vị. Đối với các trường hợp không thuộc diện bắt buộc, pháp luật khuyến khích thực hiện kiểm toán trên cơ sở nhu cầu và điều kiện thực tế của đơn vị. Tại Nghị định số 93 đã quy định nguyên tắc tổ chức vận động, tiếp nhận, phân phối và sử dụng nguồn đóng góp tự nguyện là Nhà nước khuyến khích, tôn vinh và tạo điều kiện thuận lợi để các tổ chức, cá nhân tham gia đóng góp tự nguyện và tổ chức vận động đóng góp tự nguyện; phát huy tinh thần đoàn kết, tương thân, tương ái, nhanh chóng hỗ trợ người dân; không sử dụng nguồn đóng góp tự nguyện tiếp nhận được đề chi trả các khoản chi phát sinh của tổ chức, cá nhân trong quá trình vận động. tiếp nhận, phân phối và sử dụng nguồn đóng góp tự nguyện.
Bộ Tài chính cho rằng: "Nghị định 93 cơ bản phù hợp với thực tiễn và pháp luật có liên quan, đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước đối với hoạt động đóng góp tự nguyện cho các hoạt động hỗ trợ khắc phục khó khăn do thiên tai, dịch bệnh, sự cố; hỗ trợ bệnh nhân mắc bệnh hiểm nghèo trong giai đoạn hiện nay. Những tồn tại, hạn chế phát sinh chủ yếu liên quan đến việc chấp hành pháp luật; Bộ Tài chính kiến nghị địa phương tăng cường thanh tra, kiểm tra, theo dõi, giám sát việc tổ chức thực hiện theo quy định của Nghị định này".
