Trong xung đột vũ trang, biểu tượng là dấu hiệu bảo vệ cho người, cơ sở và phương tiện y tế theo luật nhân đạo quốc tế và các Công ước Geneva.
Biểu tượng không tự tạo ra sự bảo vệ mà chỉ có hiệu lực pháp lý khi được sử dụng đúng đối tượng, đúng mục đích và đúng quy định.
Trong thời bình, chức năng nhận diện giúp công chúng nhận biết các cá nhân, phương tiện hoặc hoạt động thuộc Phong trào Chữ thập đỏ.
Luật Hoạt động Chữ thập đỏ của Việt Nam quy định biểu tượng này được tôn trọng và pháp luật bảo hộ.
Ủy ban Chữ thập đỏ quốc tế (ICRC) lưu ý việc lạm dụng biểu tượng trong thời bình có thể làm giảm khả năng bảo vệ trong chiến tranh.
Cần phân biệt biểu tượng Chữ thập đỏ với biểu trưng riêng của Hội Chữ thập đỏ Việt Nam và không coi đây là biểu tượng y tế dùng chung.
Biểu tượng xuất hiện trên trang phục của cán bộ, hội viên, tình nguyện viên Chữ thập đỏ, tại các hoạt động cứu trợ, hiến máu, phòng ngừa và ứng phó thiên tai, cũng như trên những phương tiện phục vụ hoạt động nhân đạo.
Chính sự quen thuộc đó đôi khi khiến biểu tượng Chữ thập đỏ được hiểu đơn giản như một dấu hiệu của ngành y tế hoặc một biểu tượng có thể sử dụng cho bất kỳ hoạt động nào liên quan đến chăm sóc sức khỏe, cứu trợ, từ thiện.
