Cơ sở đưa ra đề xuất trên, theo TS Phạm Viết Thuận, Viện trưởng Viện Kinh tế tài nguyên và môi trường, là hiện nay trên địa bàn TP.HCM, các quận huyện đang căn cứ vào phụ lục 18 của Quyết định 56/2021 về quy chế quản lý kiến trúc TP.HCM có hiệu lực từ ngày 7.1.2022. Trong quy chế này đã quy định khá rõ về mật độ xây dựng, tầng cao, khoảng lùi trước và sau, độ vươn ban công...
Đây là căn cứ để UBND các quận, huyện cấp phép xây dựng cho nhà ở riêng lẻ của người dân. Tuy nhiên, từ ngày 1.7 tới đây sẽ không còn UBND cấp huyện và các chức năng, nhiệm vụ sẽ chuyển về cấp xã. Do vậy, cần thay thế thủ tục xin giấy phép xây dựng bằng hình thức đăng ký xây dựng. Việc đăng ký sẽ bắt đầu thực hiện từ ngày 1.7, căn cứ theo lộ giới hẻm và các quy định kiến trúc được nêu trong quy chế quản lý kiến trúc của TP. Trình tự thủ tục, mẫu đăng ký do UBND phường xã thống nhất ban hành, đảm bảo nhanh gọn, đủ thông tin nhằm phục vụ quá trình giám sát và hoàn công công trình cho người dân theo quy định. Trường hợp người dân cố tình sai phạm so với đăng ký xây dựng thì xử lý theo pháp luật hiện hành về vi phạm trong lĩnh vực xây dựng.
