Năm 2024, xuất khẩu cà phê, điều và tiêu của nước ta đều lập kỷ lục lịch sử với kim ngạch lần lượt là 5,62 tỷ USD, 4,34 tỷ USD và 1,31 tỷ USD. Đáng chú ý, Mỹ chính là thị trường xuất khẩu lớn nhất của nhóm mặt hàng này. Thế nên, việc Mỹ áp thuế 46% với hàng hoá Việt Nam khiến các doanh nghiệp xuất khẩu ngỡ ngàng, vượt ngoài tầm dự đoán.
Không ngồi im, sang ngay Mỹ đàm phán với đối tác
Trao đổi với VietNamNet trưa 9/4, CEO một doanh nghiệp xuất khẩu cà phê ở nước ta cho biết, năm ngoái xuất khẩu sang thị trường Mỹ của họ đạt gần 2.600 tỷ đồng, chiếm khoảng 10% tổng kim ngạch xuất khẩu doanh nghiệp.
Thế nên, ngay khi hay tin Mỹ muốn áp thuế 46% với hàng Việt, doanh nghiệp tức tốc toả đi các thị trường tiềm năng để tìm kiếm khách hàng mới. Vừa hôm qua, doanh nghiệp nhận được một tin tích cực từ đối tác mới tại thị trường Đức.
Còn với những đơn hàng đã ký với phía đối tác Mỹ, doanh nghiệp cũng liên hệ đàm phán để tìm giải pháp hài hoà lợi ích của hai bên, vị này cho hay.
Ông Phan Minh Thông - Chủ tịch HĐQT Phúc Sinh Group thừa nhận, chính sách thuế mới của Mỹ ảnh hưởng đến nhiều ngành hàng của nước ta như may mặc, gia dụng, đồ gỗ, thuỷ sản, thiết bị máy móc…
Phúc Sinh Group đang xuất khẩu cà phê, hạt tiêu và điều. Song, ông nhấn mạnh, Mỹ không sản xuất được hạt tiêu. Cà phê và điều cũng không phải thế mạnh của Mỹ. Cho nên, họ muốn ăn thì sẽ phải chịu giá cao. Khách hàng của Phúc Sinh là người chịu thuế.
Song ông cũng nhìn nhận, cuộc sống luôn phải đối mặt với khó khăn và chúng ta cần tìm cách xử lý, vượt qua khó khăn đó. Chúng ta không có nhiều sự lựa chọn, lo lắng cũng không giải quyết được gì. Thay vì lo lắng, thì doanh nghiệp bằng mọi cách tìm đơn hàng, toả đi khắp nơi tìm thị trường.
Năm 2024, doanh nghiệp của ông xuất khẩu tổng cộng 30.000 tấn tiêu đi 102 thị trường, trong đó không chỉ có Mỹ là thị trường lớn mà cả Brazil, châu Âu… “Vừa mới đây, chúng tôi đã chốt một đơn hàng xuất khẩu tiêu đi Canada và vẫn xuất khẩu vào Mỹ như bình thường. Phúc Sinh đang là doanh nghiệp xuất khẩu hạt tiêu số 1 vào Mỹ. Nếu không mua hạt tiêu của Việt Nam thì họ mua tiêu của nước nào?”, ông Thông nói.
Ông Phùng Văn Sâm - đại diện Hiệp hội Hồ tiêu và gia vị Việt Nam (VPSA) cho biết, thị trường Mỹ chiếm khoảng 30% kim ngạch xuất khẩu hạt tiêu của Việt Nam. Do đó, thông tin về mức thuế 46% của Mỹ khiến các doanh nghiệp ngành hàng “vàng đen” hết sức bất ngờ. Nhiều hợp đồng đã ký với đối tác Mỹ phải dừng lại hoặc hủy, bởi họ lo sợ thuế tăng sẽ rất rủi ro.
Trong khi, mức thuế 46% áp dụng, rất nhiều nông dân ở nước ta sẽ bị ảnh hưởng.
Chủ tịch VPSA đang có mặt tại Mỹ để đàm phán trực tiếp với đối tác. Hiệp hội Gia vị Mỹ cũng đề nghị Chính phủ nước này không nên áp mức thuế 46% lên hồ tiêu và gia vị Việt Nam, ông Sâm cho hay.
Chuyển hướng sang thị trường mới
Ông Bạch Khánh Nhựt - Phó Chủ tịch Hiệp hội Điều Việt Nam, cho hay, sau khi có thông tin về chính sách thuế mới, phía đối tác bên Mỹ đã có thông báo hợp tác với doanh nghiệp xuất khẩu điều của của nước ta. Theo đó, với những đơn hàng đã ký và hàng hoá đang trên tàu đến Mỹ vẫn giữ nguyên không thay đổi.
Với những container hàng đang nằm trong kế hoạch xuống tàu sang Mỹ, họ đề nghị tạm hoãn, chờ xem chính sách của Tổng thống Donald Trump áp dụng mức thuế cụ thể như thế nào. Bởi, mức thuế cao ngất ngưởng 46% cũng ảnh hưởng trực tiếp tới họ do giá sản phẩm sẽ biến động theo.
Theo ông Bạch Khánh Nhựt, khoảng 10 năm trở lại đây, Mỹ luôn là thị trường xuất khẩu số 1 của hạt điều Việt Nam, chiếm khoảng 25-27% tổng kim ngạch. Thế nên, xét về tổng thể, ngành điều sẽ bị ảnh hưởng.
Song, trong nguy có cơ. Lãnh đạo Hiệp hội Điều Việt Nam nhấn mạnh tới thị trường mới nổi và tiềm năng rất lớn là Trung Đông. Bây giờ, các doanh nghiệp điều lập tức điều chỉnh kế hoạch xuất khẩu, trong đó quan tâm thị trường Trung Đông và quyết liệt hơn trong việc khai thác thị trường mới.
Trong dài hạn, một số thị trường ổn định khác chúng ta đều có các quan hệ bền vững nên sự hỗ trợ doanh nghiệp thuận lợi khi khai thác thị trường.
Ông Bạch Khánh Nhựt đánh giá tiềm năng tại thị trường Trung Đông sẽ thừa sức cân bằng nếu chúng ta bị áp thuế cao ở thị trường Mỹ. Ngành điều Việt sẽ có cơ hội bình ổn chứ không gặp khó khăn nhiều như các mặt hàng khác.
Tuy nhiên, tại thị trường mới nổi này, sự hiện diện của đại sứ quán Việt Nam cũng như tham tán thương mại chưa phát triển mạnh như ở các thị trường mà ngành điều Việt đang có quan hệ mua bán lâu đời. Vì thế, hiệp hội và doanh nghiệp ngành điều mong muốn có tham tán thương mại tại khu vực này, thường xuyên cập nhật về thị trường, các chính sách thuế, chính sách kêu gọi đầu tư, tủ tục xuất nhập khẩu một cách đầy đủ hơn, chi tiết hơn.
Từ đó, Hiệp hội Điều Việt Nam chia sẻ cho doanh nghiệp, giúp họ xúc tiến nhanh với đối tác nhằm hạn chế sự thiệt hại tại Mỹ.
